Planete+ Doc – Sztuka znikania Bartka Konopki

"Sztuka znikania"
Planete+ Doc

Ci, którzy pamiętają słynnego „Królika po berlińsku”, powinni biec po bilety na festiwal Planete+ Doc. Tym razem Bartek Konopka zachwyci nas opowieścią o pewnym szamanie.
Kilka lat temu Konopka nakręcił historię Muru Berlińskiego – a wraz z nim historię wschodniej części Europy, schowanej przed światem za Żelazną Kurtyną.

Teraz reżyser w swoim paradokumentalnym filmie pokazuje Polskę początku lat 80., oglądanej oczami haitańskiego szamana, Amona Frémona, który przyjechał w 1980 roku do Warszawy na zaproszenie Jerzego Grotowskiego.

Jak wygląda Polska widziana oczami przybysza z zupełnie innego kraju i kręgu kulturowego. Jak szaman i kapłan wudu interpretuje obrzędy, jakie odbywają się na jego oczach. Amona Frémona dziwią kolejki po dywany i papier toaletowy, nie może zrozumieć, czemu dywan jest tak ważny. W naszych dożynkach dostrzega rytualne hołdy, jakie młode kobiety składają starszym mężczyznom. Przemarsze wojsk są dla niego niczym parady wudu, a generał Jaruzelski kojarzy mu się z demonem.

W interpretacji szamana Polska to kraj zbudowany na grobach, pełen rytuałów i niezrozumiałej obrzędowości, a jej mieszkańcy co chwila składają hołd duchom zmarłych. Nawet Pałac Kultury i Nauki jest dla niego grobowcem, tyle że z okami.

Co ciekawe, Konopka – wykorzystując takie widzenie Polski przez kapłana wudu – dokonuje porównania z kulturą haitańską. W obu kulturach – według szamana – mamy silny kult przodków i pragnienie bliskości duchowej ze zmarłymi. To dlatego dla społeczeństwa – pogrążonego w politycznej i ekonomicznej stagnacji – tak ważny jest kult maryjny oraz oddawanie czci Janowi Pawłowi II. Czy potrafimy przyjąć niewinną perspektywą Amona Frémona? Co takiego Konopka stara się nam przekazać swoim filmem? „Sztuka znikania” to kolejna, po „Króliku”, fascynująca lekcja historii.

Więcej rekomendacji filmów prezentowanych na Planete+ Doc