1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Felietony

Na talerzu: SAD, czyli smutek

Katarzyna Błażejewska-Stuhr (Fot. Krzysztof Opaliński)
Katarzyna Błażejewska-Stuhr (Fot. Krzysztof Opaliński)
Seasonal Affective Disorder znane jest jako depresja sezonowa lub jesienna. Piszę o niej, bo choć powoli rozwija się jesienią, z największą intensywnością uderza właśnie teraz. Zimą.

SAD to stan, w którym doświadczamy typowych objawów depresji: smutek, utrata zainteresowania codziennymi aktywnościami, zmęczenie, problemy ze snem, zmiany apetytu lub masy ciała, poczucie beznadziejności, trudności z koncentracją. Objawy te zazwyczaj ustępują lub słabną w innych porach roku. Za główną (choć niejedyną) przyczynę uznaje się brak naturalnego światła – bo mogą być nawet i słoneczne dni, ale ileż one trwają? Tyle co nic! Wpływa to na zaburzenie zegara biologicznego i rytmu dobowego. Nasze ciało myśli, że przez niemal cały czas tej ciemnicy ma produkować melatoninę (hormon snu) zamiast kortyzolu (który wydziela się w stresie, ale podnosi się także po to, żebyśmy my podnieśli się z łóżka). Zaburzeniu ulega produkcja serotoniny (hormonu szczęścia) i wszystko zaczyna się sypać. Choć wolę powiedzieć: zwalniać. Ale raczej nikt nam nie da urlopu zimowego, czyli czasu na przeleżenie tych kilku miesięcy…

Głównym sposobem na leczenie SAD jest fototerapia – polecam nie tylko korzystanie ze specjalnych lamp, ale i wstawanie wraz z dniem, wystawianie twarzy do okien, siedzenie jak najbliżej nich, spacery. W ogóle ruch na świeżym powietrzu dobrze nam robi, orzeźwia i pozwala dotrwać do wieczora.

Zadbajmy także o jakość snu (nocnego, a nie zimowego). Ja uwielbiam, gdy w sypialni jest chłodno. Pod kołdrę zabieram termofor i uchylam okno.

Czy możemy zrobić coś jeszcze? Otóż możemy, powinniśmy wręcz! Przede wszystkim suplementować witaminę D w formie leku. Dodatkowo kwasy omega-3, które wpierają nasz układ nerwowy. Sezonowo można także wspomóc się magnezem i witaminami z grupy B. Sięgajmy po jak najwięcej kolorów – i w ubraniach, i na talerzu. Tu kolor dają warzywa i owoce (także te suszone)! Dbanie o jedzenie błonnika wspiera mikrobiotę, a ta poprawia nastrój. Kłaniają się kiszonki, zakwasy, kefiry oraz probiotyki, jeżeli czujecie, że to wciąż za mało. I pijcie wodę – może być ciepła, z imbirem. Bo im gęstsza krew, tym wolniej i słabiej krąży w organizmie! A może coś bardziej pobudzającego – yerba mate (przeciwutleniacze), matcha (dużo przeciwutleniaczy), żeń-szeń (wspiera pracę mózgu), maca (poprawia wytrzymałość), różeniec górski (zwiększa możliwość koncentracji).

Kasze, szczególnie gryczana, jaglana i pęczak, dostarczają nam zapasu energii, grzeją od środka, są bogate w cenne składniki, takie jak magnez, witaminy z grupy B, żelazo. Sięgajmy po nie, mieszajmy z warzywami, posypujmy natką pietruszki, szczypiorkiem i młodą cebulką.

Bywa i tak, że właśnie teraz chcemy sięgać po słodycze. I chociaż wiemy, że nam nie służą, niszczą zdrowie, zaburzają środowisko mikrobioty w jelitach, powodują wahania nastroju, psują cerę, zęby i zwiększają ryzyko wielu chorób, to bywa, że… nie możemy inaczej. Ale wiedząc, dlaczego to robimy, możemy szukać innych sposobów. Lub, czasem, pogodzić się z tym, że teraz możemy tylko tak. Jeżeli mowa o tym, co pozornie poprawia nastrój, to warto wspomnieć alkohol. Szczególnie jego większe dawki działają depresjogennie i obniżają jakość snu. Może zatem lepiej zaparzyć melisę, owinąć się kocem i oddać się miłej lekturze (tylko na papierze, a nie na ekranie, bo niebieskie światło burzy naturalny zegar biologiczny).

Psychodietetyczka Agata Ziemnicka radzi też włączyć smutny film i wypłakać emocje. Jeżeli jednak czujecie, że sezonowe zmęczenie dotyka was po raz kolejny i przeszkadza w funkcjonowaniu, to udajcie się do terapeuty.

Katarzyna Błażejewska-Stuhr, dietetyczka kliniczna, psychodietetyczka. Autorka bloga kachblazejewska.pl, współautorka książki „Kobiety bez diety. Rozmowy bez retuszu”, Burda Media Polska.

Share on Facebook Send on Messenger Share by email
Autopromocja
Autopromocja

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze