1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Zdrowie
  4. >
  5. Częste przeziębienia? Sprawdź, ile śpisz. Badacze wskazali próg, poniżej którego odporność wyraźnie słabnie

Częste przeziębienia? Sprawdź, ile śpisz. Badacze wskazali próg, poniżej którego odporność wyraźnie słabnie

Dodaj w Google
Dodaj w Google
(Fot. CSA Images/Getty Images)
(Fot. CSA Images/Getty Images)
Jeśli zatkany nos i drapanie w gardle to twój stały repertuar od września do marca, rozwiązaniem może nie być kolejny suplement z apteki. Zamiast tego zrób rachunek sumienia, czy odpowiednio się wysypiasz.

Poniżej 6 godzin snu odporność wyraźnie słabnie

Że niewyspanie sprzyja przeziębieniom, pewnie słyszałaś już od swojej mamy – ale są też na to twarde dowody. Zespół z San Francisco jako pierwszy sprawdził to w kontrolowanym eksperymencie. Przez tydzień 164 zdrowe osoby notowały godziny snu i nosiły czujnik ruchu. Potem w hotelu dostały krople do nosa z rinowirusem, czyli wirusem przeziębienia, i na pięć dni zamknięto je na jednym piętrze. Naukowcy nie polegali na subiektywnej ocenie samopoczucia: ważyli zużyte chusteczki.

Wirusa złapały 124 osoby, zachorowało 48. Uczestnicy, którzy spali krócej niż pięć godzin na dobę, chorowali 4,5 raza częściej niż ci z siedmioma godzinami snu lub więcej. Przy pięciu do sześciu godzin ryzyko było 4,2 raza wyższe. Osoby śpiące od sześciu do siedmiu godzin nie były natomiast bardziej narażone. Badacze wnioskują, że istnieje próg snu, a w tym eksperymencie przebiegał on mniej więcej na sześciu godzinach.

– Myślę, że to badanie dostarcza naprawdę jasnych dowodów dla osób, które śpią mniej niż pięć czy sześć godzin: istnieje wyraźny koszt biologiczny – mówi Aric Prather, główny autor eksperymentu.

Sześć godzin to granica ryzyka, a nie norma, do której warto dążyć

Próg z eksperymentu pokazuje, gdzie zaczynają się wyraźne straty, a nie ile snu wystarczy do bycia w pełni formy. Dorosłym zaleca się minimum siedem godzin na dobę, a dr Yvonne Chu, specjalistka medycyny snu z VA Connecticut Healthcare System, przypomina, że według innych badań osoby przewlekle śpiące krócej niż siedem godzin łapią przeziębienie trzy razy częściej niż te, które śpią osiem godzin lub więcej. Uspokajając: jedna zarwana noc nie jest tragedią – problem zaczyna się wtedy, gdy niedospanie staje się stałym punktem grafiku.

Jest też pułapka, która utrudnia wyjście z błędnego koła: kiedy już zachorujesz, sen potrafi odmówić współpracy. – Dzieje się tak, ponieważ kiedy układ odpornościowy zwalcza patogen, jakość snu często nie jest najlepsza – wyjaśnia dr Chu. W badaniach osób z ostrą infekcją widać spadek fazy REM, uznawanej za najbardziej regeneracyjny etap nocy.

Infekcja psuje więc sen, a zły sen sprzyja kolejnym infekcjom.

Za krótki sen odbija się też na szczepionkach i stanach zapalnych

Gdy śpisz za krótko, produkujesz mniej przeciwciał, więc wirusy i bakterie łatwiej się prześlizgują. Najlepiej widać to przy szczepieniach, na przykład przeciw grypie. Nadrabianie nie pomaga. Z danych CDC wynika, że nawet podwojenie snu w kolejnym tygodniu może nie wystarczyć, a poziom przeciwciał po szczepionce na grypę bywa o 50% niższy niż u kogoś, kto przez oba tygodnie spał tyle, ile trzeba.

Niedobór snu rozpędza też stan zapalny, który z czasem zwiększa ryzyko chorób takich jak nadciśnienie czy cukrzyca typu 2. Według CDC już jedna noc z czterema godzinami snu lub mniej potrafi obniżyć aktywność komórek NK, które niszczą zmienione komórki, a ich osłabienie wiąże się z 1,6 raza większym ryzykiem śmierci z powodu raka.

Dr Chu podsumowuje to krótko: nie ma substytutu dla regularnego, dobrej jakości snu. Regularnego, czyli takiego, którego nie da się „odrobić” w kolejnym tygodniu.

Źródła:

„How Sleep Affects Your Immune System”, Yale Medicine [dostęp: 17.11.2026];

„4 ways poor sleep affects your immune system”, UCLA Health [dostęp: 17.11.2026];

„Lack of sleep puts you at higher risk for colds, first experimental study finds”, Science.org [dostęp: 17.11.2026]

Share on Facebook Send on Messenger Share by email

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE