Zarabiasz dużo więcej od partnera. Tobie to nie przeszkadza, a jemu? Psycholog: „Przy takiej kobiecie nie umie się poczuć atrakcyjny”

• Kłótnie o pieniądze należą do najczęstszych konfliktów w związkach. Jednak za sporami o wydatki, oszczędności czy wysokość zarobków często kryją się zupełnie inne problemy.
• „Gdy ludzie kłócą się o pieniądze, to zwykle pod spodem jest coś zupełnie innego” – przekonuje psycholog Paweł Droździak. Chodzi między innymi o władzę, poczucie własnej wartości i sprawiedliwość.
• Czy wspólne wydatki najlepiej dzielić po połowie? Co dzieje się z relacją, gdy kobieta zarabia znacznie więcej od partnera? Ekspert wyjaśnia, dlaczego sprawiedliwie nie zawsze znaczy po równo.
• „Same pieniądze w relacji są mniej istotne niż to, co one z nami i nam robią” – mówi psycholog. I podpowiada, od jakich pytań warto zacząć rozmowę o finansach w związku.

Wywiad pochodzi z magazynu „Sens' 10/2026.

Pieniądze w związku: dlaczego warto rozmawiać o nich już na początku relacji?

Agnieszka Radomska: Gdy ludzie się poznają, temat pieniędzy raczej nie jest wiodący, bo to takie nieromantyczne... Ujawnia się jako drażliwy dopiero po jakimś czasie. A może warto od razu przyglądać się człowiekowi pod tym kątem?

Paweł Droździak: Jeśli dla kogoś to temat spoza sfery uczuć, nie do końca pasujący do rozważań o relacjach romantycznych, to może dlatego, że pieniądze są konkretne, dotyczą świata materialnego, a więc bardzo dosłownego. Tymczasem my często, zwłaszcza gdy mowa o miłości, wcale nie chcemy być dosłowni i konkretni, a więc banalni, płytcy, przyziemni. Bardziej niż z materią wolimy utożsamiać się z duszą. Tutaj pojawia się jednak dość poważny konflikt.

Nie lubimy tematu pieniędzy, bo chcemy być czymś więcej niż materia, a kłopot polega na tym, że jesteśmy materią. Temat pieniędzy wzbudza w nas mnóstwo emocji, ale trudno nam to przyznać; w efekcie emocji jest często jeszcze więcej i dochodzi do konfliktów.

Być może temat pieniędzy dopiero po jakimś czasie staje się kłopotliwy, natomiast pojawia się właściwie od razu. Ludzie idą na kawę, więc musi paść pytanie, kto za tę kawę ma zapłacić. Nie ma sensu nawet się zastanawiać, czy warto się komuś przyjrzeć pod tym kątem, bo nie da się tego przeoczyć. To, jak zasobny jest kandydat na partnera czy kandydatka na partnerkę, staje się jasne niemal w pierwszych minutach spotkania. Widzisz, jak jest ubrany i dokąd cię zaprosił, dowiadujesz się, czy ma własną kancelarię adwokacką, czy pracuje jako szatniarz, czy wakacje spędzał na Seszelach, czy pod namiotem nad Zegrzem i tak dalej.

autopromocja

Czym innym jednak jest znać czyjś stan konta, a czym innym jego stosunek do pieniędzy.

To dwie różne rzeczy. Fundamentalne jest to, czy sama wiesz, jaki jest twój stosunek do pieniędzy, bo wbrew pozorom to wcale nie jest tak oczywiste. Weźmy ten rachunek za kawę. Prócz pytania, kto ma go uregulować, pojawia się kilka innych: Jak się z płaceniem czuje osoba, która to bierze na siebie? Czy to jest dla niej komfortowe, czy nie? To gest bez większego znaczenia czy jednak kryje się za nim coś więcej? Jak czuje się ta, za którą się płaci? Co to dla niej oznacza oprócz tego, że nie wyciągnęła portfela z kieszeni?

Mnie najbardziej niepokojący wydawałby się ktoś, kto sprawiałby wrażenie, że pieniądze nie mają dla niego żadnego znaczenia, niezależnie od tego, czy je ma, czy nie. Dla mnie to mało wiarygodne.

Rzeczywiście są ludzie, którzy temat wypierają. Mówią: „Dla mnie pieniądze mogłyby nie istnieć, bo nie mają znaczenia. Nie jestem materialistą i o pieniądze nie dbam”, co może przybierać skrajnie rozbieżne formy w codziennym życiu – od rozrzutności i finansowej niefrasobliwości przez szczodrość po skrajny minimalizm pod postacią wręcz chorobliwej oszczędności albo pracy wyłącznie pro publico bono, udzielania się tylko w zajęciach wolontariackich. Dla innych pieniądze z kolei mogą symbolizować sferę własnej sprawczości i doskonałości. „W relacjach mi może nie wychodzi, przyjaciół za bardzo nie mam, ale kasa zawsze jest. Rękę do zarabiania mam na pewno” – tak o sobie myślą. Jeszcze inni dokładnie odwrotnie – mają poczucie, że są w porządku, radzą sobie w relacjach, wiele rzeczy im się w życiu udaje, ale pieniądze to się ich jakoś nie trzymają.

Pewnie najgorszy scenariusz to ten, w którym ktoś ma poczucie, że nie radzi sobie w żadnej z tych sfer, ale generalnie każdy z nas mógłby zostać jakoś opisany właśnie przez pryzmat relacji z pieniędzmi. Od tego nie bardzo jest jak uciec, także w związku.

Nasz stosunek do pieniędzy w ogóle a to, jak je traktujemy w relacji romantycznej, to dwie różne rzeczy?

Często tak, a najlepiej pokazać to na przykładzie. Ktoś może twierdzić, że dla niego pieniądze się nie liczą, więc o nie nie zabiega i ich nie zarabia, nawet o nich nie myśli – tak już ma, to jego uwarunkowanie. Z drugiej strony – nawet jeśli sobie tego nie uświadamia – gdy sobie wyobrazi, że partner czy partnerka nie zapewnia zasobów finansowych koniecznych do życia, to jest to dla niego sytuacja abstrakcyjna. Bo po prostu tak się jakoś dzieje, że gdy pojawia relacja i powstaje związek, jednocześnie pojawiają się także pieniądze, więc on faktycznie nie musi w ogóle myśleć o tej sferze życia, a nawet, idąc krok dalej, nie musi myśleć o tym, że ktoś inny musi o tym myśleć. To jest jedna możliwa konfiguracja. Druga, względem pierwszej skrajna, to taka, w której dla kogoś pieniądze się nie liczą, nigdy ich nie miał, nie ma i nie spodziewa się, żeby kiedykolwiek miał je mieć, prędzej przewiduje długi. Gdy sobie dobiera partnera czy partnerkę, to także w ogóle nie bierze pod uwagę tego parametru, jest już nastawiony, że i partner pieniędzy nie ma i mieć ich nie będzie, co postrzega jako sytuację naturalną i zupełnie oczywistą, a na jej zmianę nawet nie liczy.

Trzecia możliwość, choć pewnie jest ich o wiele więcej, to podejście polegające na gloryfikowaniu pieniędzy. Są ludzie, dla których zarabianie dużych sum jest dowodem na to, że w ogóle funkcjonują w świecie.

Dlaczego kłócimy się o pieniądze? Psycholog: „Pod spodem jest coś zupełnie innego”

Zarabiam, więc jestem?

