Louis Theroux wrócił z dokumentem, po którym trudno dojść do siebie – w netflixowym „W głębi manosfery” po raz kolejny udowadnia bowiem, że nie ma sobie równych w rozmowach z ludźmi żyjącymi na granicy społecznych norm, a także pokazuje, że nikt nie rozbraja swoich bohaterów tak skutecznie jak on. Premiera filmu to również idealny moment, aby sięgnąć po inne produkcje, które najlepiej pokazują pełnię jego talentu, a do tego wciągają od pierwszej minuty.
Louis Theroux: mistrz reporterskiej „fałszywej naiwności”
Jest bez wątpienia jednym z najwybitniejszych dokumentalistów naszych czasów. Urodził się w 1970 r. w Londynie, studiował na Oxfordzie, po czym przeprowadził się do USA, gdzie został prezenterem w satyrycznym programie „TV Nation”. Jego nietypowe podejście reporterskie zwróciło jednak uwagę BBC. W 1998 r. ukazał się więc pierwszy odcinek jego programu „Dziwne weekendy”. Okulary, złożone ramiona i autoironia to jego znaki rozpoznawcze. Dzięki nim Louis Theroux zdobył uznanie w branży i wiele nagród. I tak, od prawie 30 lat jeździ po całym świecie, przedstawiając widzom historie osobliwych subkultur z perspektywy ciekawego, ale otwartego człowieka. Dziś na koncie ma ponad 100 filmów i seriali dokumentalnych, i wcale nie zamierza zwalniać tempa.
Czytaj także: Nowy dokument Netflixa bije rekordy. W jeden dzień wyprzedził „Bridgertonów” i ma 100% pozytywnych recenzji
Dociekliwie bada różne tematy tabu i bez skrępowania rozmawia z niecodziennymi bohaterami. Królowie Tygrysów, naziści, syjoniści, gwiazdy porno, swingersi, survivalowcy, pacjenci z demencją, kobiety z depresją poporodową, więźniowie, wpływowi ludzie ze środowisk alt-prawicowych, badacze UFO, scjentolodzy – filmografia Theroux to fascynujące spektrum. Często wkracza też w przestrzenie, do których wielu nawet nie odważyłoby się zbliżyć. Doskonale odnajduje się w niekomfortowych sytuacjach i nie boi się zadawać trudnych i niezręcznych pytań. Nie traktuje jednak rozmów jak walk gladiatorów. Słucha więcej niż mówi. Tworzy przestrzeń. Zawsze jest uprzejmy i pełen szacunku, a także nigdy nie zapomina o człowieku – nawet jeśli jego rozmówcą jest pedofil czy brutalny przestępca. Jego sztandarami są natomiast ciekawość, współczucie i inteligencja emocjonalna, która daje mu przewagę nad rozmówcami i pozwala nawiązywać kontakt z ludźmi i zdobywać ich zaufanie – niezależnie od ich przekonań czy pochodzenia.
W swoim nowym dokumencie, zrealizowanym dla Netflixa „Louis Theroux: W głębi manosfery”, brytyjsko-amerykański dokumentalista zagłębia się w manosferę: kontrowersyjną internetową społeczność ultramęskich influencerów, którzy propagują mizoginistyczne idee na temat kobiet, porady życiowe i wskazówki „jak być porządnym facetem”. Bohaterowie filmu na każdym kroku podkreślają więc swoją dominację oraz wabią innych mężczyzn mieszanką żargonu emocjonalnego i mizoginicznego. Jednym z przykładów jest metafora „czerwonej pigułki”, która jest powszechnie używana w ich prezentacjach. To przekonanie, że mężczyźni są systematycznie dyskryminowani przez kobiety. Nie są... a wielu z tych agresywnych pozerów, jak udaje się ustalić Theroux, w rzeczywistości maskuje różne traumy z dzieciństwa. Po seansie trudno nie czuć się załamanym z powodu ich pełnej nienawiści retoryki. Pocieszające jest jednak to, że pomimo wszelkich starań, bohaterowie filmu, nigdy nie mają nad prowadzącym faktycznej przewagi. A wszystko to zasługa charakterystycznej fałszywej naiwności Theroux, która nie tylko czyni go wybitnym dziennikarzem, ale też usypia czujność jego rozmówców – aż w końcu zdają sobie sprawę, że swoimi własnymi słowami właśnie wykopali sobie grób.
