Mundial to dla wielu osób znacznie więcej niż sportowe widowisko. Wspólne przeżywanie emocji, poczucie jedności i atmosfera wyjątkowego święta sprawiają, że podczas najważniejszego piłkarskiego turnieju świata miliony ludzi odczuwają szczególną radość. Psychologowie przekonują, że nie jest to przypadek i wyjaśniają, skąd bierze się ten fenomen.
Co cztery lata dzieje się coś niezwykłego. Nawet osoby, które na co dzień nie śledzą piłki nożnej, zaczynają sprawdzać wyniki, umawiać się na wspólne oglądanie meczów i przeżywać emocje razem z milionami ludzi na całym świecie. Okazuje się, że ten wybuch zbiorowej ekscytacji nie jest przypadkiem. Zdaniem psychologów właśnie dlatego podczas mundialu wiele osób odczuwa większą radość, poczucie bliskości i satysfakcji.
Nie chodzi wyłącznie o sam sport. Naukowcy przekonują, że za dobrym samopoczuciem w trakcie mistrzostw świata w piłce nożnej stoją mechanizmy psychologiczne, które uruchamiają się, gdy przeżywamy ważne wydarzenia razem z innymi.
Badacze z Anglia Ruskin University przeanalizowali dane ponad siedmiu tysięcy mieszkańców Anglii w wieku od 16 do 85 lat. Wyniki pokazały, że osoby oglądające wydarzenia sportowe deklarowały większą satysfakcję z życia, częściej uważały je za wartościowe i rzadziej doświadczały samotności.
Korzyści nie ograniczały się wyłącznie do kibiców obecnych na stadionach. Jak wskazują badania, pozytywny wpływ na samopoczucie może przynosić również oglądanie meczów w telewizji lub przez internet. Co więcej, osoby śledzące sport regularnie rzadziej wykazywały objawy depresji niż ci, którzy nie interesowali się rozgrywkami.
Według psychologów jedną z najważniejszych przyczyn tego zjawiska jest potrzeba przynależności. Ludzie naturalnie tworzą grupy, z którymi się identyfikują, a wspólne kibicowanie staje się elementem tej społecznej więzi.
Wspieranie tej samej reprezentacji czy ulubionego klubu sprawia, że łatwiej odczuwamy emocjonalne wsparcie ze strony innych. Wspólne przeżywanie zwycięstw, komentowanie meczów i dzielenie się emocjami wzmacnia poczucie bliskości, które samo w sobie sprzyja lepszemu samopoczuciu.
Kiedy drużyna, z którą się identyfikujemy, strzela gola czy wygrywa mecz, część pozytywnych emocji przechodzi również na nas. Jak wyjaśnia Kia Afcari, dyrektor Greater Good Workplaces przy Greater Good Science Center na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, działa tu zjawisko określane jako „pławienie się w cudzej chwale”. – Ludzie doświadczają go poprzez utożsamianie się z odnoszącymi sukcesy drużynami – mówi ekspert.
– Kryje się za tym myśl: „Skoro identyfikuję się ze zwycięzcami, ich chwała w pewnym stopniu staje się również moją”.
Dzięki temu triumf ulubionej reprezentacji może wywoływać autentyczne uczucie dumy i szczęścia.
Colin Armstrong, psycholog zdrowia i wydajności z Vanderbilt University School of Medicine, zwraca uwagę, że kibicowanie uruchamia zjawisko „emocjonalnego zarażania się”.
– Pasja do drużyny staje się zaraźliwa, niezależnie od tego, czy dzieje się to na stadionie, w pubie czy we własnym salonie – mówi.
W praktyce oznacza to, że gol zdobyty w końcówce meczu przeżywamy znacznie intensywniej, gdy obok nas znajdują się inni kibice.
Wielkie turnieje piłkarskie wywołują zjawisko określane przez psychologów mianem „zbiorowej euforii”.
– Jest to szczególny rodzaj energii i pozytywnych emocji, które pojawiają się, gdy ogromne grupy ludzi uczestniczą w tym samym wydarzeniu – mówi Marcia Edwards, psycholożka specjalizująca się w psychologii sportu z Ohio State University Wexner Medical Center.
Jak dodaje ekspertka, mundial wzmacnia poczucie narodowej tożsamości i jednocześnie potrafi łączyć ludzi z różnych kultur dzięki wspólnej pasji do futbolu.
Co ciekawe, aby odczuć pozytywne skutki związane z mundialową atmosferą, wcale nie trzeba być wielkim znawcą futbolu. Wystarczy uczestniczyć we wspólnym przeżywaniu emocji. To właśnie dlatego podczas mistrzostw świata wielu z nas staje się nieco szczęśliwszych. Nie tylko kibicujemy. Przez chwilę jesteśmy częścią czegoś większego. Psychologia pokazuje, że właśnie takie doświadczenia należą do najważniejszych źródeł ludzkiego dobrostanu.
Źródła: Lucía Caballero, „Watching sports is good for you – thanks to its social bonding effects”, theconversation.com; Korin Miller, „Why Soccer Makes People Happier”, According to Science womenshealthmag.com [dostęp: 17.06.2026]