Mniej więcej. Takie osoby nie wyobrażają sobie, że mogłyby mieć w tym obszarze jakikolwiek problem, bo byłoby to tożsame z całkowitą utratą sprawczości i poczucia wartości. Często muszą mieć partnera z dokładnie takim samym podejściem, finansowo tak samo zaradnego. Od razu jednak doprecyzuję, że dwie osoby mogą mieć identyczny stosunek do pieniędzy i właśnie z tego powodu się o nie wiecznie kłócić; albo odmienne podejście, a jednak będą do siebie idealnie pasować. Istotniejsze wydaje mi się to, że gdy ludzie kłócą się o pieniądze, to zwykle pod spodem jest coś zupełnie innego.

Co?

Wbrew pozorom bardzo rzadko kłócimy się o stan konta, konkretne wydatki czy brak środków na wakacje. To wierzchnia warstwa.

Prawdziwy spór dotyczy raczej konfliktu w obszarze wartości. Czy ja w relacji pozwalam siebie wykorzystywać? Czy jestem lekceważony, czy poważany? Kto ma tutaj władzę? Kto sprawuje kontrolę? Kto musi zasłużyć, wnieść coś do wspólnoty, żeby w niej być, a kto może być tak po prostu i nie musi się starać?

Kto w relacji korzysta i się na drugiej osobie podwozi, a kto jest ofiarny i nic z tego nie ma? Idąc dalej: Czy we mnie jest cokolwiek istotnego, ważnego, ciekawego dla partnera oprócz pieniędzy, które dowożę? Czy partner ten wkład docenia? Czy ja jestem wart albo warta tego, by we mnie inwestować? Albo: Czy jesteś ze mną tylko dlatego, że ja coś mam, i jeśli to stracę, zostawisz mnie? W specyficznych sytuacjach mogą w relacji pojawić się i takie pytania: Czy jesteśmy parą życiowych przegrywów? Czy byłbym albo byłabym w tym samym kiepskim życiowym położeniu, gdyby na twoim miejscu był ktoś inny? Czy to nie ty grzebiesz mój potencjał, bo mnie nie inspirujesz, tylko wykorzystujesz? A może to ja tobie podcinam skrzydła?

Wymieniam z pamięci wątki pochodzące z wielu różnych procesów terapeutycznych, które zdarzyło mi się prowadzić. I jestem pewien, że same pieniądze w relacji są mniej istotne niż to, co one z nami i nam robią. Dość łatwo rozpoznać, czy ktoś ma pieniądze, czy nie, ale żeby dowiedzieć się, jaki ma stosunek do brania i dawania, do dzielenia się czy rozliczania, do wspólnoty, potrzeba czasu i relacji – bo te cechy właśnie w relacji pracują i działają.

Gdy ludzie zaczynają funkcjonować jako para, razem mieszkać, dobrze byłoby omówić kwestie finansowania wspólnego życia, policzyć to i jakoś się podzielić kosztami. Tyle że mówienie o pieniądzach wprost chyba budzi w nas wiele obaw – o to, że wykładając kawę na ławę, wyjdziemy na materialistów, egoistów, życiowych księgowych, a przecież relacja jest po to, żeby się kochać, a nie robić tabelki.

Ludzie rozmawiają o pieniądzach, kiedy naprawdę nie mają już innego wyjścia z powodów, o których już wspomniałem. Bo to nigdy nie jest rozmowa tylko o kwotach i banknotach, przy tej okazji dotykamy potężnego zagadnienia samodefinicji. Nie wystarczy dokładnie przerachować, pomnożyć i podzielić, trzeba jeszcze znać odpowiedź na wiele głębszych pytań wykraczających daleko poza sferę finansów. Czy jestem człowiekiem, który chce czegoś wyłącznie dla siebie, czy raczej altruistą oddającym innym wszystko? Jaki mam stosunek do własnych i cudzych korzyści?

Najczęściej chcemy pokazać innym, że jesteśmy prospołeczni, że nie chcemy nic dla siebie, że myślimy nie tylko o sobie, a temat pieniędzy trochę ten obrazek psuje. Gdy zaczynamy liczyć i oczekiwać, że ktoś się pod tymi wyliczeniami podpisze i je zaakceptuje, pokazujemy jednocześnie, że nasza ofiarność nie jest nieskończona, że są pewne granice naszego altruizmu i one wynoszą tyle i tyle złotych, więc są absolutnie wymierne.

