Krótsze dni, zimne poranki, powrót do biura i szkoły, a do tego kichający współpasażerowie w tramwaju. Jesień to dla organizmu czas próby. Dobrze dobrana suplementacja nie zastąpi snu i zdrowej diety, ale w tym okresie może zrobić realną różnicę. Wyjaśniamy, dlaczego tak jest i jak mądrze podejść do tematu z pomocą suplementów diety Sundose°.
Latem organizm ma łatwiej: słońce, ruch na świeżym powietrzu, sezonowe warzywa i owoce na wyciągnięcie ręki. Jesienią wszystko to się kurczy, a jednocześnie rośnie obciążenie. Nakładają się na siebie trzy zjawiska.
Mniej słońca, mniej witaminy D. Na szerokości geograficznej Polski od października do marca promienie UVB padają pod zbyt małym kątem, by skóra mogła wytworzyć istotne ilości witaminy D. Nie pomoże nawet długi spacer w słoneczny dzień. Badania populacyjne pokazują, że około 40% Europejczyków ma niewystarczający poziom tej witaminy, a odsetek ten rośnie właśnie jesienią i zimą.
Więcej czasu w pomieszczeniach. Zamknięte okna, ogrzewanie i tłok w komunikacji miejskiej sprzyjają przenoszeniu wirusów. Suche powietrze przesusza błony śluzowe nosa i gardła, czyli pierwszą linię obrony organizmu. Statystyczny dorosły przechodzi 2–3 przeziębienia w roku, a dzieci nawet kilka razy więcej. Większość z nich przypada właśnie na sezon jesienno-zimowy.
Stres i zmęczenie. Powrót do pracy po wakacjach, nowe projekty, rok szkolny, a do tego szybko zapadający zmrok. Przewlekły stres i niedobór snu osłabiają odporność, a spadek energii o tej porze roku odczuwa wiele osób.
Właśnie dlatego jesień to moment, w którym suplementacja ma największe uzasadnienie.
(Fot. Materiały prasowe)
Nauka daje tu dość jasne wskazówki. Najlepiej udokumentowane wsparcie w sezonie infekcji mają:
- Witamina D3 – absolutna podstawa w polskim klimacie. Metaanalizy badań klinicznych pokazują, że regularna, codzienna suplementacja zmniejsza ryzyko infekcji dróg oddechowych, a najwięcej zyskują osoby z niedoborem.
- Probiotyki – około 70% komórek układu odpornościowego znajduje się w jelitach. Przegląd Cochrane z 2022 roku wykazał, że probiotyki zmniejszają ryzyko infekcji górnych dróg oddechowych o około jedną czwartą.
- Laktoferyna – białko obecne m.in. w mleku matki i siarze, które wspiera naturalną barierę ochronną śluzówek.
- Cynk i witamina C – nie są „tarczą” przed przeziębieniem, ale przyjmowane we właściwy sposób mogą skrócić czas jego trwania.
Jesienią warto też pomyśleć o magnezie i adaptogenach, takich jak ashwagandha, które pomagają w zmęczeniu i stresie, oraz o kwasach omega-3, jeśli ryby morskie rzadko goszczą na Twoim talerzu. Szczegółowe omówienie każdego składnika, z dawkami i wynikami badań, znajdziesz w poradniku co suplementować jesienią na blogu Sundose.
Na koniec rzecz najważniejsza: żaden suplement nie zastąpi podstaw. 7–9 godzin snu, codzienny spacer w świetle dziennym, warzywa i kiszonki w diecie, ruch i szczepienie przeciw grypie to fundament jesiennej odporności. Suplementacja ma sens jako ich uzupełnienie, zwłaszcza tam, gdzie sama dieta i styl życia nie wystarczą, jak w przypadku witaminy D w naszym klimacie.
Osoby w ciąży, karmiące piersią, przewlekle chore lub przyjmujące leki na stałe powinny przed rozpoczęciem suplementacji skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Warto też raz w roku zbadać poziom witaminy D, by dobrać dawkę do swoich potrzeb.
Źródła:
- Cashman KD i wsp. Vitamin D deficiency in Europe: pandemic? Am J Clin Nutr. 2016;103(4):1033–1044.
- Płudowski P i wsp. Guidelines for preventing and treating vitamin D deficiency: a 2023 update in Poland. Nutrients. 2023;15(3):695.
- Jolliffe DA i wsp. Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory infections: systematic review and meta-analysis. Lancet Diabetes Endocrinol. 2021;9(5):276–292.
- Zhao Y, Dong BR, Hao Q. Probiotics for preventing acute upper respiratory tract infections. Cochrane Database Syst Rev. 2022;8:CD006895.
- Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(1):CD000980.
- Heikkinen T, Järvinen A. The common cold. Lancet. 2003;361(9351):51–59.
Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia są ważne dla funkcjonowania organizmu. Nie przekraczaj zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia.