1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Kultura
  4. >
  5. 6 nowych książek o historii, których nie wolno przegapić

6 nowych książek o historii, których nie wolno przegapić

Najciekawsze lektury na jesień (fot. iStock)
Najciekawsze lektury na jesień (fot. iStock)
Zobacz galerię 7 Zdjęć
Co czytać jesienią? Najnowsze książki opowiadające o ważnych wydarzeniach historycznych zdominowały ten sezon. Znajdziemy wśród nich zarówno śledztwa dziennikarskie dotyczące trudnej przeszłości wojennej, monumentalne pozycje prezentujące nowe spojrzenie na historię, jak również opowiedziane w oryginalny sposób historie wielkich postaci przedstawione w formie... komiksu. Oto najnowsze pozycje historyczne, które musicie poznać.

Gaetan Nocq, "Raport W. Opowieść rotmistrza Pileckiego"

Francuski rysownik i autor komiksów zafascynowany postacią rotmistrza Witolda Pileckiego postanowił stworzyć powieść graficzną opowiadającą o misji jednego z najwybitniejszych działaczy Polskiego Podziemia polegającą na dobrowolnym przedostaniu się do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Komiks w nietypowy sposób przedstawia rzeczywistość obozową oraz tworzenie przez Pileckiego zorganizowanego ruchu oporu w Auschwitz, który stał się istotną siłą konspiracyjną. Z czasem jednak to przekazywanie raportów i informowanie reszty świata o tym, co naprawdę dzieje się za drutami obozu koncentracyjnego stało się głównym celem siatki Pileckiego. "Raport W..." uznany został we Francji za najlepszy komiks historyczny 2019 roku, otrzymał również pierwsze wyróżnienie specjalne w historii Nagrody im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego, które przyznaje się wybitnym publikacjom poświęconym dziejom Europy Środkowo-Wschodniej i jej relacjom z Polską. Przepięknie narysowany z bogatym tłem historycznym stanowi jedną z najciekawszych pozycji na liście, wartą do odkrycia również przez młodszych czytelników.

Gaetan Nocq, 'Raport W', Wydawnictwo Marginesy Gaetan Nocq, "Raport W", Wydawnictwo Marginesy

Irena Wiszniewska, "Tajemnica rodzinna z Żydami w tle"

Autorka przez dwa lata poszukiwała osób, które zechciałyby opowiedzieć rodzinną historię z nieco innej perspektywy niż zazwyczaj. Wiszniewska szukała ludzi, którzy mieli w swojej rodzinie przodków przyczyniających się do Zagłady Żydów w czasie II wojny światowej. Pisarka szukała tych historii nie tylko po to, aby usłyszeć o ukrywanych i zatajanych wydarzeniach z przeszłości, ale także aby dowiedzieć się, jak historie te wpłynęły na życie całej rodziny, a także dalsze pokolenia. "Tajemnica rodzinna z Żydami w tle" to przejmujące rozmowy z osobami, które często starają się wziąć na siebie obowiązek rozprawienia się z przeszłością - a nawet "symbolicznego zadośćuczynienia" ofiarom.

Irena Wiszniewska, 'Tajemnica rodzinna z Żydami w tle', Wydawnictwo Marginesy Irena Wiszniewska, "Tajemnica rodzinna z Żydami w tle", Wydawnictwo Marginesy

Jill Lepore, "My naród. Nowa historia Stanów Zjednoczonych"

Gdy cały świat z zapartym tchem analizuje tegoroczne wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, Jill Lepore prezentuje kompleksowe, monumentalne wręcz dzieło opowiadające historię najpotężniejszego kraju świata w zaskakującej interpretacji. Lepore prowadzi nas od końca XV wieku do lat współczesnych przez historyczne wzloty i upadki kraju, rewolucje w gospodarce, a także doświadczenia zwykłych obywateli Ameryki, zastanawiając się: co z amerykańską przeszłością i jak może ona wpłynąć na amerykańską przyszłość? "Opisuje zasiedlenie amerykańskich kolonii, założenie kraju i jego ekspansję poprzez migrację, imigrację, wojnę i wynalazczość, popadnięcie w wojnę domową, włączenie się do wojen europejskich, osiągnięcie pozycji światowego mocarstwa i jego rolę, po II wojnie światowej, w ustanowieniu nowoczesnego, liberalnego porządku świata". Dzieło Lepore to niezwykle wciągająca narracja i znakomicie przedstawione podsumowanie minionych lat życia w Ameryce.

