Nie tylko „Olive Kitteridge”. 5 książek Elizabeth Strout, mistrzyni kameralnych historii, które warto przeczytać

Lekcja cierpliwości od Elizabeth Strout

Elizabeth Strout od najmłodszych lat wiedziała, że chce zostać pisarką. Pierwsze słowa kreśliła w notesach podarowanych przez mamę (swoją drogą nauczycielkę pisania), która zachęcała córkę do uważnego obserwowania codzienności i przelewania swoich spostrzeżeń na papier. Wolne chwile spędzała w bibliotece, bardzo dużo czytała, a nawet uczyła się poezji na pamięć.

Z czasem zaczęła wysyłać swoje opowiadania do pism literackich – niestety bez powodzenia. Zaniepokojona tym, czy na pewno uda jej się zaistnieć w wymarzonym zawodzie, podjęła studia prawnicze, pisała zaś nocami. Kiedy została mamą, także pisała – każdego dnia przez trzy godziny i minimum trzy strony (ręcznie!). Mimo kolejnych odrzuceń nie przestawała wierzyć, że kiedyś uda jej się wydać wymarzoną książkę.

Doczekała się tego w 1998 roku. Miała 42 lata, kiedy ukazała się jej debiutancka powieść „Amy i Isabelle”. Prawdziwy przełom przyszedł jednak nieco później. W 2009 roku „Olive Kitteridge” przyniosła Strout Nagrodę Pulitzera i otworzyła jej drzwi do grona najważniejszych współczesnych amerykańskich pisarek.

Dziś Elizabeth Strout jest autorką jedenastu powieści, z których aż trzy zwróciły uwagę kapituły prestiżowej Nagrody Bookera: „Mam na imię Lucy” trafiła na długą listę nominacji, „William” znalazł się w finałowej szóstce, a najnowsza książka – „To, o czym nie mówimy” – ponownie została umieszczona na długiej liście. Jej polska premiera odbędzie się już 12 sierpnia.

Czytaj także: Jej nazwisko znają wszyscy, nikt nie wie, kim naprawdę jest. Jakie książki napisała Elena Ferrante, słynna włoska autorka?

O czym pisze Elizabeth Strout?

Nazywana jest jedną z najlepszych obserwatorek ludzkich emocji. I trudno się dziwić – Elizabeth Strout jak mało kto potrafi pisać o zwykłych ludziach i ich codziennych problemach w bardzo realistyczny i poruszający sposób. Jej bohaterowie nie są idealni – popełniają błędy, bywają złośliwi czy egoistyczni, mają trudne relacje z rodziną i nie zawsze potrafią mówić o uczuciach. Ale właśnie dlatego tak łatwo ich zrozumieć. Zwłaszcza że autorka opisuje ich z dużą dozą empatii i czułości wobec niedoskonałości – choć bez cienia sentymentalizmu, a niekiedy wręcz z bezlitosną szczerością.

Proza Elizabeth Strout zachwyca prostotą i precyzyjnością języka, a jej książki najlepiej określić mianem kameralnych. Większość jej powieści rozgrywa się w niewielkich miejscowościach stanu Maine, gdzie pozorny spokój codzienności skrywa całe bogactwo ludzkich dramatów. W sennym rytmie małomiasteczkowej codzienności, pośród spokojnych dni i pozornie niezmiennych krajobrazów, narastają przemilczenia, plotki, rodzinne urazy oraz tęsknota za życiem innym niż to, które się prowadzi. Jeśli masz ochotę zagłębić się w ten rozbudowany, ale spójny literacko świat – oto książki Elizabeth Strout, po które warto sięgnąć w pierwszej kolejności.

Czytaj także: Książki dla przebodźcowanych. Te tytuły pomagają złapać oddech, gdy masz wszystkiego dość

Elizabeth Strout – książki

„Amy i Isabelle”

Debiutancka powieść Elizabeth Strout już zapowiada wszystko to, z czego autorka zasłynie w kolejnych latach. W centrum historii znajdują się Isabelle i jej szesnastoletnia córka Amy, mieszkające w niewielkim, plotkarskim miasteczku Shirley Falls. Ich relacja od dawna pełna jest napięć, niedomówień i wzajemnych pretensji, a kiedy Amy zaczyna odkrywać własną seksualność, między kobietami wyrasta jeszcze większy mur. Aby go zburzyć, Isabelle będzie musiała zmierzyć się z bolesną przeszłością i sekretami, które przez lata skrzętnie ukrywała. To przejmująca opowieść o macierzyństwie, dorastaniu, wstydzie i próbie odnalezienia bliskości mimo zadanych sobie ran.

