Już 19 września Muzeum Villa la Fleur w Konstancinie Jeziornie inauguruje monograficzną wystawę poświęconą Meli Muter, wybitnej malarce związanej z École de Paris i jednej z najważniejszych polskich artystek XX wieku. Ekspozycja zostanie zaprezentowana w terminie 19 września 2026 - 28 lutego 2027, w roku 150. rocznicy urodzin artystki, co nadaje przedsięwzięciu wyjątkowy, jubileuszowy charakter.
Mela Muter, Smutny kraj, 1906, kolekcja prywatna
Mela Muter, właściwie Maria Melania Mutermilch, urodziła się w 1876 roku w Warszawie, a od początku XX wieku rozwijała swoją karierę artystyczną przede wszystkim we Francji. Należała do grona twórców, którzy współtworzyli międzynarodowe środowisko artystyczne Paryża, zachowując jednocześnie silny związek z polską kulturą i doświadczeniem historycznym Europy Środkowo-Wschodniej. Jej twórczość, obejmująca portrety, sceny macierzyństwa, pejzaże, przedstawienia o tematyce społecznej i religijnej, stanowi jedno z najbardziej osobnych i poruszających zjawisk sztuki pierwszej połowy XX wieku.
Mela Muter, Kobieta z kotem, 1918-1921 ca, Kolekcja Marka Roeflera, Villa la Fleur
Ekspozycja ukaże Muter w pełnej złożoności jej twórczości: od portretów i scen macierzyństwa, przez pejzaże, po prace o tematyce społecznej i religijnej. Kuratorzy - Ewa Bobrowska, Alice S. Legé i Artur Winiarski - akcentują wątki egzystencjalne, które artystka podejmowała z niezwykłą wrażliwością: doświadczenie emigracji, samotności, wojny, duchowości czy solidarności z człowiekiem ubogim i wykluczonym. Ważnym elementem narracji będzie także kobiece doświadczenie twórcze oraz obecność Muter w międzynarodowym środowisku École de Paris.
Mela Muter, Martwa natura z „Izvestią”, 1918, Kolekcja Marka Roeflera, Villa la Fleur
Ważnym aspektem projektu jest jego edukacyjny i społeczny wymiar. Ekspozycja podejmuje uniwersalne tematy - takie jak doświadczenie wojny, emigracji, macierzyństwa czy wykluczenia społecznego - sprzyjając refleksji i budowaniu kompetencji kulturowych.
Mela Muter, Gitarzysta, l. 30 XX w., Kolekcja Marka Roeflera, Villa la Fleur
Projekt ma wymiar międzynarodowy i powstaje we współpracy z Musée de Montmartre w Paryżu, gdzie wystawa będzie kontynuowana po zakończeniu polskiej odsłony. Dzięki temu przedsięwzięcie wpisuje się w program sezonu Polska-Francja 2027, podkreślając rolę Muter jako twórczyni funkcjonującej pomiędzy dwiema kulturami i aktywnie współtworzącej środowisko paryskiej awangardy. Współpraca instytucji z Polski i Francji wzmacnia znaczenie projektu jako modelowego przykładu międzynarodowej wymiany kulturalnej.
Mela Muter, Widok na kościół Świętego Wawrzyńca w Lugano, 1916, Kolekcja Marka Roeflera, Villa la Fleur
Wystawa zgromadzi dzieła ze zbiorów Muzeum Villa la Fleur oraz z kolekcji publicznych i prywatnych w Polsce i za granicą. Zaprezentowane zostaną obrazy olejne, rysunki, grafiki i materiały archiwalne, które pozwolą szerzej ukazać biografię artystki, jej kontakty intelektualne oraz recepcję twórczości. Towarzyszyć jej będzie dwujęzyczny katalog, przygotowany we współpracy z badaczkami i badaczami twórczości z kręgów École de Paris, historii modernizmu i relacji polskofrancuskich.
Mela Muter, Stary Bretończyk, 1905, Kolekcja Marka Roeflera, Villa la Fleur
Wydarzenie wpisuje się w misję Muzeum Villa la Fleur, które od lat konsekwentnie promuje dorobek artystów z Polski i Europy ŚrodkowoWschodniej tworzących we Francji w pierwszej połowie XX wieku. Wystawa Meli Muter stanowi kolejny krok w przywracaniu należnego miejsca artystce w historii sztuki europejskiej oraz w upowszechnianiu wiedzy o wkładzie polskich twórców w rozwój nowoczesnej kultury artystycznej.
Mela Muter, Portret poety Leopolda Staffa, 1903, kolekcja prywatna
Ze względu na rangę artystki, międzynarodowy charakter projektu, współpracę z francuskim partnerem oraz znaczenie wystawy dla promocji polskiego dziedzictwa kulturowego, przedsięwzięcie ma ambicję stać się jednym z najważniejszych wydarzeń muzealnych poświęconych Meli Muter w ostatnich dekadach. Wsparcie podmiotów partnerskich - w tym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytutu Sztuki PAN, Instytutu POLONIKA, Instytutu Francuskiego oraz Ambasady Francji - dodatkowo podkreśla rangę projektu.
Mela Muter, Autoportret, 1912, ASOM Collection
Wystawa będzie wydarzeniem nie tylko artystycznym, lecz także naukowym i społecznym - otwartym na różnorodną publiczność i gotowym, by na nowo opowiedzieć historię jednej z najważniejszych polskich malarek XX wieku.
Plakat (fot. Materiały partnera)