Tu i ówdzie po ulicach biegają już roboty, ale życie to wciąż nie film sci-fi. Gdy chcemy pozbyć się kogoś lub czegoś ze swojego umysłu, nie możemy po prostu zamówić do domu usług firmy Lacuna, Inc. z „Zakochanego bez pamięci”. Nie istnieje niestety magiczny sposób, który jak gumka do ścierania wymaże złe wspomnienia. Co więc nam pozostaje, gdy czujemy palącą potrzebę wykasowania przykrych przeżyć z naszego mózgu?
Czasem pragniemy zapomnieć o ludziach, z którymi od początku nie było nam po drodze, ale z różnych powodów byliśmy na siebie skazani – uciążliwych współpracownikach, psychopatycznym szefie czy sąsiadach, którzy skutecznie uprzykrzali nam każdy dzień od rana do nocy. Jedni odcinają się od nich bez większego problemu, gdy tylko znikną z ich pola widzenia. Inni miesiącami wracają myślami do każdej sprzeczki i bolesnego słowa.
Jeszcze trudniej jest, gdy ze swojego życia chcemy usunąć tych, którzy byli nam bliscy, lecz nadużyli zaufania i niespodziewanie wbili nóż w plecy.
Nawet jeśli chęć puszczenia kogoś w niepamięć nie pojawia się wyłącznie po miłosnych zawodach, to dźwięk pękającego serca – czy to wskutek odrzucenia, zdrady czy rozczarowania – jest oczywiście jednym z najczęstszych powodów, by pomyśleć sobie: „wolałabym cię nigdy nie poznać”. A przestać kochać kogoś, kto albo nas nie chce, albo dobitnie pokazał, że nie zasługuje na nasze uczucia, to nie lada wyzwanie. Podobnie bywa z toksyczną przyjaźnią czy wyniszczającymi relacjami rodzinnymi.
Czytaj także: Jak przestać kogoś kochać? 9 kroków, które pomogą ci wreszcie ruszyć dalej
Jakie techniki możemy zastosować, kiedy przed oczami wciąż mamy człowieka, którego najchętniej wyrzucilibyśmy z pamięci z całym inwentarzem, ale on wcale nie chce zniknąć?
Brzmi banalnie. Przecież skoro chcemy o kimś zapomnieć, naturalnym odruchem wydaje się sprowadzenie kontaktu do minimum. A jednak często zostawiamy sobie uchyloną furtkę. Nawet jeśli zablokujemy tę osobę na internetowych komunikatorach, w przypływie słabości potrafimy zaglądać na jej profil. Jej numer telefonu zachowujemy na karcie SIM „na wszelki wypadek”. A wspólne zdjęcia zdejmujemy co prawda w z lodówki, ale wciąż mamy je pod ręką w szafce nocnej, aby móc zerkać na nie ukradkiem przed snem.
Tymczasem – jak radzi psycholożka dr Noëlle Santorelli w rozmowie z „Parade” – warto odsunąć od siebie naprawdę wszystko, co może ponownie uruchamiać wspomnienia. Nawet słuchanie stworzonej we dwoje playlisty na Spotify czy wybieranie tej samej trasy spacerowej, którą kiedyś przemierzaliście ramię w ramię, mogą działać jak emocjonalne wyzwalacze. Im mniej takich bodźców wokół ciebie, tym mniejsze ryzyko, że znów wpadniesz w dawne schematy.
– Twój mózg potrzebuje czasu, by stworzyć świeże skojarzenia – podkreśla specjalistka. Dlatego usunięcie numeru „na amen”, wyciszenie powiadomień, unikanie wizyt w waszej ulubionej kawiarni czy schowanie pamiątek w najciemniejszym kącie na strychu jest dobrą strategią – zwłaszcza na początku, kiedy nie nabrało się jeszcze dystansu.
