Niektórzy najlepiej czują muzykę, gdy są sami. Inni nie wyobrażają sobie przeżywania ulubionych utworów bez znajomych. Okazuje się, że ten wybór nie jest przypadkowy. Badacze odkryli, że sposób, w jaki słuchamy muzyki, może wiele powiedzieć o naszej osobowości.
Muzyka potrafi poprawić nastrój, dodać energii albo przynieść ukojenie po trudnym dniu. Czasem pomaga uporządkować myśli, innym razem po prostu staje się tłem spotkania z bliskimi. Choć towarzyszy nam niemal codziennie, rzadko zastanawiamy się nad tym, dlaczego jedni najchętniej słuchają jej w samotności, a inni dopiero w towarzystwie naprawdę czerpią z niej przyjemność. Okazuje się, że odpowiedź może mieć związek z naszą osobowością.
Naukowcy z Uniwersytetu w Jyväskylä w Finlandii postanowili sprawdzić, czy istnieje związek między cechami osobowości a tym, czy wolimy słuchać muzyki sami, czy raczej dzielić ją z innymi. Choć wydaje się to intuicyjne, wcześniej niewiele badań przyglądało się temu zagadnieniu.
W badaniu wzięło udział 179 dorosłych osób. Uczestnicy odpowiadali na pytania dotyczące swoich muzycznych nawyków, cech osobowości oraz ulubionych gatunków muzyki.
Wyniki pokazały, że większość badanych woli słuchać muzyki w samotności. To właśnie wtedy najmocniej przeżywają emocje, łatwiej im się wyciszyć i skupić na własnych myślach. Badacze zauważyli też, że osoby z wyższym poziomem neurotyczności znacznie częściej wybierają właśnie taki sposób słuchania muzyki. Dla nich ulubione utwory stają się sposobem na poradzenie sobie z napięciem, smutkiem czy stresem.
Nie oznacza to oczywiście, że samotne słuchanie muzyki jest czymś negatywnym. Wręcz przeciwnie, dla wielu osób to moment, w którym mogą na chwilę odciąć się od codziennego zgiełku i pobyć ze swoimi emocjami.
Z kolei osoby bardziej ekstrawertyczne zdecydowanie częściej deklarowały, że największą przyjemność sprawia im słuchanie muzyki z innymi ludźmi. Koncerty, imprezy czy wspólne odkrywanie nowych utworów są dla nich równie ważne jak sama muzyka.
Co ciekawe, badanie pokazało również, że osoby preferujące wspólne słuchanie muzyki zwykle mają bardziej różnorodne gusta. Chętniej sięgają po pop, rap, R&B czy muzykę taneczną i są bardziej otwarte na różne gatunki.
Badacze zauważyli jeszcze jedną ciekawą zależność. Młodsze osoby częściej wybierały samotne słuchanie muzyki, natomiast wraz z wiekiem rosła potrzeba dzielenia tego doświadczenia z innymi. Autorzy przypuszczają, że w młodości muzyka pomaga budować własną tożsamość, dlatego częściej staje się czymś bardzo osobistym.
Autorzy badania podkreślają, że nie istnieje jeden właściwy sposób słuchania muzyki. Dla jednych będzie ona przestrzenią do refleksji i kontaktu z własnymi emocjami, dla innych z kolei sposobem na budowanie relacji i wspólne przeżywanie ważnych chwil.
To, czy odruchowo zakładasz słuchawki i zamykasz się we własnym świecie, czy od razu wysyłasz znajomym link do nowej playlisty, może być drobną wskazówką na temat tego, jak funkcjonujesz na co dzień i skąd czerpiesz energię. Jak pokazują badania, muzyka mówi o nas znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać.
Źródło: Susan Krauss Whitbourne, „How Your Personality Affects the Way You Listen to Music”, psychologytoday.com [dostęp: 29.07.2026]