To oznacza, że świat idealny się kończy, a my się tego bardzo boimy, więc o pieniądzach rozmawiać nie chcemy albo co najmniej podobne rozmowy odwlekamy. Ludzie bardzo często mają ogromny kłopot w relacji intymnej z powiedzeniem drugiej osobie wprost, że ich pewne rzeczy finansowe bolą, że się czują nadużywani. Chodzi o utrzymanie wizerunku kogoś, kto jest ponad przyziemne banały. Unikanie może trwać wiele lat, a frustracja narasta i często jest rozgrywana w postaci cierpkich uwag na temat kolejnej pary butów, a wybucha dopiero, gdy sytuacja jest już nie do zniesienia.

Chyba jednak warto uprzedzić tę rodzącą się frustrację? Uczciwie się dogadać już na początku choćby po to, by po 10 latach nie wykrzyczeć partnerowi: „To koniec, mam serdecznie dosyć płacenia za wszystko!”.

Jest to bardzo zacny postulat i ja się nawet z nim zgadzam, tyle że przy tej okazji dotykamy zagadnienia życia w pewnej iluzji, którą lubimy i której nie chcemy stracić. Pieniądze są zero-jedynkowe. 10 złotych to jest dokładnie 10 złotych, ani mniej, ani więcej. Jeśli kłócimy się o taką kwotę, to dokładnie wiadomo, kto wygrał, a kto przegrał ten konflikt, bo dokładnie wiadomo, ile wynegocjowaliśmy.

Załóżmy, że nie dostaję od ciebie pieniędzy na wspólne mieszkanie – to jest pewien fakt. Jeżeli o tym powiem głośno, a ty w dalszym ciągu mi pieniędzy nie dasz, to również mamy fakt, a z faktami się nie dyskutuje. Po takiej rozmowie niczego już sobie nie można wmawiać, nie można się już wzajemnie czarować. Paradoksalnie problemem jest nie tylko to, że nadal nie mam przelewu od ciebie na koncie, ale i to, że nie mogę dłużej się łudzić, że zrobiłabyś go, gdybym poprosił. Właśnie dlatego ludzie omijają temat kasy tak długo, jak się da – by móc funkcjonować w pewnej niedosłowności, by świat nie wydawał się aż tak bezlitosny. Z tego samego powodu rozmowy na ten temat nigdy nie są w relacji pozbawione emocji.

Podział wydatków w związku. Czy sprawiedliwie zawsze oznacza po równo?

Może rozwiązaniem byłby sprawiedliwy, równy podział kosztów wspólnego życia? Dzielimy je pół na pół i zamykamy temat, unikając niedopowiedzeń i konfliktów?

Kłopot w tym, że sprawiedliwie nie zawsze znaczy po równo. Tyle samo pieniędzy dla każdej z tych osób może oznaczać zupełnie coś innego. Przecież ona musiała zrobić zupełnie inne rzeczy niż on, żeby te pieniądze zarobić, poświęcić na to mniej lub więcej czasu, dodatkowo ta konkretna kwota stanowi inny procent całościowych dochodów każdej z osób w parze. Te same pieniądze nie są w obu przypadkach dokładnie tyle samo warte także ze względu na doświadczenia związane z finansami, choćby wyniesione z rodziny pochodzenia.

On może doceniać każdą złotówkę, bo w domu zawsze pieniędzy brakowało, a ona może mieć do pieniędzy lżejszy stosunek, nawet nie dlatego, że ma ich więcej, ale dlatego że nie miała doświadczenia braku. Bardzo trudno zarządzić finansowy układ 50:50 także dlatego, że ludzie w związku robią ze sobą mnóstwo różnych rzeczy, mają często nierówne udziały w dbaniu o dom, wychowywaniu dzieci, załatwianiu spraw wszelakich.

To jest wkład bardzo trudno policzalny. Bardziej niż o tak zwaną sprawiedliwość chodzi moim zdaniem o to, by ustalić taki podział, z którym obie strony będą mogły żyć z poczuciem, że to jest dla nich do zaakceptowania bez poczucia straty, bez bólu. Zmienić go trzeba wtedy, gdy zaczyna boleć, a nie wtedy, gdy nie jest po równo.

Dla mnie sytuacja idealna to taka, gdy oboje są niezależni i za siebie płacą. Nie tylko dlatego, że w razie rozstania nikt nie zostanie bez środków do życia. Równie istotne wydaje mi się to, że jeśli oboje pracują i zarabiają, oboje mają w samych sobie poczucie finansowego bezpieczeństwa, to żadne z nich nie musi się zastanawiać, czy to drugie nie pozostaje w związku tylko ze względów ekonomicznych, bo samo nie da sobie rady. Kiepski to fundament pod relację...

Jeśli dwoje ludzi prowadzi razem gospodarstwo domowe, zwykle planują wydatki, biorąc pod uwagę łączne dochody, więc moim zdaniem rzadko są od siebie całkowicie finansowo niezależni. Trudno tak budować wspólne życie, by być pewnym, że w razie rozstania absolutnie nic się nie zmieni. Z poziomu czystej pragmatyki – zwykle inaczej gospodaruje się jedną pensją, inaczej dwiema. Wydaje mi się jednak, że idea niezależności finansowej nie do końca jest osadzona na pomyśle zabezpieczania środków na wypadek rozstania, ale na poczuciu godności. Chodzi o to, by nie być tym, który zrobi wszystko, by tylko go nie opuścić. By nie czuć się człowiekiem, którego można sobie kupić.

Gdy kobieta zarabia więcej od partnera. Jak różnice w dochodach wpływają na relację?

Stan pomiędzy to sytuacja nierównych zarobków. Tu też jest pole do konfliktu?

W tej sytuacji, gdy jedna strona nie jest całkowicie skazana na drugą, ale widoczna jest wyraźna dysproporcja, może uruchomić się ciekawa dynamika. Często pojawia się wówczas pytanie, jak w obliczu tego zachować poczucie wartości. Wyobraźmy sobie, że ona zarabia wielokrotnie więcej niż on, który ma może nie minimalne, ale przeciętne wynagrodzenie. Kochają się, jest między nimi dobra energia, wszystko gra, tylko ta różnica w zarobkach...

Problem, który obserwowałem w pracy z wieloma parami, może się pojawić w tej konfiguracji po obu stronach; i to nie jest sytuacja, która wyreguluje się sama, jakoś ją samo życie poukłada. U niego może pojawić się myśl, że jako mężczyzna jest kulturowo oceniany przez pryzmat sprawczości. Zaradność finansowa jest bowiem w naszej kulturze elementem, który kobiety biorą pod uwagę, wybierając kandydata na partnera, i to niezależnie od własnych finansowych zasobów.

Skoro ona jeździ samochodem wartym trzy razy więcej niż jego mieszkanie, to on może zacząć wątpić, czy ma jej cokolwiek do zaoferowania. Pojawia się lęk, a wraz z nim chęć wycofania się z relacji, bo jej bogactwo może w nim powodować reakcję na kształt alergicznej. Jeśli faktycznie odejdzie, to niekoniecznie dlatego, że się boi silnych, sprawczych kobiet. Raczej dlatego, że przy takiej kobiecie nie umie się poczuć atrakcyjny. Jeśli zaś w relacji pozostanie, to zdarza się, że uruchamia się w nim krytycyzm pod jej adresem, a nawet potrzeba dewaluacji, unieważnienia jej sukcesów. Nawet nie przez zawiść, bo rzadko porównujemy się z osobą innej płci. Bardziej przez poczucie, że nie da rady jej zaimponować w obszarze, który jest dla niej ważny, więc unieważnia ten obszar. Ona z kolei, w obawie przed tym, że go straci, może zacząć się cenzurować, ukrywać pewne swoje sukcesy albo w skrajnym wypadku wręcz przestać je odnosić – po to, żeby móc z nim być. Jeszcze inny scenariusz to ten, w którym on zaczyna się zadłużać, żeby jej sztucznie dorównać i nie musieć się konfrontować się z tym, co czuje.

