19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Tego dnia odbywają się obchody upamiętniające walczących oraz tysiące cywilów ukrywających się w ruinach getta. Symbolem pamięci pozostaje żonkil – nawiązujący do Marka Edelmana, który co roku otrzymywał te kwiaty od anonimowego darczyńcy i składał bukiet pod Pomnikiem Bohaterów Getta.
Coroczna akcja Żonkile, podczas której osoby ze świata kultury i sztuki przypinają sobie żółty kwiat jako symbol pamięci, organizuje Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. W tym roku wspierają ją nowe ambasadorki i ambasadorzy. Wśród nich znalazła się ocalała z getta Krystyna Budnicka, a także reporter Mariusz Szczygieł, aktorki Kamila Urzędowska i Julia Kamińska oraz artysta Dominik Więcek. Ważną rolę odgrywają również wolontariusze – w tym roku reprezentowani przez Anielę, Polę, Zosię i Dominika.
Czytaj także: „Wojna nie jest już hen. W czasach niepokoju wartość pamięci wzrasta”. Rozmowa z Piotrem Cywińskim, dyrektorem Muzeum Auschwitz-Birkenau
Mariusz Szczygieł, reporter i dziennikarz, ambasador tegorocznej akcji Żonkile (Fot: materiały prasowe Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN)
Motywem przewodnim tegorocznej edycji jest siła świadectw – indywidualnych historii, relacji świadków i archiwalnych zapisów dokumentujących życie oraz śmierć osób, które doświadczyły Zagłady. Szczególne znaczenie ma historia tegorocznej ambasadorki Krystyny Budnickiej, która jako jedyna z rodziny przeżyła powstanie. Miała 11 lat, gdy 19 kwietnia 1943 roku wybuchły walki. Jej bliscy zginęli podczas próby ucieczki z płonącego bunkra przy ulicach Zamenhofa i Miłej. Jak podkreśla, przetrwała, by dawać świadectwo:
„Osoby, które pamiętają tamte czasy i je przeżyły, odchodzą. Zostaje tylko pamięć. To ją należy pielęgnować, rozwijać i przekazywać młodszemu pokoleniu. Bo jeśli zabraknie pamięci, kto przypomni o bohaterach tamtych dni i o tych, którzy zginęli za wolność? Dziś to my dajemy świadectwo”
Krystyna Budnicka (Fot. materiały Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN)
W programie tegorocznych obchodów znalazły się m.in. bezpłatne zwiedzanie wystaw w Muzeum POLIN dla osób z przypiętym żonkilem, akcje w mediach społecznościowych z hasztagami #ŁączyNasPamięć i #AkcjaŻonkile oraz uroczystości o godz. 12:00 pod Pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie.
Więcej informacji o akcji znajdziemy na stronie internetowej Muzeum.