Szybki, wiarygodny i zupełnie darmowy – Cognitive Reflection Test (CRT) stworzony przez profesora Shane’a Fredericka to najprostszy sposób na ocenę czyjejś inteligencji. Sprawdza to, jak wykorzystujesz swoje zdolności do głębokiego, analitycznego myślenia, które skorelowane są z wyższym IQ. Składa się jedynie z trzech pytań. Podejmiesz wyzwanie?
Cognitive Reflection Test (CRT) opracował w 2005 roku profesor Yale University Shane Frederick. Często nazywa się go najkrótszym i najszybszym testem IQ na świecie. Możesz go zrobić, gdziekolwiek jesteś, nawet gdy czytasz ten tekst na telefonie w komunikacji miejskiej. Ciekawostką jest fakt, że według statystyk cały test poprawnie zdaje między 17 a 33% ludzi. Jeśli znajdziesz się wśród nich, to znak, że twoje zdolności kognitywne są na ponadprzeciętnym poziomie.
Gotowa? Skup się i udziel odpowiedzi na 3 poniższe pytania. Poprawne wyniki podane są niżej. W dalszej części artykułu przeczytasz też, jakie dokładnie umiejętności mierzy ten test i jak przekładają się one na twoje zdolności do inwestowania albo skłonność do ulegania manipulacji.
1. Kij i piłka
Kij i piłka kosztują razem 1 dolara 10 centów. Kij kosztuje o 1 dolara więcej niż piłka. Ile kosztuje piłka?
2. Maszyny i produkty
Jeśli 5 maszyn potrzebuje 5 minut, żeby wyprodukować 5 przedmiotów, to ile czasu potrzebowałoby 100 maszyn, żeby wyprodukować 100 przedmiotów?
3. Lilie wodne
Część jeziora pokrywają lilie wodne. Każdego dnia powierzchnia, jaką zajmują, się podwaja. Jeśli pokrycie liliami całego jeziora zajmuje 48 dni, to ile dni zajmie pokrycie połowy jeziora?
Niżej znajdziesz prawidłowe odpowiedzi wraz z wyjaśnieniem.
1. Kij i piłka
Wielu ludzi intuicyjnie zakłada, że piłka kosztuje 10 centów, ale to błędna odpowiedź. Gdyby piłka kosztowała 10 centów, to kij kosztowałby 1 dolara 10 centów (bo jest o 1 dolara droższy), więc razem dałoby to 1,20 dolara, a nie 1,10. Poprawna odpowiedź brzmi: piłka kosztuje 5 centów, a kij 1 dolara 5 centów.
2. Maszyny i produkty
Intuicyjna, błędna odpowiedź to często 100 minut. Prawidłowa? 5 minut – bo czas produkcji przedmiotu przez każdą z maszyn jest zawsze taki sam, niezależnie od tego, ile ich jest.
3. Lilie wodne
Intuicyjna, ale błędna odpowiedź to często 24 dni. Ale skoro powierzchnia lilii na jeziorze każdego dnia się podwaja, oznacza to, że dzień przed całkowitym pokryciem jeziora obszar, które zajmowały, musiał wynosić dokładnie połowę jeziora. Stąd poprawna odpowiedź brzmi: 47 dni.
Odpowiedziałaś na wszystkie pytania poprawnie? Gratulacje – według statystyk jesteś w wąskim gronie 17–33% osób, które zaliczyły go bez ani jednego błędu.
Poszło ci gorzej? To nic dziwnego – średni wynik uzyskiwany w teście CRT to 1,24 poprawnej odpowiedzi na 3. Szacuje się, że od 33% do 50% osób nie jest w stanie podać żadnego poprawnego rozwiązania (ich wynik wynosi 0).
Cognitive Reflection Test był przeprowadzany także wśród studentów najbardziej prestiżowych uniwersytetów na świecie, takich jak Harvard, MIT i Princeton. Ich średni wynik wynosił z kolei 2,2/3. Jak widać, nawet na topowych uczelniach sporo osób popełnia co najmniej jeden błąd w tym teście.
W istocie powyższy test mierzy zdolność do powstrzymania intuicyjnej odpowiedzi i przejścia do bardziej analitycznego myślenia. Choć ta cecha skorelowana jest z wyższym IQ, to nie musi o niej przesądzać. CRT nie sprawdza tylko tego, czy ktoś potrafi rozwiązać problem, ale czy w ogóle uruchomi bardziej wymagające myślenie. W wielu sytuacjach ludzie mają wystarczające zdolności poznawcze, żeby dojść do poprawnej odpowiedzi, ale tego nie robią, bo zatrzymują się na pierwszej, intuicyjnej reakcji. CRT wychwytuje właśnie ten moment: czy ktoś potrafi „zahamować” automatyczną odpowiedź i przełączyć się na bardziej analityczny tryb. Dlatego możliwa jest sytuacja, w której osoba bardzo inteligentna uzyskuje niski wynik w CRT, bo działa szybko i intuicyjnie, nie weryfikując pierwszej odpowiedzi.
Z drugiej strony, ktoś o przeciętnych zdolnościach może osiągnąć wysoki wynik, jeśli ma nawyk zatrzymywania się i sprawdzania własnego toku myślenia. W tym sensie CRT mierzy raczej skłonność do refleksji poznawczej niż „czystą moc obliczeniową” umysłu.
Niemniej badania nad testem CRT ujawniły, że ci, którzy uzyskują w nim więcej poprawnych odpowiedzi, mają istotne przewagi nad innymi – co może wskazywać na ich wyższą inteligencję. Jakie korelacje zauważono?
Osoby z wyższym wynikiem CRT częściej unikają błędów poznawczych. Rzadziej podejmują decyzje „na skróty” – zamiast ulegać pierwszemu odruchowi, częściej analizują alternatywy i dokonują bardziej przemyślanych, świadomych decyzji.
Wysoki wynik CRT skorelowany jest też z mniejszą impulsywnością w kontekście decyzji finansowych. Osoby, które udzieliły poprawnych odpowiedzi, częściej wybierają większą nagrodę w przyszłości (wyższy zysk, ale później) zamiast mniejszej teraz (natychmiastowy zysk, ale niższy). Lepiej radzą też sobie z obliczaniem procentów, oceną ryzyka i inwestowaniem.
Osoby z wysokim wynikiem CRT są mniej podatne na manipulacje. Rzadziej ulegają fake newsom, clickbaitom i nie są tak podatne na powierzchowne argumenty. Częściej dokładnie sprawdzają informacje, aby nie ulec zniekształceniom poznawczym.
Uniwersalny wniosek, jaki wszyscy możemy wysnuć z Cognitive Reflection Test, brzmi: zanim podasz pierwszą, „automatyczną” odpowiedź, jaka przyjdzie ci do głowy – zatrzymaj się i zastanów. Możesz mieć wysokie zdolności kognitywne, ale przez swoją impulsywność i uleganie schematom ich nie wykorzystywać. Tę samą zasadę stosuj w odniesieniu do informacji, które pozyskujesz z internetu. Czy osoba, która mówi mi, co mam myśleć o danych wydarzeniach i na kogo głosować, na pewno ma wymagane ku temu kompetencje? W erze powszechnej dezinformacji umiejętność głębszej analizy i krytyczne myślenie są ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.