Musi być chyba jakieś wyjście z sytuacji, przecież nie wszystkie związki z różnicą dochodów między partnerami są skazane na porażkę?

Najpierw trzeba ustalić, czy rzeczywiście ktoś w tym układzie czuje się niekomfortowo. Jeśli tak, o pieniądzach porozmawiać trzeba, mimo obaw i lęku. Innego wyjścia nie ma, jeśli oboje chcą, by ta relacja trwała i nie stała się dla nich destrukcyjna. On musi usłyszeć od niej konkretny komunikat: „To dla mnie nie problem, że zarabiasz mniej ode mnie, ale trudno mi ukrywać fakt, że zarabiam więcej. Nie masz potrzeby się obawiać, bo znam twoją sytuację, ale nie będę ci tego powtarzać sześć razy dziennie”. Jego zadaniem jest sobie z takim komunikatem poradzić na poziomie poczucia własnej wartości. Musi w sobie zważyć, czy w ogóle jest w stanie uwierzyć w to, że ta kobieta naprawdę mogła go wybrać, choć zarabia mniej niż ona.

Sporo zależy od tego, jacy to są ludzie. Niektórzy nie potrafią w ogóle dawać, nawet jeśli mają aż nadto dużo. Potrzebują drobiazgowo rozliczać każdą złotówkę, bo inaczej czują się wykorzystani. Inni z kolei nie umieją brać.

Boją się, że gdy coś od kogoś dostaną, to darczyńca zyska nad nimi władzę, będą się czuli mu coś winni, do czegoś zobowiązani albo ocenieni jako darmozjady. Podobne postawy czasem biorą się z bardzo wczesnych doświadczeń, wdrukowanego przekonania, że jeśli ktoś mi coś daje, to zaraz będzie chciał coś w zamian. Jeśli w relacji spotkają się dwie osoby z przeciwnych pod tym względem biegunów, może być im bardzo trudno.

Jak uniknąć konfliktów o pieniądze w związku? Od tych pytań warto zacząć

Jakie lekcje z finansów powinien odrobić każdy, by ryzyko konfliktów na tym tle choć trochę ograniczyć?

Zanim zaczniemy się przyglądać kwestii pieniędzy w relacji, dobrze upewnić się, że wiemy, jaki sami mamy do nich stosunek, co myślenie o finansach, dzieleniu się, braniu i dawaniu, ale także zyskiwaniu i traceniu, w nas uruchamia. Zadać sobie pytania: Co dla mnie znaczy, że w tym obszarze komuś się nie udaje? Co znaczy, że mnie się nie udaje? Czy mam w sobie zgodę na to, że jednym się udaje, a innym nie? Czy ktoś, komu nie wyszło i stracił wszystko, ma w ogóle prawo żyć? I wreszcie: Czy można kochać kogoś, komu się nie udało, czy już tylko opiekować się nim? Czy jeśli mnie samemu się w życiu finansowo nie powiedzie, to wciąż mogę być dla kogoś atrakcyjny?

To są fundamentalne pytania o wartości, nie o zera na koncie. I od nich trzeba zacząć.

Paweł Droździak, psycholog, autor książek. Prowadzi poradnictwo dla osób dorosłych i par. Pracuje z osobami mającymi trudności z kontrolowaniem zachowań impulsywnych. Zajmuje się także analizą lacanowską.