Pieniądze to temat delikatny, zwłaszcza na początku znajomości. Wiemy, że mają ogromny wpływ na codzienne życie, a jednak pytanie o zarobki potrafi skutecznie popsuć nawet najlepiej zapowiadającą się randkę. I trudno się temu dziwić. Wyobraź sobie pierwsze lub drugie spotkanie i rzucone niby od niechcenia „A tak w ogóle, to ile zarabiasz?”. Nawet jeśli intencja jest niewinna, efekt bywa niezręczny. Zamiast zbliżenia pojawia się napięcie, dystans albo chęć szybkiej zmiany tematu. Co więcej, to pytanie i tak nie daje odpowiedzi, której naprawdę szukamy.
Można świetnie zarabiać i żyć w ciągłym napięciu. Można też mieć przeciętne dochody, a jednocześnie spokój i poczucie bezpieczeństwa. Dochody nie mówią też nic o tym, czy ktoś potrafi planować, oszczędzać, rozmawiać o pieniądzach bez emocji albo brać odpowiedzialność za wspólne decyzje.
Douglas A. Boneparth, ceniony amerykański doradca finansowy i współautor książki „Money Together”, podkreśla, że w relacjach liczy się nie tyle „ile”, co „jak”. Właśnie dlatego zamiast zadawać pytania o liczby, warto zapytać o nawyki, przekonania, doświadczenia, wybory i wartości.
Te pytania brzmią naturalnie, nie budzą oporu, a jednocześnie pozwalają wiele zrozumieć.
„Gdzie dorastałaś/dorastałeś i jakie to było miejsce?”
To jedno z tych prostych pytań, które otwierają szeroką perspektywę, bez zmuszania drugiej osoby do wchodzenia w szczegóły. Środowisko, w którym ktoś się wychował, normy panujące w jego rodzinie oraz styl życia w domu rodzinnym – wszystko to wpływa na to, co dziś uznajemy za „normalne” finansowo.
„Opowiedz mi o swojej rodzinie. Jacy byli, kiedy byłeś/byłaś dzieckiem?”
Gdy pytamy ludzi o to, co ich ukształtowało, często zdradzają więcej, niż im się wydaje. Szczególnie zwracaj uwagę na takie wątki jak poczucie stabilności, ambicje, hojność, potrzeba prywatności, podejście do edukacji, znaczenie statusu, wiara i wspólnota. To właśnie one później w dużej mierze kierują decyzjami finansowymi.
„Jaka była twoja pierwsza praca?”
Pierwsze zarobione pieniądze zostają w głowie na długo. Czy to była konieczność, a może sposób na osiągnięcie niezależności? To pytanie wiele mówi o stosunku do pracy, odpowiedzialności i samodzielności. „Może też zdradzać jej podstawowe nawyki – czy odkładała pierwsze wypłaty, wydawała je od razu, czy przeznaczała na wsparcie rodziny?” – zwraca uwagę ekspert.
„Wszystko planujesz, czy raczej działasz spontanicznie?”
Finanse to nieustanne balansowanie między planem a nieprzewidywalnością. Dwie osoby mogą się tu bardzo różnić i nadal dobrze ze sobą funkcjonować, ale tylko pod warunkiem, że obie strony od początku wiedzą, z kim mają do czynienia.
„Na co wydajesz pieniądze bez poczucia winy, a za co nie zapłacisz więcej, niż uważasz za rozsądne?”
Każdy ma swoje priorytety. Dla jednych to komfort i zdrowie, dla innych podróże, a dla jeszcze innych spokój i oszczędności. To pytanie pięknie odsłania hierarchię wartości. „To też świetny sposób, żeby porozmawiać o wydawaniu pieniędzy, bez wchodzenia w temat budżetów” – podkreśla Boneparth.
„Jak wyglądają twoje idealne wakacje?”
Sposób, w jaki ktoś wyobraża sobie urlop, mówi wiele o oczekiwaniach finansowych. Kemping w naturze czy butikowy hotel z degustacyjnym menu? Oczywiście obie osoby mogą znaleźć wspólny język, ale warto wcześniej wiedzieć, czy ktoś potrafi rozmawiać o kosztach i planować je wspólnie.
„Co robisz, kiedy jesteś zestresowany/zestresowana?”
Warto wiedzieć, jak ktoś radzi sobie ze stresem, bo stres znacząco zmienia sposób, w jaki ludzie wydają pieniądze, oszczędzają i rozmawiają o finansach. Jedni zaczynają kontrolować każdy wydatek, inni uciekają w impulsywne decyzje. Kluczowe jest to, czy ktoś zna swoje schematy i potrafi o nich mówić.
Gdy pieniądze przestają być teorią, a zaczynają wpływać na wspólne decyzje – zamieszkanie razem, podział wydatków, długoterminowe plany i zobowiązania, jak np. wspólny kredyt – wtedy szczere, konkretne rozmowy są nie tylko wskazane, ale konieczne. Na początku jednak warto skupić się na tym, jak ktoś myśli o finansach i żyje na co dzień, a nie na tym, ile dokładnie zarabia. „Dzięki temu unikniesz niespodzianek i stworzysz solidne podstawy dla waszego związku” – podsumowuje ekspert.
Artykuł opracowany na podstawie: „Don’t ask ‘How much do you make?’ on a date—use these 7 questions instead to reveal their ‘financial mindset’”, cnbc.com [dostęp: 19.02.2026]