„Olive Kitteridge”

To właśnie ta powieść, złożona z powiązanych ze sobą opowiadań, przyniosła Elizabeth Strout Nagrodę Pulitzera i uczyniła ją jedną z najważniejszych współczesnych amerykańskich pisarek. Na jej podstawie zaś nakręcono miniserial HBO z Frances McDormand i Richardem Jenkinsem w rolach głównych.

Tytułowa Olive Kitteridge jest emerytowaną nauczycielką matematyki – szorstką, bezkompromisową i pozornie pozbawioną ciepła. Jednak z każdą kolejną historią odkrywamy, że pod twardą skorupą kryje się osoba głęboko przeżywająca samotność i los innych ludzi. Historia Olive przeplata się z opowieściami mieszkańców nadmorskiego Crosby, tworząc wielowymiarowy portret małej społeczności. To książka o tym, jak wiele pozostaje niewidoczne na pierwszy rzut oka i jak często największe życiowe dramaty rozgrywają się za zamkniętymi drzwiami. Kontynuacją tej historii jest powieść „Olive powraca”.

„Mam na imię Lucy”

Jeśli Olive Kitteridge jest najbardziej charakterystyczną bohaterką Strout, Lucy Barton pozostaje jej najbardziej osobistym głosem. Nominowana do Nagrody Bookera powieść „Mam na imię Lucy” opowiada o pisarce i matce dwójki dzieci, która podczas przedłużającego się pobytu w szpitalu niespodziewanie spotyka niewidzianą od lat matkę. Pozornie zwyczajne rozmowy stopniowo odsłaniają wspomnienia biedy, wykluczenia i rodzinnych traum.

W kolejnych tomach cyklu – „To, co możliwe”, „William”, „Lucy i morze” oraz „Opowiedz mi wszystko” – Lucy Barton powraca do ważnych momentów swojego życia, próbuje lepiej zrozumieć siebie, swoje relacje z bliskimi i wybory, które ją ukształtowały. To książki o pamięci, przebaczeniu i o tym, że nawet najbardziej skomplikowane więzi rodzinne nigdy nie przestają mieć na nas wpływu.

„Bracia Burgess”

Choć nie jest to najsłynniejsza powieść Elizabeth Strout, doskonale pokazuje wszystkie elementy charakterystyczne dla jej twórczości: skomplikowane relacje rodzinne, tajemnice z przeszłości i małomiasteczkową społeczność, w której nic nie pozostaje niezauważone. Jim i Bob Burgess od lat mieszkają w Nowym Jorku, ale dramatyczne wydarzenie zmusza ich do powrotu do rodzinnego Shirley Falls w stanie Maine. Tam będą musieli zmierzyć się nie tylko z problemami siostry i jej nastoletniego syna, lecz także z bolesnymi wspomnieniami oraz napięciami, które od dzieciństwa zatruwały ich relację. To przenikliwa opowieść o rodzeństwie, poczuciu winy, przebaczeniu i o tym, że od przeszłości nie da się całkowicie uciec.

„To, o czym nie mówimy”

Po raz pierwszy od wielu lat Elizabeth Strout odchodzi od świata Lucy Barton i Olive Kitteridge, przedstawiając zupełnie nowych bohaterów. Główną postacią jest Artie Dam – uwielbiany przez uczniów nauczyciel historii, kochający mąż i człowiek, który z pozoru wiedzie spokojne, spełnione życie. W rzeczywistości coraz bardziej doskwiera mu samotność oraz ciężar sekretu, którego nie potrafi dłużej nosić. Strout po raz kolejny udowadnia, że najważniejsze historie rozgrywają się we wnętrzu człowieka. „To, o czym nie mówimy” jest subtelną opowieścią o miłości, stracie, przemilczeniach i wyzwalającej sile szczerości, a jednocześnie o tym, jak wiele pozostaje niewidoczne nawet dla najbliższych.