Jill Lepore, 'My, naród. Nowa historia Stanów Zjednoczonych', Wydawnictwo Poznańskie Jill Lepore, "My, naród. Nowa historia Stanów Zjednoczonych", Wydawnictwo Poznańskie

Jurgen Osterhammel, "Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata"

Przepięknie zilustrowana, wnikliwa, napisana z ogromną pasją i rozmachem. Historia wieku, w którym wszystko się zmieniło - okresu postępu, industrializacji, niezwykłego rozwoju nauki i techniki, który dał początek przeobrażeniom na niespotykaną dotąd skalę. Autor przedstawia nam niezwykły portret epoki analizując standardy życia ludzi (w tym światowe epidemie, klęski głodu, klęski żywiołowe), rozwój miast, powstawanie światowych imperiów i mocarstw, wojny, zdobycze wiedzy i ekspansje religii. Spośród wielu prac poświęconych XIX wiecznej historii ta zasługuje na miano absolutnego pioniera, encyklopedii wiedzy o tamtych czasach. Książka składa się z trzech części, które tworzą spójną całość, choć można odkrywać je oddzielnie. "Historia XIX wieku..." to pozycja obowiązkowa dla fanów historii powszechnej.

Jurgen Osterhammel, 'Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata', Wydawnictwo Poznańskie Jurgen Osterhammel, "Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata", Wydawnictwo Poznańskie

Chris Niedenthal, "Zawód fotograf. Ciąg dalszy nastąpił"

Jeden z najbardziej cenionych fotoreporterów, którego zdjęcia zna cały świat. Legendarna już fotografia przedstawiająca czołg pod kinem Moskwa i plakatem "Czas Apokalipsy" to absolutny symbol komunizmu w Polsce. Niedenthal dokumentował historyczne wydarzenia - nie tylko szarą rzeczywistość za czasów komuny, ale też te momenty, które zaważyły na dziejach naszego kraju - wizytę papieża Jana Pawła II, powstanie "Solidarności". W nowym wydaniu albumu znajdziemy nie tylko znane nam już fotografie, ale również wiele nowych, niepublikowanych dotąd prac, które ukazują współczesną Polskę. "Zawod fotograf..." to także swoisty pamiętnik Niedenthala, który dzieli się swoją miłością do fotografii, opowiada o współpracy z prestiżowymi periodykami i zdobywaniu kolejnych szczytów kariery. Książka będąca wyjątkowym świadectwem polskiej historii ukaże się 25 listopada.

Chris Niedenthal, 'Zawód fotograf. Ciąg dalszy nastąpił', Wydawnictwo Marginesy Chris Niedenthal, "Zawód fotograf. Ciąg dalszy nastąpił", Wydawnictwo Marginesy

Rafał Księżyk, "Dzika rzecz. Polska muzyka i transformacja 1989-1993"

Muzyka protestu i buntu w Polsce była niezwykle ogromną siłą. W czasie komuny wiele zespołów wymykało się władzy, a teksty Brygady Kryzys, Kazika, czy Izraelu miały ogromny wpływ na sposób myślenia nie tylko ówczesnej młodzieży, ale większości społeczeństwa. Rafał Księżyk wraca wspomnieniami do czasów pierwszych lat po transformacji, gdzie na polskiej scenie muzycznej tworzyły się nowe wzorce i idee. "Apteka, Armia, Brygada Kryzys, Houk, Izrael, Kazik, Kinsky, Kormorany, Max i Kelner, T.Love. Schyłek festiwalu w Jarocinie i pierwsze rave'y. Wiejskie komuny i miliardowe kontrakty. Queerowi wokaliści, oświeceni punkowcy, początki hip-hopu. Pionierskie teledyski, nowatorskie audycje radiowe, legendarne kluby i przełomowe koncerty" - "Dzika rzecz..." to refleksyjna podróż do ery rocka i niezapomnianych polskich muzyków.

Rafał Księżyk, 'Dzika rzecz. Polska muzyka i transformacja 1989-1993', Wydawnictwo Czarne Rafał Księżyk, "Dzika rzecz. Polska muzyka i transformacja 1989-1993", Wydawnictwo Czarne

 

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Kultura

6 książek, które pomogą lepiej zrozumieć świat zwierząt

Jako czytelnicy książek przyrodniczych chcemy nie tylko wiedzieć, a przede wszystkim rozumieć, jak funkcjonuje natura. Wśród nowości wydawniczych znajdziemy kilka interesujących książek o zwierzętach, które wpisują się w ten nurt. (Fot. iStock)
Jako czytelnicy książek przyrodniczych chcemy nie tylko wiedzieć, a przede wszystkim rozumieć, jak funkcjonuje natura. Wśród nowości wydawniczych znajdziemy kilka interesujących książek o zwierzętach, które wpisują się w ten nurt. (Fot. iStock)
Zobacz galerię 7 Zdjęć
Amatorzy lektur przyrodniczych chcą dziś nie tylko wiedzieć, jak funkcjonuje natura, a rozumieć ją. Oto kilka interesujących książek o zwierzętach, które wpisują się w ten nurt.

„Języki zwierząt”, Eva Meijer, wyd. Marginesy

Jeszcze niedawno w sporze o to, czym człowiek wyróżnia się w świecie zwierząt, wskazywano na umiejętność komunikowania się między sobą przedstawicieli gatunku. Nowoczesne technologie odbierają nam jednak i ten argument, bo dzięki cyfrowym nagraniom naukowcy są w stanie dostrzec w różnych odgłosach fauny systemy języka. Kto by pomyślał, że wzory na skórze kałamarnic zawierają struktury gramatyczne, a papugi mówią sobie po imieniu?! Książka Evy Meijer pełna jest takich rewelacji.

„Języki zwierząt”, Eva Meijer, wyd. Marginesy „Języki zwierząt”, Eva Meijer, wyd. Marginesy

„Pies zawodowiec”, Laura Greaves, wyd. W.A.B.

Znamy je przede wszystkim z agencyjnych przekazów z miejsc katastrof, gdzie psy poszukują ludzi uwięzionych pod ruinami budynków. Czasem widujemy labradora przewodnika na ulicy albo jego kuzyna obwąchującego walizki na lotnisku. Ale „rynek pracy” dla  psów jest dużo większy. Oczywiście, głównie wykorzystuje się ich węch, który pozwala na rozpoznanie trudnej do wyobrażenia liczby zapachów, ale psy sprawdzają się i jako terapeuci, i honorowi krwiodawcy, i jako pomoc dla diabetyków. A za najfajniejszą nagrodę uznają... zabawę z opiekunem. Do poziomu psiego węchu nigdy się nawet nie zbliżymy, ale jeśli chodzi o umiejętności budowania więzi z ludźmi i empatię – powinniśmy brać z nich przykład.

„Pies zawodowiec”, Laura Greaves, wyd. W.A.B. „Pies zawodowiec”, Laura Greaves, wyd. W.A.B.

„Podróże na drugi kraniec świata. Dalsze przygody młodego podróżnika”, David Attenborough, wyd. Prószyński i S-ka

David Attenborough należy do największych osobowości telewizyjnych nie tylko w Wielkiej Brytanii, skąd pochodzi. Międzynarodową popularność zawdzięcza filmom przyrodniczym, które komentuje swoim niepowtarzalnym głosem. Attenborough zaczynał karierę w połowie lat 50. i właśnie o tych początkach opowiada w książce. Opisuje wyprawy na Madagaskar, na Nową Gwineę oraz do Australii. Zwłaszcza dwa pierwsze kierunki są do dziś mało odkryte, a co dopiero wtedy! Te barwnie napisane  wspomnienia to lektura z gatunku „familijnych” − każdy w rodzinie znajdzie w niej coś dla siebie i na pewno wiele się dowie.

„Podróże na drugi kraniec świata. Dalsze przygody młodego podróżnika”, David Attenborough, wyd. Prószyński i S-ka „Podróże na drugi kraniec świata. Dalsze przygody młodego podróżnika”, David Attenborough, wyd. Prószyński i S-ka

„Rok wśród pingwinów”, Lindsay McCrae, wyd. Prószyński i S-ka

Widok pingwinów nieodmiennie wprawia mnie w dobry nastrój, a ich poświęcenie (bo trudno inaczej nazwać trud towarzyszący wysiadywaniu potomstwa) wzrusza. Pingwiny cesarskie (to te największe) wędrują wiele kilometrów po lodzie w drodze do miejsca, gdzie na świat przychodzą młode. Lindsay McCrae, współpracownik słynnego sir Davida Attenborougha, należy do nielicznych, którzy spędzili tak długi czas wśród tych pasjonujących nielotów. Jako operator jest niezwykle czuły na obrazy, co wyraźnie widać w jego książce.