Czytaj także: Chcesz zerwać kontakt z „toksyczną” rodziną? Te 9 pytań pomoże ci ocenić, czy to naprawdę dobra decyzja
Pierwszą rzeczą, jaka intuicyjnie przychodzi nam do głowy, gdy chcemy o kimś zapomnieć, jest pozbycie się wszystkich przedmiotów, które się z tą osobą kojarzą (patrz punkt pierwszy). Ukrywamy więc na dnie szuflady prezenty, które trudno dziś oglądać bez ukłucia żalu, pozbywamy się fotografii, pamiątek i wszystkich drobiazgów, które niepotrzebnie rozdrapują rany. To jak najbardziej słuszny krok. Po co więc dokładać sobie kolejnych fizycznych dowodów na to, że ktoś był kiedyś ważną częścią naszej codzienności?
A jednak pochylenie się nad kartką papieru i spisanie swoich myśli może okazać się bardzo pomocne. Jak tłumaczy psycholożka dr Caroline Danda, zamiast wylewać z siebie nieuporządkowany „strumień świadomości”, lepiej spróbować zapisać myśli i emocje w punktach. Po co? Jej zdaniem niewyrażone uczucia zostają w nas na dłużej, podczas gdy uporządkowanie ich w formie krótkich notatek pozwala układowi nerwowemu się wyciszyć.
– Pisanie pozwala przenieść przetwarzanie emocji z układu limbicznego do kory przedczołowej. Dzięki temu można przeżywać emocjonalny ból z większą jasnością zamiast reagować impulsywnie. Daje to też poczucie domknięcia doświadczenia bez konieczności odbywania rzeczywistej rozmowy z problematyczną dla nas osobą – podkreśla ekspertka.
Nie duś emocji w sobie. Pozwól sobie na płacz. Jeśli pisanie do ciebie nie przemawia, poszukaj wsparcia u swoich bliskich. Szczera rozmowa może pomóc ci przepracować to, co czujesz, równie skutecznie jak zapisanie kilku kartek jednym tchem.
Jeśli osoba, od której chcesz się odciąć, była do tej pory centrum twojego świata, równie istotne jest poukładanie go na nowo. Nie może być tak, że czas, który wcześniej spędzaliście razem, wypełni teraz bezczynne siedzenie i rozmyślanie o tym, co by było, gdyby wszystko potoczyło się inaczej. Zamiast tego warto stworzyć nowy plan dnia i konsekwentnie się go trzymać. Jak zauważają psycholożki, rutyna daje poczucie sprawczości i kontroli. Dzięki temu zostaje mniej przestrzeni na rozpamiętywanie i zanurzanie się w smutku. Układając swoją nową rutynę, pamiętaj jednak o tym, aby służyła ona twojemu dobrostanowi. Znajdź chwilę na ćwiczenia, kontakt z naturą, medytację i zdrowy sen.
Co jeszcze możesz zrobić? Powstałe luki warto wypełnić nowym hobby. Lub wrócić do pasji, która pochłaniała cię dawno temu, aż w pewnym momencie zabrakło ci na nią czasu. Zajęcia sportowe, kurs tańca czy nawet próby garncarstwa podejmowane w domowym zaciszu pozwolą stworzyć nowe wspomnienia – niezwiązane z duchami przeszłości. Dobrym pomysłem są także podróże i nawiązywanie nowych znajomości.
– Zaangażowanie się w nową aktywność przekierowuje uwagę mózgu, tworząc nowe ścieżki neuronowe i źródła dopaminy niezwiązane z daną osobą – objaśnia dr Santorelli, dodając, że przede wszystkim trzeba być cierpliwym. Efekty nie pojawią się od razu, ale z czasem odzyskasz utracony spokój.
Czytaj także: To hobby kosztuje grosze, a skutecznie podbija poziom szczęścia. Są na to naukowe dowody
Artykuł opracowany na podstawie: Morgan McMurrin, „7 Practical Tips To Forget About Someone—and How Long It Actually Takes”, parade.com [dostęp: 30.06.2026]