Czy XIX-wieczny filozof może powiedzieć coś ważnego człowiekowi żyjącemu w świecie pośpiechu, nieustannych wyborów i cudzych opinii? Søren Kierkegaard udowadnia, że tak. Duński myśliciel pisał o sprawach, które nie tracą na aktualności: o lęku, wierze, wolności i trudnej sztuce pozostawania sobą. Jeśli masz ochotę na odrobinę refleksji, te cytaty Kierkegaarda mogą nieco zmienić twoją perspektywę na życie.
Søren Kierkegaard (1813–1855), uważany za jednego z prekursorów egzystencjalizmu, nie próbował stworzyć filozofii, która wyjaśniłaby człowiekowi cały świat. Znacznie bardziej interesował go pojedynczy człowiek – ze swoimi lękami, wyborami, wątpliwościami i pragnieniem, by żyć naprawdę po swojemu. Uważał, że nie da się uciec od odpowiedzialności za własne decyzje, a samo życie wymaga od nas czegoś więcej niż nieustannego analizowania wszystkich możliwych dróg.
Duński filozof, pisarz i myśliciel religijny krytycznie przyglądał się temu, jak łatwo człowiek gubi siebie w oczekiwaniach otoczenia, opinii większości i potrzebie dopasowania się. Przypominał, że wolność nie zawsze jest wygodna, bo oznacza konieczność wyboru, a rozwój często wymaga porzucenia tego, co dobrze znane. Jednocześnie przekonywał, że nie wszystko w życiu trzeba rozumieć i kontrolować – niektórych rzeczy po prostu trzeba doświadczyć.
Właśnie dlatego jego myśli, mimo że pochodzą z XIX wieku, wciąż potrafią zaskakująco celnie opisywać nasze codzienne rozterki. Wybraliśmy 10 z nich. Choć każdy mówi o czymś nieco innym – wyborach, lęku, wierze, samodzielnym myśleniu czy porównywaniu się z innymi – wszystkie łączy pytanie o to, jak nie zgubić siebie w oczekiwaniach otoczenia i żyć bardziej po swojemu.
Czytaj także: Jak być szczęśliwszym mimo trudności? 20 cytatów Dalajlamy o sztuce dobrego życia
- „Życie to nie problem do rozwiązania, ale rzeczywistość, której trzeba doświadczyć”.
- „Ironia życia leży w tym, że żyję się do przodu, a rozumie do tyłu”.
- „Trzeba mieć niemało odwagi, aby się ukazać takim, jakim się jest naprawdę”.
- „Bez wiary potykamy się o źdźbło słomy, z wiarą przenosimy góry”.
- „Dawniej ludzie wiedzieli mało, ale to »mało« poruszało do głębi ich serca. Dzisiaj ludzie wiedzą wiele, ale to »wiele« porusza ich tylko powierzchownie i karykaturalnie”.
- „Wszyscy chcą rozwoju, ale nikt nie chce zmiany”.
- „Ludzie domagają się wolności słowa jako rekompensaty za wolność myślenia, której rzadko używają”.
- „Zrozumieć wszystko bez zrozumienia siebie – to śmieszne”.
- „Źródłem wszystkich naszych bied jest porównywanie”.
- „Nie szukaj sprawiedliwości… Można być wolnym, nosząc kajdany”.