„Rok wśród pingwinów”, Lindsay McCrae, wyd. Prószyński i S-ka „Rok wśród pingwinów”, Lindsay McCrae, wyd. Prószyński i S-ka

„Sekretne życie zwierząt”, Andrzej G. Kruszewicz, wyd. Rebis

Często ludzie zastanawiają się, czy zebra jest biała w czarne paski czy czarna w białe paski − pisze Andrzej G. Kruszewicz. Przyznam, że miałam wyrobione zdanie na ten temat. Jak się zresztą okazało, niesłuszne... A z naszych przekonań na temat zwierząt bierze się wiele niesprawiediwości w ich ocenie. Bo dlaczego o agresywnym mężczyźnie mówi się „goryl”, skoro prawdziwy przedstawiciel tych człowiekowatych, owszem, jest poteżny, ale swoim stadem opiekuje się z czułością? A niezgrabną kobietę nazywa się „klępą”, podczas gdy samica łosia porusza się z gracją, ma długie nogie nogi i długą szyję. Autor, z wykształcenia lekarz weterynarii, z zamiłowania ornitolog i popularyzator wiedzy o zwierzętach, przybliża nam ich charakter i styl życia. A opowiada nie tylko o wspominanych gorylach czy zebrach, ale i bliskich nam pszczołach, mrówkach, kaczkach albo świetlikach. „Sekretne życie zwierząt” to doskonała lektura  dla całej rodziny: dzieci edukuje i uwrażliwia na przyrodę, dorosłym każe się zastanowić, zanim następnym razem powiedzą o kimś, że jest świnią...

„Sekretne życie zwierząt”, Andrzej G. Kruszewicz, wyd. Rebis „Sekretne życie zwierząt”, Andrzej G. Kruszewicz, wyd. Rebis

„Natura natury”, Enric Sala, wyd. Burda Media

„Im większa różnorodność ekosystemów, tym bardziej są one produktywne, stabilne i odporne” - pisze Enric Sala. Mówiąc w uproszczeniu: ginięcie gatunków jest nie tylko smutne, ale i niebezpieczne dla człowieka. Dlaczego? Prowadzi m.in. do zmniejszania się liczebności ryb w stadach, zwiększa ryzyko występowania powodzi oraz ilość chorób odzwierzęcych. Sala jest ekologiem morskim, więc koncentruje się na stanie oceanów, jednak pozostałe środowiska nie są niestety w lepszej kondycji.

„Natura natury”, Enric Sala, wyd. Burda Media „Natura natury”, Enric Sala, wyd. Burda Media

  1. Kultura

Klasyka literatury, czyli 5 książek, które warto przeczytać niezależnie od wieku

Klasyka literatury, czyli 5 książek, które warto przeczytać niezależnie od wieku. (Fot. materiały prasowe)
Klasyka literatury, czyli 5 książek, które warto przeczytać niezależnie od wieku. (Fot. materiały prasowe)
Zobacz galerię 6 Zdjęć
Co sprawia, że wracają do nich kolejne pokolenia czytelników? Co jest w nich tak wyjątkowego? I dlaczego warto zajrzeć do nich akurat teraz? Klasykę literatury poleca szefowa kultury „Zwierciadła”.

George Orwell "1984", W.A.B.

George Orwell publikując krótko po II wojnie światowej swoje „1984”, może i domyślał się, że stworzył jedną z najważniejszych powieści XX wieku. Jednego na pewno przewidzieć nie mógł – że ta mroczna historia o totalitarnym państwie i o marzeniu o wolności i byciu kochanym, stanie się w latach 90. inspiracją dla twórców super popularnego reality show. Dzięki któremu nawet ci, którzy z książką nigdy nie mieli do czynienia, wiedzą, że jest ktoś taki jak Big brother. Czyli po polsku Wielki Brat. Naprawdę? No właśnie. „1984” ukazuje się u nas w nowym, zaskakującym tłumaczeniu (poprzednie przekłady pochodziły z lat 50. i 80.) Doroty Konowrockiej-Sawy. A wśród największych zaskoczeń jest brak powieściowego Wielkiego Brata. Tłumaczka jest wierniejsza oryginałowi. Co to znaczy? Odpowiedź w książce.

George Orwell '1984', W.A.B. George Orwell "1984", W.A.B.

Tomasz Mann, "Czarodziejska góra", Muza

Na ten opasły tom, ambitną klasykę literatury światowej, jest podobno w czasach pandemii zwiększony popyt. Przyczyn można by się upatrywać w podobieństwie sytuacji głównego bohatera – młodego niemieckiego inżyniera Hansa Castorpa – do niemal każdego z nas, próbujących jakoś się odnaleźć w wyjątkowych czasach pandemicznej izolacji i zawieszenia w czasie. Castorp przyjeżdża do szwajcarskiego Davos do sanatorium dla gruźlików położonego na szczycie góry, żeby odwiedzić kuzyna. Tyle że zdiagnozowana zostaje u niego gruźlica, i nasz bohater nagle zostaje zamknięty w miejscu, gdzie czas płynie dużo wolniej i gdzie życie ogranicza się do krajobrazu za oknem, własnego pokoju i jadalni, krótkich spacerów. Brzmi znajomo? Tomasz Mann pisał „Czarodziejską…” najpierw z myślą o krótkim opowiadaniu, tymczasem pracował nad nią aż dwanaście lat. A noblistka Olga Tokarczuk w jednym z nie tak dawno udzielonych wywiadów zdradziła, że tę powieść czytała pierwszy raz jako 15-latka, a ostatnio wróciła do niej po raz szósty.

