„Lalka” z 1968 roku w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa to film, który nie tyle streszcza powieść Prusa, ile na nowo ją interpretuje, „przepuszczając” przez własny język filmowy. Zamiast wiernego odtworzenia fabuły dostajemy gęstą, nastrojową wizję, w której ciężar przesuwa się z wydarzeń na emocje, symbole i obrazy.
(Fot. materiały prasowe)
Wojciech Jerzy Has, znany z poetyckiego i momentami onirycznego stylu, buduje świat „Lalki” jako marzenie senne, z którego główny bohater wybudza się scena po scenie.
Historia Wokulskiego (Mariusz Dmochowski), kupca rozdartego między ambicją a obsesyjnym uczuciem do Izabeli Łęckiej (Beata Tyszkiewicz), nie jest tu klasycznym romansem, tylko opowieścią o człowieku, który coraz bardziej traci grunt pod nogami.
Relacja Wokulskiego i Izabeli jest chłodną gra spojrzeń, niedopowiedzeń i społecznych barier, które skutecznie oddzielają bohaterów od siebie. Izabela nie jest tu jedynie „obiektem miłości” – raczej symbolem świata, do którego Wokulski próbuje się dostać, choć od początku nie ma na to realnych szans.
(Fot. materiały prasowe)
To, co wyróżnia tę ekranizację, to sposób pokazania XIX-wiecznej Warszawy. Has nie rekonstruuje epoki i miasta w sposób dosłowny, ale tworzy jej filmowy odpowiednik, pełen metafor i niedopowiedzeń.
Miasto nie jest realistycznym tłem, tylko czymś w rodzaju mentalnej przestrzeni – ciężkiej, dusznej, pełnej kontrastów i emocjonalnych napięć.
(Fot. materiały prasowe)
W obsadzie, obok Dmochowskiego i Tyszkiewicz, pojawili się m.in.: Tadeusz Fijewski jako Ignacy Rzecki i Jan Kreczmar jako Tomasz Łęcki, a także Kalina Jędrusik jako Kazimiera Wąsowska. Rola Jędrusik początkowo wzbudziła spore dyskusje i krytyczne komentarze, głównie ze względu na jej wizerunek i dotychczasowy dorobek. Z czasem jej obecność zaczęto jednak czytać jako świadomy kontrast i element podbijający nieoczywisty charakter filmu.
„Lalka” Hasa to chłodna i melancholijna interpretacja, która zamiast domykać historię Prusa, otwiera ją na nowe znaczenia i emocje.
Pierwszą filmową wersję „Lalki” obejrzysz na CDA Premium.