Introwertyzm nie jest tak jednowymiarowy, jak wszystkim się wydaje. Cechy przypisywane introwertykom – cichość, nieśmiałość, wycofanie – mogą występować w różnym natężeniu i w połączeniu z innymi cechami, które modyfikują nasz sposób patrzenia na świat. Z tego względu psychologowie i terapeuci zaczęli wyróżniać 4 typy osobowości introwertycznej, które – jak się okazuje – mogą całkiem mocno się od siebie różnić.
Bycie introwertykiem powoli przestaje być postrzegane jako wada. Choć w ogłoszeniach o pracę nadal można natknąć się na stwierdzenia typu „szukamy dynamicznego, energicznego członka zespołu”, to w świat biznesu zaczął odkrywać potencjał ludzi cichszych – ale za to opanowanych, skupionych, o analitycznym umyśle, dobrych zdolnościach obserwatorskich i wysokim poziomie empatii. Duże zasługi na tym polu miały książki: „Sekretne życie introwertyków” Jennifer Granneman czy „Moc ciszy. O sekretnej sile introwertyków” autorstwa Jill Chang. To dzięki nim wielu ludzi odkryło, że ich dominująca cecha osobowości wcale nie musi utrudniać im życia, lecz może być ich siłą.
Dziś eksperci są zgodni, że introwertyzm jest bardzo szerokim terminem i kryje w sobie kilka mniejszych podtypów osób które – choć wciąż skromne i ciche – to zupełnie inaczej radzą sobie np. z wystąpieniami publicznymi czy interakcjami w grupie. Poznaj ich szczegółowe cechy i zobacz, do którego ci najbliżej.
Główną cechą takiej osoby jest umiejętność znajdowania przyjemności i satysfakcji w interakcjach z innymi, ale pod warunkiem, że grupa jest niewielka albo składa się z ludzi, którzy są nam dobrze znani. Introwertyk społeczny może wciąż unikać wielkich skupisk ludzi i czuć się w nich nieswojo, ale jednocześnie chętnie socjalizować się w mniejszym gronie osób.
Rada dla ciebie: jeśli zauważasz w sobie taką cechę, to masz zadatki na to, by pełnić bardziej eksponowane role w organizacjach, a nawet próbować swoich sił jako podcaster czy influencer. Kluczowe jest to, że potrafisz czuć się swobodnie wśród ludzi, z którymi łączą cię podobne cele, zainteresowania, wartości czy cechy charakteru. Jeśli włożysz nieco wysiłku w to, by rozwijać swoje umiejętności społeczne, to jesteś w stanie całkiem dobrze funkcjonować w społeczności odbiorców swoich treści czy w zespole ludzi, którzy mają ten sam cel.
Myślący typ introwertyka najbardziej lubi przebywać… w swojej głowie. Fizyczna rzeczywistość nie jest dla niego tak interesująca, jak sfera marzeń, wyobrażeń czy książkowych światów. Takie osoby lubią też spędzać czas na długich, pogłębionych intelektualnie rozmowach, w których obie strony snują swoje teorie i wymieniają się hipotezami na temat rzeczywistości. Chętnie też poświęcają się pisaniu, autorefleksji i snują niekończące się wewnętrzne monologi. Introwertycy myślący przeżywają świat głównie wewnątrz swojego umysłu, nie zaś angażując się w rzeczywiste, „fizyczne” działania.
Rada dla ciebie: tak bogate życie wewnętrzne to dar, a nie przeszkoda. Jednak nie warto zatrzymywać się tylko na samym myśleniu – możesz przekuć swoje idee i wyobrażenia w coś namacalnego, np. sztukę, książki, artykuły czy komentarze w mediach społecznościowych. Dzięki temu dotrzesz do ludzi, ale bez konieczności wchodzenia w bezpośrednie interakcje, dzięki czemu zachowasz psychiczny komfort.
Osoba reprezentująca ten podtyp jest w stanie całkiem dobrze radzić sobie w sytuacjach społecznych, ale potrzebuje odpowiedniego przygotowania i dania sobie czasu na „rozpęd”. Gdy ktoś nieoczekiwanie zaprasza ją na spontaniczny wypad za miasto albo imprezę, introwertyk zdystansowany raczej na pewno odmówi. Pewność siebie daje mu dokładna obserwacja i przeanalizowanie sytuacji na spokojnie, bez zewnętrznej presji. Taką samą postawę przyjmuje wobec nowo poznanych osób – zanim pogłębi z kimś kontakt, najpierw woli poznać go z dystansu.
Rada dla ciebie: bądź sobą i nie obwiniaj się. Chęć zachowania dystansu w stosunku do nowych ludzi i nowych doświadczeń nie jest niczym dziwnym ani nie stanowi powodu do wstydu. U niektórych osób jest zupełnie normalna i służy zdrowej regulacji układu nerwowego. Nawet jeśli w ciągu życia inni ludzie zarzucali ci zbytnie wycofanie – wiedz, że nie musisz dostosowywać się do ich życzeń, lecz dawać sobie tyle czasu na oswojenie się z jakąś sytuacją czy decyzją, ile jest ci potrzebne.
Gdy dominującym uczuciem, które odczuwasz na co dzień jest strach przed oceną innych ludzi, jesteś typem lękliwym. Cechuje cię unikanie społecznych interakcji w obawie przed ośmieszeniem lub odrzuceniem. Możesz ponadto nadmiernie analizować to, jak wypadasz przed innymi i powracać myślami do konkretnych sytuacji ze swojego życia. To przypadek trudniejszy, ale pocieszające jest, że możesz nauczyć się kontrolować swój lęk.
Rada dla ciebie: zacznij od próby akceptacji tego, kim jesteś i nieobwiniania się o to, że odczuwasz lęk. Jednocześnie przyjmij do wiadomości, że nie jest to sytuacja nieodwracalna i stosując odpowiednie techniki terapeutyczne, możesz zmniejszyć poziom swojego dyskomfortu. To, co możesz zrobić samodzielnie, to spędzać czas w najbliższym kręgu ludzi, którym ufasz i którzy nie wywołują w tobie lęku – uwierzysz w ten sposób, że jesteś w stanie dobrze się z kimś dogadywać i czerpać przyjemność ze wspólnych spotkań. Jednocześnie warto (pod opieką terapeuty) stosować techniki z zakresu terapii ekspozycyjnej, która polega na bardzo stopniowym, kontrolowanym wystawianiu się na stresogenne bodźce – w tym przypadku interakcje z innymi.
Artykuł opracowany na podstawie: A. Broadwater, „There Are 4 Types Of Introverts. Which One Are You?”, huffpost.com [dostęp: 23.01.2026].