Tomasz Mann, 'Czarodziejska góra', Muza Tomasz Mann, "Czarodziejska góra", Muza

Osamu Dazai "Owoce wiśni", Czytelnik

Shūji Tsushima (1909-1948), znany bardziej pod swoim literackim pseudonimem Osamu Dazai to jeden z najważniejszych XX-wiecznych japońskich pisarzy. Trzeba przyznać, że był pesymistą. Marzył o innej Japonii, ale jej nie doczekał. I to z rozczarowań powstała poruszająca proza: powieści i opowiadania. Jego „Owoce wiśni” to zbiór tekstów o miłości, żałobie, wojnie. Autor uchwycił stan ducha młodego pokolenia lat 30. i 40. „Kto wie, przyszłość może pokaże, że te nasze osobiste, fragmentaryczne opisy codzienności okażą się bardziej wiarygodne niż dzieła tak zwanych historyków”, pisał tyle dekad temu, mając rację. Na uwagę zasługuje też doskonały przekład Katarzyny Sonnenberg-Musiał. Bezpośrednio z japońskiego, co ważne, bo w przypadku literatury z tego kraju nadal zbyt często zdarzają się tłumaczenia wersji angielskich, zawsze ze stratą dla tekstu.

Osamu Dazai 'Owoce wiśni', Czytelnik Osamu Dazai "Owoce wiśni", Czytelnik

Margaret Mitchell "Przeminęło z wiatrem", Albatros

W zeszłym roku głośno było o tym, że w Stanach HBO usuwa z platformy streamingowej „Przeminęło z wiatrem” z Vivien Leigh i Clarkiem Gablem. Z zapowiedzią, że tytuł wróci na platformę, ale towarzyszyć mu będzie potępiająca rasizm dyskusja o historycznym kontekście filmu. Jeśli ktoś ma wątpliwości, czy to aby nie za daleko idąca polityczna poprawność, lektura tekstu źródłowego, czyli powieści Margaret Mitchell z 1936 roku wiele w tym temacie rozjaśnia. I nie chodzi tylko o romantyzowanie secesji, niewolnictwa i handlu ludźmi. Czytamy tu na przykład, że poczciwa Mammy, niania Scarlett O’Hary „waruje w głębi pokoju jak wielki czarny cerber”. Że jej czarna twarz jest „smutna jak morda skrzywdzonego zwierzęcia”, z kolei Atlanta „jest pełna wyzwolonej murzyńskiej hołoty”. Warto mieć świadomość, że i film i książka są znakiem swoich czasów. I być na to przygotowanym sięgając po tę klasykę literatury, powieść – trzeba przyznać – świetnie skonstruowaną (nagrodzoną w 1937 roku Pulitzerem). Której ukazało się u nas niedawno specjalne ilustrowane wydanie – aż 1000-stronicowe.

Margaret Mitchell 'Przeminęło z wiatrem', Albatros Margaret Mitchell "Przeminęło z wiatrem", Albatros

Shirley Jackson "Loteria", Wydawnictwo Marginesy

Przypadek „Loterii” jest dowodem na to, jak mało jest znana w Polsce klasyka literatury amerykańskiej. W Stanach Zjednoczonych „Loteria” to lektura szkolna. Dzieło pisarki Shirley Jackson, która mimo że zmarła stosunkowo młodo, bo w wieku 49 lat, zostawiła po sobie obszerny dorobek. Stała się też bohaterką i autorką skandalu, jaki wybuchł po tym, jak w 1948 roku „New Yorker” opublikował „Loterię” na swoich łamach. Redakcję już na drugi dzień po publikacji zalewać zaczęła fala listów od czytelników. Wiele osób przekonanych, że był to reportaż, a nie literacka fikcja, domagało się wyjaśnień. Jeszcze inni byli tak wstrząśnięci, że zrezygnowali z prenumeraty magazynu. Co wywołało wzburzenie? Żeby nie psuć nikomu suspensu, starczy chyba powiedzieć, że to coś dla tych, którzy lubią straszne historie. „Loteria” oryginalnie jest opowiadaniem, ale polski czytelnik może je poznać dzięki powieści graficznej. Stworzonej współcześnie przez wnuka pisarki Milesa Hymana. Niewiele tu słów, wiele klimatycznych kadrów, doskonale oddających specyficzny rytm opowiadania i tak samo budujących napięcie aż do finałowej sceny.

