Pewność siebie nie zawsze oznacza brak tremy. Czasem chodzi raczej o umiejętność działania pomimo niej. Zdaniem ekspertów można się tego nauczyć, a pomocna okazuje się strategia, która od lat sprawdza się nie tylko w gabinetach terapeutycznych, ale także w świecie największych gwiazd.
Nawet najbardziej utalentowane i świetnie przygotowane osoby miewają chwile, gdy zaczynają wątpić w siebie. Przed ważnym wystąpieniem, rozmową o podwyżce czy spotkaniem z kimś nowym pojawia się niepokój, a wraz z nim myśli o tym, co może pójść nie tak. Zdaniem Amy Morin, cenionej amerykańskiej psychoterapeutki i autorki bestsellerów o odporności psychicznej, istnieje prosty sposób, który pomaga przechytrzyć wewnętrznego krytyka. Korzystały z niego między innymi Beyoncé i Adele.
„Przez niemal 25 lat pracy terapeutycznej obserwowałam, jak inteligentni i kompetentni ludzie tracą pewność siebie pod wpływem presji” – pisze Morin. Jak zauważa, zdarza się, że ktoś perfekcyjnie zna swoją prezentację, a mimo to podczas wystąpienia nagle się zacina. Inni milczą na spotkaniach, choć mają najlepsze pomysły w całym zespole.
Na początku kariery Beyoncé nie wychodziła na scenę po prostu jako Beyoncé. Gdy zbliżał się moment występu, wcielała się w swoje alter ego, Sashę Fierce. To właśnie ta sceniczna osobowość miała pomagać jej radzić sobie z tremą. W rozmowie z Oprah Winfrey piosenkarka porównała ten proces do pracy aktorskiej. – To trochę tak, jak podczas kręcenia filmu. Kiedy zakładasz perukę i kostium, zaczynasz inaczej chodzić” – mówiła autorka hitu „Crazy in Love”.
Kilka lat później artystka przyznała, że nie traktuje już Sashy Fierce jako odrębnej postaci, ale wspominała, że dawniej pojawiała się ona dokładnie wtedy, gdy najbardziej dawały o sobie znać nerwy.
„Zwykle wtedy, gdy słyszę tłum i zakładam szpilki, tuż przed wyjściem na scenę, kiedy dopada mnie stres, pojawia się Sasha Fierce. Zmienia się moja postawa, sposób, w jaki mówię – wszystko staje się inne” – tłumaczyła Beyoncé.
Podobną strategię stosowali również Adele oraz legendarny, nieżyjący już koszykarz Kobe Bryant. Jak podkreśla Amy Morin, nie jest to ekscentryczny zwyczaj gwiazd, ale technika, z której może skorzystać każdy z nas.
Według psychoterapeutki mechanizm ten opiera się na zjawisku nazywanym samodystansowaniem. Kiedy przyjmujemy perspektywę kogoś innego, łatwiej oddzielamy się od własnych lęków i czarnych scenariuszy. „Kiedy zwątpienie przejmuje kontrolę nad mózgiem, zaczynamy myśleć o wszystkim, co może pójść źle. To odciąga naszą uwagę od zadania, które mamy wykonać” – wyjaśnia Morin.
Jak dodaje, wiele osób próbuje po prostu wmówić sobie, że nie są zdenerwowane. Taka strategia często jednak przynosi odwrotny skutek.
„Przywołanie alter ego jest jak wejście w sposób myślenia osoby, która po prostu się nie denerwuje” – tłumaczy terapeutka.
Badania pokazują, że taki psychologiczny dystans rzeczywiście działa. W jednym z eksperymentów naukowcy poprosili dzieci o wykonanie nużącego zadania. Mogły jednak w każdej chwili przerwać pracę i zacząć bawić się iPadem. Część z nich miała mówić do siebie w pierwszej osobie, inne zwracały się do siebie po imieniu, a trzecia grupa wyobrażała sobie, że jest ulubionym bohaterem, na przykład Batmanem. Co ciekawe, to właśnie dzieci wcielające się w fikcyjne postacie wytrwały najdłużej. „Im bardziej wychodziły poza własną perspektywę, tym większą wykazywały determinację” – zaznacza Morin.
1. Wybierz inspirację
Nie musi to być gwiazda muzyki. Alter ego może być prawdziwą osobą, fikcyjną postacią albo nawet najlepszą wersją ciebie samej. „Jeśli potrzebujesz odwagi, możesz przywołać Serenę Williams. Jeśli zależy ci na spokoju i życzliwości w stresujących sytuacjach, inspiracją może być Mister Rogers” – radzi Morin.
2. Znajdź swój „przełącznik”
Bardzo pomocne może być powiązanie tej wersji siebie z konkretnym przedmiotem. „Znaczenie, które nadajesz danemu przedmiotowi, wykonuje całą pracę” – podkreśla psychoterapeutka. Może to być ulubiony pierścionek, zegarek, sweter albo para butów. Założenie ich przed ważnym wydarzeniem staje się sygnałem dla mózgu, że pora wejść w odpowiedni stan.
3. Pomyśl: „Co zrobiłaby ta osoba?”
Jak by stała? Jak mówiła? Jak reagowała na presję? Następnie spróbuj świadomie przejąć te zachowania. Ekspertka zaznacza jednak, że istnieje pewna granica. „Jeśli masz poczucie, że kogoś odgrywasz, poszłaś za daleko. Celem nie jest utrata własnej tożsamości, ale wydobycie tych cech, które są tłumione przez zwątpienie” – wyjaśnia.
4. Zacznij od małych rzeczy
Nie trzeba od razu testować tej metody podczas najważniejszego wystąpienia w życiu. Lepiej najpierw wypróbować ją w mniej stresujących sytuacjach, np. podczas zebrania w pracy czy rozmowy z nieznajomą osobą. Z czasem, jak przekonuje Morin, można dopracować tę strategię tak, by stała się osobistym sekretem na trudne momenty.
„Wtedy możesz myśleć o niej jak o tajnym sposobie, który pozwala wydobyć najbardziej pewną siebie wersję samej siebie dokładnie wtedy, kiedy najbardziej jej potrzebujesz” – podsumowuje terapeutka.
Źródło: Amy Morin, „The No. 1 trick I always teach to build unshakeable confidence—it worked for Beyoncé and Adele”, cnbc.com [dostęp: 22.06.2026]