Czytaj także: Ten kontrowersyjny dokument na Netflixie wciąga jak najciekawszy live. Bezlitośnie obnaża absurdy manosfery
Jeśli fascynuje was jego dziennikarski styl – pozornie łagodny, a w rzeczywistości bezlitośnie celny – pora nadrobić zaległości. Oto 5 mało znanych, ale równie oszałamiających dokumentów Louisa Theroux, które ukazują jego ciekawość oraz dowodzą, że to nie tylko świetny dokumentalista, ale też jeden z najwybitniejszych słuchaczy naszych czasów. P.S. Wszystkie dostępne są online.
To z pewnością najważniejszy dokument w karierze Theroux – oszałamiający, wstrząsający i absurdalny, będący jednocześnie najbardziej przekonującym pokazem talentu dziennikarza. Tym razem dokumentalista jedzie do Kansas, żeby spotkać się z rodziną Phelpsów, słynnymi założycielami Kościoła Westboro. To prymitywna grupa baptystów szerząca mowę nienawiści wobec praktycznie wszystkich: gejów, muzułmanów, Żydów, ateistów, a nawet innych chrześcijan. Ich poglądy są tak szokujące, że całe Stany mówią o nich z odrazą. Theroux podchodzi do nich jednak nie z oburzeniem, a charakterystyczną ciekawością, choć nie boi się też kwestionować ich poglądów i próbować je zmienić.
Później twórca nakręcił na ten temat jeszcze dwa filmy – „America’s Most Hated Family in Crisis” (2011) i „Surviving America’s Most Hated Family” (2019) – w których spotkał się z młodszymi członkami, którzy po latach wystąpili z rodzinnego kościoła.
„Louis Theroux: Megawięzienie w Miami” (2011)
W dwuczęściowym dokumencie „Megawięzienie w Miami” Louis Theroux przygląda się systemowi amerykańskiego więziennictwa. W tym celu udaje się więc do ogromnego więzienia okręgowego w Miami, jednej z najbardziej brutalnych instytucji w Ameryce, gdzie przebywa prawie 6 tysięcy więźniów, którzy oczekują na proces – niezależnie od tego, jakie postawiono im zarzuty (większość z nich oskarżona jest o morderstwo). Prawnie są niewinni, ale bezwzględne, hipermęskie zasady panujące w więzieniu popychają ich do stosowania przemocy wobec współwięźniów. Świat, który pokazuje na Theroux, jest zatem brutalny i często nieludzki. Dziennikarz zachowuje jednak zimną krew. W rezultacie więźniowie zaskakująco chętnie z nim rozmawiają – nawet jeśli może to narazić ich na niebezpieczeństwo. Sam dokument to natomiast przygnębiająca historia o instytucjonalizacji i zepsutym systemie, z którym walka z góry skazana jest na porażkę.
Przerażająco ponury odcinek „Miasto heroiny” z serii „Mroczne Stany” porusza temat kryzysu opiatowego nękającego społeczność Huntington w Zachodniej Wirginii, niegdyś prosperującego miasta przemysłowego, w którym dziś co czwarty dorosły jest uzależniony od opiatów. Theroux opowiada w nim zatem o społeczności zniszczonej przez heroinę, przygląda się mieszkańcom miasta i pokazuje, jak nastawiony na zysk przemysł doprowadził do ogólnokrajowej epidemii uzależnienia od narkotyków, która pochłania w USA więcej ofiar niż wypadki samochodowe czy przestępstwa z użyciem broni palnej.
Tym razem Theroux odwiedza Portland, miasto uważane za centrum zmian obyczajowych dotyczących relacji i życia rodzinnego. Dokument z serii „Odmienne stany” eksploruje natomiast poliamorię w USA, ujawniając prawdziwą dynamikę otwartych związków. Gospodarz programu nie czyni jednak z tematu taniej sensacji, a do każdego rozmówcy podchodzi z należytym szacunkiem i autentyczną ciekawością.
W tym filmie Theroux udaje się Zachodni Brzeg Jordanu, aby spotkać się przedstawicielami społeczności nacjonalistycznych Izraelczyków, którzy wypędzili stamtąd rdzennych Palestyńczyków i zamieszkali na ich terytorium. Theroux rozmawia więc z działaczami, w tym charyzmatyczną i wpływową „matkę chrzestną” osadników, która swoje działania przedstawia jako realizację boskiego planu, a także odkrywa ich zamiary i obnaża skutki izraelskiej polityki okupacyjnej. Jak zwykle przyjmuje przy tym charakterystyczną dla siebie postawę: spokojną, dociekliwą i pozornie naiwną, dzięki czemu jego rozmówcy ochoczo ujawniają radykalizm własnych poglądów.