Shirley Jackson 'Loteria', Wydawnictwo Marginesy Shirley Jackson "Loteria", Wydawnictwo Marginesy

  1. Kultura

3 książki na dobry początek roku, które po prostu musisz przeczytać

Fot. materiał partnera
Fot. materiał partnera
Zobacz galerię 4 Zdjęcia
Kto z nas z początkiem roku nie robi sobie długiej listy postanowień? Nie snuje tysiąca planów na to, jak stać się lepszą wersją samego siebie? Czas zadać sobie inne niż zawsze pytania.

Czy przypadkiem nie oczekujemy od siebie zbyt dużo? A może stawiamy przed sobą nierealistyczne cele? Albo nasze głowy są tak przesiąknięte starym sposobem myślenia, że nie potrafimy spojrzeć na rzeczywistość inaczej? Zamiast tworzyć długie listy postanowień – zatrzymaj się na chwilę! Bądź tu i teraz. Odkryj, co tak naprawdę chcesz zmienić w swoim podejściu do życia. Przedstawiamy trzy wyjątkowe książki, które pomogą ci to osiągnąć.

Dla tych, którzy o 22:00 uparcie odpisują na służbowe maile

„Nie rób nic. Jak zerwać z przepracowaniem i zacząć żyć”, Celeste Headlee

Pijąc poranną kawę, odpisujesz na e-maile i przygotowujesz prezentację. W weekendy sprawdzasz służbową pocztę. Biegasz, zdrowo się odżywiasz, prowadzisz aktywne życie towarzyskie. Nerwowo sprawdzasz media społecznościowe, by być zawsze na bieżąco. Stop! Autorka książki „Nie rób nic” udowadnia, że nasza obsesja na punkcie produktywności to stosunkowo nowe zjawisko i zachęca do zmiany myślenia. Czy można mniej pracować, a w czasie wolnym nie myśleć o obowiązkach? Cenić odpoczynek tak samo, jak własną aktywność? Leżeć na kanapie i nie czuć poczucia winy? Okazuje się, że tak! Kluczem do sukcesu jest dostrzeżenie dobrych stron oczyszczającej umysł bezczynności.

Dla tych, którzy pragną czerpać mądrość z dalekich krajów

„Długo i szczęśliwie. Japońska sztuka akceptacji”, Scott Haas

Poznaj ukeireru – japońską sztukę akceptacji, która koi ciało i duszę, pisze amerykański psycholog Scott Haas, którego podróż do Japonii odmieniła myślenie o rzeczywistości. Akceptacja w życiu Japończyków towarzyszy nawet najprostszym czynnościom takim jak sen, kąpiel, jedzenie czy kontakt z naturą. Ukeireru pozwala radzić sobie z gniewem, lękiem i poczuciem straty, otworzyć się na drugiego człowieka, obserwować, słuchać i uczyć się uważności. Pomaga oczyścić ciało ze stresu. Zapewnia spokój umysłu. To właśnie połączenie mądrości Wschodu i Zachodu to według autora tej książki recepta na to, by żyć „długo i szczęśliwie”. Wystarczy otworzyć się na odmienną od naszej kulturę i odkryć w niej ogromne bogactwo.

Dla tych, którzy chcą nauczyć się doceniać proste rytuały

„Sztuka prostego życia”, Shunmyo Masuno

Ustaw buty równo obok siebie. Oddychaj głęboko. Zasadź kwiat. Kultywuj wdzięczność. Oto Shunmyo Masuno – buddyjski mistrz zen i jego zbiór stu bardzo prostych i krótkich wskazówek, które pozwolą osiągnąć szczęście i spokój. To doskonałe sposoby na dodanie energii swojemu ja, rozwijanie odwagi oraz radzenie sobie ze zmartwieniami. Porady buddyjskiego mnicha zachęcają do obecności, do nawiązywania głębokich więzi z innymi oraz doceniania prostoty. Dobra wiadomość: życie w wielkim mieście nie jest przeszkodą do kierowania się ideami tej wielowiekowej wschodniej filozofii. Ogrodem zen z powodzeniem może stać się zwykły balkon. Największa siła tkwi w prostocie.

  1. Kultura

Najchętniej czytane w 2020 roku - 10 wywiadów ze znanymi pisarzami i pisarkami

Wśród najlepszych tekstów Zwierciadła 2020 roku są również wywiady ze znanymi pisarkami i pisarzami. (Fot. iStock)
Wśród najlepszych tekstów Zwierciadła 2020 roku są również wywiady ze znanymi pisarkami i pisarzami. (Fot. iStock)
W tym roku na naszych łamach rozmawialiśmy ze słynnymi pisarkami i pisarzami. Opowiadali nam nie tylko o swojej twórczości, ale również dzielili się refleksjami dotyczącymi obecnej rzeczywistości.

Przypominamy 10 inspirujących rozmów z literatami z całego świata.

 

  1. Materiał partnera

Łempicka – fascynująca opowieść o najdroższej polskiej malarce

(Fot. materiały prasowe)
(Fot. materiały prasowe)
Tamara Łempicka. Niepokorna, skandalizująca, zafascynowana sztuką i pięknem ludzkiego ciała. Najdroższa polska malarka wszech czasów, która konsekwentnie budowała swoją legendę, lecz często płaciła za nią, tak jak dziś wielbiciele sztuki za jej obrazy, najwyższą cenę.

Właśnie ukazała się książka Małgorzaty Czyńskiej „Łempicka. Tryumf życia” – porywająca, świetnie napisana, wymykająca się schematom opowieść o życiu, miłości i tajemnicach genialnej artystki. Autorka przedziera się przez misternie stworzoną legendę, by pokazać prawdziwą, całe życie poszukującą spełnienia i doskonałości, wielbioną przez miliony, lecz często nieszczęśliwą, Tamarę Łempicką.

 

Wyświetl ten post na Instagramie.
 

Post udostępniony przez Kasia Warnke (@kasiawarnke)

Zdjęcia znajdujące się w książce, odmalowany klimat Paryża lat 20. i portret nieskrępowanej konwenansami nowojorskiej bohemy artystycznej doskonale oddają charakter epoki, w której żyła i tworzyła Łempicka.

Małgorzata Czyńska, „Łempicka. Tryumf życia”. Książka jest już dostępna w sprzedaży. Przeczytajcie fragment.

Małgorzata Czyńska. 'Łempicka. Tryumf życia', Wydawnictwo Znak. (Fot. materiały prasowe) Małgorzata Czyńska. "Łempicka. Tryumf życia", Wydawnictwo Znak. (Fot. materiały prasowe)

Pisali, że jej akty są genialne, tak jak kompozycje obrazów. Genialne, genialne – powtarzała sobie w kółko. Ktoś tam co prawda bąknął o dekoracyjnym i przewidywalnym stylu, ale to bzdury zagłuszone chórem pochwał. Najważniejsze, że była genialna.

A, i jeszcze po tym obrazie nazwano ją perwersyjnym Ingresem. Mistrz klasycyzmu, najwybitniejszy francuski portrecista i perwersja – czemu nie? Tamara łączyła w sobie wszystko co najlepsze, najciekawsze, najbardziej pobudzające.

Miała oko do modelek, malowała ponętne ciała w zmysłowych pozach. Żadne jednak ciało nie okazało się tak ponętne jak Rafaeli, żadna poza bardziej zmysłowa niż ta, w której ułożyła się na jej obrazie. Była tak piękna i pociągająca, że kiedy szła szybkim krokiem alejką Lasku Bulońskiego, inni spacerowicze przystawali i oglądali się za nią. Kręcili głowami, przerywali rozmowy. Tamara też przystanęła, zdziwiona i zafascynowana reakcją przechodniów. Najpierw zobaczyła ludzi odwracających głowy za krągłą, zgrabną kobietą, potem na nią spojrzała – szła spacerowym krokiem, a wyglądała, jakby wodziła na pokuszenie cały świat. Ciało, magnetyzm i wabik warte pędzla Łempickiej. Tamara nie wahała się ani chwili, dogoniła ją i zaproponowała pozowanie.

Przez cały rok Rafaela przychodziła do pracowni, rozbierała się, kładła na wąskiej kanapie czy szezlongu. Naga, leniwa, bezwstydna. Jedno ramię założone za głowę. Każda część ciała tak krągła i gładka, że nic tylko dotykać, pieścić, całować.

Tamara malowała tak, jakby rzeźbiła to ciało, toczyła jego krągłości. Nie na darmo André Lhote powtarzał, że malarz powinien patrzeć na świat okiem rzeźbiarza. Nie na darmo rzeźbiarz Antoine Bourdelle, oglądając jej obrazy, stwierdził: „Gdyby nie te piękne barwy, wolałbym, żeby zajmowała się pani rzeźbą”.

