Zdrada potrafi być ostatecznym ciosem dla relacji lub impulsem do jej odbudowy. Niezależnie jednak od jej skutków, zwykle jest dewastująca dla naszego poczucia własnej wartości. Jak na nowo uwierzyć w siebie po zdradzie i ponownie sobie zaufać?
Z tego artykułu dowiesz się:
- dlaczego zdrada tak mocno wpływa na nasze poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa,
- skąd bierze się tendencja do obwiniania siebie po odkryciu niewierności,
- jak krok po kroku odbudować pewność siebie i odzyskać zaufanie do samej/samego siebie.
Czy pozornie niewinny pocałunek na imprezie firmowej to już zdrada? A może wieloletni romans z waszą wspólną koleżanką? To, w jakim momencie zaczyna się zdrada, zależy od relacji, granic i zasad, jakie partnerzy wspólnie ustalili. Dla jednych będzie nią już ukrywanie wiadomości czy pisanie z kimś w mediach społecznościowych, a dla innych dopiero pójście z inną osobą do łóżka. Niezależnie jednak od tego, gdzie przebiega ta granica, jedno pozostaje niezmienne – zdrada potrafi zachwiać poczuciem bezpieczeństwa, zaufaniem i wiarą we własną wartość.
Dowodzą tego badania: w jednym z nich wykazano, że aż 45,2% osób, które doświadczyły zdrady partnera, prezentowało objawy sugerujące zespół stresu pourazowego (PTSD). Ponadto osoby zdradzone częściej zmagają się z objawami depresji, lęku i przewlekłego stresu, a nawet z trudnościami w codziennym funkcjonowaniu.
Jak więc odzyskać pewność siebie, gdy ktoś, komu ufałaś lub ufałeś, złamał tę więź?
Nie ma jednej, uniwersalnej reakcji na zdradę. Nikt też nie ma kartki ze wszystkimi emocjami, jakie poczujesz i czasem ich trwania. Możesz czuć złość, smutek, rozczarowanie i wstyd, ale także ulgę i tęsknotę, przeplatane momentami radości. Aby móc sobie na nowo zaufać, musisz dostrzec i zaakceptować każde uczucie, jakie cię dotyka.
Możesz odczuwać, że jakaś emocja jest zbyt silna, trwa za długo lub jest nieodpowiednia. Czy to normalne, że w ogóle nie płaczę? Czy mogę płakać non stop przez dwa tygodnie? Dopiero, gdy pozwolisz sobie na przeżywanie każdej emocji dotyczącej zdrady, będziesz mogła ułożyć sobie zdarzenia w umyśle i naprawdę ruszyć naprzód.
Wypierane emocje nie znikają. Jeśli zmusisz się do udawania silnej, możesz doświadczyć dolegliwości psychosomatycznych albo żałować, że nie okazałaś, jak bardzo cię coś zraniło. Odzyskanie siebie zaczyna się od dostrzeżenia wszystkich swoich uczuć.
Czytaj także: Zdrada to naiwna pogoń za bliskością
Potrafimy być mistrzyniami i mistrzami w braniu winy na siebie. Kiedy dowiadujemy się o zdradzie, często odbieramy to bardzo osobiście. Wierzymy, że jest to efekt jakichś naszych braków lub zaniedbań.
To myślenie to w dużej mierze mechanizm obronny naszego mózgu. W obliczu bolesnego i nieprzewidywalnego wydarzenia łatwiej jest uwierzyć, że mieliśmy na nie jakiś wpływ, niż zaakceptować fakt, że decyzja drugiej osoby była poza naszą kontrolą. Paradoksalnie, kotłująca się z tyłu głowy myśl, że „to przeze mnie” może dawać złudne poczucie sprawczości – skoro ja zawiniłam, to mogę się zmienić i zapobiec podobnej sytuacji w przyszłości. I wtedy nie będzie tak bolało.
Choć takie przekonanie bywa chwilowo mniej przerażające niż poczucie całkowitej bezradności, z czasem często prowadzi do nadmiernego obwiniania siebie i podważa poczucie własnej wartości. Dlatego pamiętaj i powtarzaj sobie w chwilach słabości, że odpowiedzialność za zdradę zawsze spoczywa na osobie, która zdecydowała się przekroczyć granice ustalone w związku. Zdrada jest decyzją osoby, która się jej dopuściła - tak samo jak jej decyzją było nie rozmawiać z tobą o swoich potrzebach, ale ruszyć w kierunku drugiej osoby za twoimi plecami.
Zdrada jest dewastująca, bo niszczy poczucie własnej wartości. By ją odbudować, należy wykonywać czynności, które pomogą ci myśleć o sobie dobrze.
Nawet jeśli czujesz się bardzo słaba, stawiaj na drobne, codzienne kroki. Może to być spacer ulubioną drogą, czytanie książki, chodzenie na trening. Pomyśl o czynności, w której odnosisz sukcesy i staraj się do niej wrócić lub jej nie porzucać z powodu bólu po zdradzie.
Nie musisz nikomu niczego udowadniać, ale dbaj o to, byś robiła czynności, które sprawiają, że jesteś z siebie dumna. Im ich więcej, tym trudniej będzie tobą zachwiać.
Te memy, które mówią o tym, że na nagrodę zasługujesz nie tylko ty, która zakończyłaś situationship, ale też twoja przyjaciółka, której o nim setki razy opowiadałaś, mają w sobie sporo racji.
Wyciągnij ręce do ludzi, którzy cię wspierają i ci kibicują. Nie zawsze jest to mama - i to jest w porządku. Bywają mamy bardzo patriarchalne, które upatrzą winy w zdradzie leżącej po równo po obu stronach. Skieruj swoją uwagę do osób, które są ci przychylne i rozumieją, jak się czujesz.
Rozmowa z bliską osobą, która nie ocenia i nie bagatelizuje Twoich uczuć, może pomóc odzyskać poczucie bezpieczeństwa.
Czytaj także: Zdrada ma się bardzo dobrze, lepiej niż niejedno małżeństwo. Niewierność oczami Esther Perel
Wiadomość o zdradzie potrafi wywrócić życie do góry nogami. Jeśli jednak czujesz, że twoje poczucie własnej wartości mocno na tym ucierpiało, spróbuj unikać wielkich gestów czy zmian - zwłaszcza pod wpływem silnych emocji.
Złość i ból to źli doradcy - mogą ci polecić ostateczne przekreślenie czegoś, nad czym chciałabyś jeszcze pracować. Wszystko, co mogłoby poczekać, niech czeka, aż poczujesz się silniejsza.
Jeśli to możliwe, daj sobie czas, zanim zdecydujesz o przyszłości związku czy wejściu w nową relację. Gdy emocje są bardzo intensywne, trudno ocenić, czego naprawdę potrzebujesz.
Czytaj także: Czy zdrada musi oznaczać koniec związku?
To wszystko nie sprawi, że ból zniknie od razu, ale pomoże stopniowo przenosić uwagę z tego, co zostało utracone, na to, co możesz odzyskać. Jeśli zdrada wydarzyła się naprawdę niedawno, pamiętaj też, że brak pewności siebie w pierwszych tygodniach jest bardzo częstą reakcją. Nie oznacza, że taka pozostaniesz. Wiele osób z czasem odzyskuje poczucie własnej wartości, choć początkowo wydaje się to niemożliwe.
Pamiętaj: Artykuł psychologiczny to tylko wskazówka. Jeśli czujesz, że twoje problemy cię przerastają i potrzebujesz wsparcia, skontaktuj się z profesjonalistami. Oto numery telefonu do sprawdzonych miejsc:
- 116 123 – darmowy całodobowy anonimowy Telefon Zaufania dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym, pod którym dyżurują psychologowie służący wsparciem. Możesz zadzwonić z każdą sprawą.
- 22 668 70 00 – telefon kryzysowy antyprzemocowego Stowarzyszenia „Niebieska Linia”. To telefon dla osób, które doświadczają przemocy, także w związku.
- 800 702 222 – centrum wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym. Bezpłatny, całodobowy telefon zaufania, pod którym otrzymasz doraźne wsparcie. Ponadto w wybrane dni dyżurują: psychiatra, prawnik, pracownik socjalny, terapeuta uzależnień, asystent zdrowienia oraz seksuolog.