Rafaela: złocista skóra, czerwona szminka na wargach i kawałek szyfonu w tym samym kolorze na nogach. Zmysłowe ciało rozsadza ramy obrazu.

Jeśli można namalować pożądanie, Tamara właśnie je namalowała.

Krytyk Arsène Alexandre, ten sam, który nazwał ją perwersyjnym Ingresem, napisał w „La Renaissance”, że „twórczość tak zdyscyplinowana jak jej wymaga wiele woli twórczej, dbałości o szczegóły i najwyższego skupienia umysłowego i psychicznego. Łempicka zostawiła za sobą nauki francuskiej Akademii, a jej wyczucie koloru doprowadziło ją nieświadomie do zestawiania na płótnie płaskich arabesek, które są czysto kubistyczne – z tej spontanicznej geometrii narodziły się kształty i modelunek, które tak dzisiaj podziwiamy”.

Tego strasznego roku, kiedy Tadeusz powiedział o swoim romansie, tego strasznego roku, kiedy leżał w łóżku z kochanką, Tamara namalowała najpiękniejszy akt, namalowała pożądanie.

Była tryumfem sztuki, tryumfem życia.

Światło dnia wlewało się pod powieki jak żrący kwas. Story powinny być zaciągnięte, a nie były. Znowu. Tak dużo pracowała, tak krótko spała, a waleriana działała na nią coraz słabiej. Musiała spać, żeby mieć siłę do pracy, do życia, a oni nie szanowali jej snu.

Tadeusz wciąż awanturował się o powroty nad ranem, jakby rozliczał ją z czasu, który spędzała nie z nim i z córką Kizette.

Twoje zachowanie mnie obraża, Tamaro – mówił. – Ośmieszasz mnie w oczach świata.

Narzekał i narzekał. Nie chciała tego słuchać, więc go ignorowała, a potem poszedł do dentysty i spotkał tę milionerkę, która prawiła mu słodkie słówka o miłości i karmiła uznaniem jak psa kością. Położył się z nią do łóżka i już nie wrócił do Tamary.

Jeszcze próbowali się porozumieć. Pojechali razem nad jezioro Como, ale krzyczeli tak, że dyrektor hotelu przyszedł interweniować. Przeszkadzali innym gościom – albo się uspokoją, albo będą musieli opuścić hotel.

Scusa – wycedził Tadeusz przez zaciśnięte zęby. Znowu musiał przez nią przepraszać, znowu narażała go na niezręczne sytuacje. Życie z nią stało się piekłem – tak powiedział.

Już nie potrafili ze sobą rozmawiać. Albo ona nie słuchała, albo on nie słuchał, chociaż zwykle to była ona.

Zniszczyłaś nasze małżeństwo – mówił. – Nie proś mnie, Tamaro. Nigdy do ciebie nie wrócę.

I tak została sama w pustym łóżku. Nie miał racji, myślała. Thadé cały czas się mylił, nigdy nic nie rozumiał.

„Żyję na marginesie społeczeństwa, a normy społeczne nie odnoszą się do tych z marginesu”, powtarzała. To dobrze brzmiało, tłumaczyło wiele, właściwie wszystko. Życie na marginesie społeczeństwa i malowanie, przede wszystkim malowanie pochłaniało cały jej czas. Biedny Thadé, biedny baran herbu Junosza, miał za żonę Tamarę Łempicką, malarkę zwaną perwersyjnym Ingresem, i mówił, że ona go obraża, ośmiesza, chociaż powinien być z niej dumny.

Nie słuchała go, bo po co miałaby słuchać? Nie mogła ani nie chciała się zatrzymać. „W sztuce geniusz polega na tym, żeby wiedzieć, jak daleko można się posunąć za daleko”, mówił jej przyjaciel Jean Cocteau, genialny chłopak i wszechstronny artysta: poeta, pisarz, dramaturg, grafik, malarz, reżyser filmowy oraz dandys. O kobietach mówił to samo co o sztuce: „Kobieta powinna wiedzieć, jak dalece może iść za daleko”.

Dla niej artystka mogła iść bardzo daleko, a nawet jeszcze dalej.

Małgorzata Czyńska – nagradzana pisarka i dziennikarka, historyczka sztuki, kuratorka wystaw. Autorka „Metafizycznego haremu” i „Kobiet z obrazów” oraz biografii, m.in. Katarzyny Kobro i Mai Berezowskiej. Właśnie w księgarniach ukazała się jej najnowsza książka „Łempicka. Tryumf życia”.