Właśnie ukazał się raport Biblioteki Narodowej o stanie czytelnictwa w Polsce w 2025 roku. Główny wniosek? Odsetek czytających Polaków nie zmienił się od roku, za to wyraźnie wzrosło znaczenie bibliotek publicznych. Z kolei niekwestionowanym liderem wśród autorów pozostaje – bez zaskoczeń – Remigiusz Mróz. „Czytanie jest największym aktem buntu wobec dzisiejszego świata” – skomentował pisarz.
Można by się spodziewać, że po latach aktywnej promocji czytelnictwa statystyki pójdą w górę. Tymczasem jest stabilnie: w 2025 roku lekturę co najmniej jednej książki zadeklarowało 41% Polaków powyżej 15. roku życia – czyli tyle samo co rok wcześniej.
Jak wynika z raportu, niezmiennie częściej po książki sięgają kobiety (47%) niż mężczyźni (34%), a najbardziej zapalonymi czytelnikami są nastolatkowie w wieku 15–18 lat (56%). Najwięcej czytają mieszkańcy miast powyżej 500 tys. osób (71%), a prawdopodobieństwo czytania rośnie wraz z poziomem edukacji. Nie bez znaczenia pozostają też nawyki wyniesione z domu rodzinnego i wykształcenie rodziców.
Niemniej raport odnotował jeden widoczny wzrost – a mianowicie znaczenia bibliotek publicznych. W 2025 roku skorzystało z nich 19% badanych (rok wcześniej było to 18%), i to nie tylko w formie papierowej. Coraz więcej osób wybiera e-booki i audiobooki udostępniane poprzez kody dostępu z bibliotek.
Jednocześnie odnotowano znaczący spadek popularności innych dróg zdobywania książek. Coraz mniej osób kupuje je osobiście (z 50% do 43%) lub otrzymuje w prezencie (z 34% do 26%). Własne księgozbiory są coraz bardziej marginalizowane – w 2025 roku tylko 10% czytelników sięgało po książki z domowej półki, podczas gdy jeszcze kilka lat temu (2019–2022) robił to co piąty badany.
Czytaj także: Biblioteki pod lupą: kto naprawdę z nich korzysta? Sprawdziłyśmy, co najczęściej wypożyczają Polacy
Wśród ulubionych gatunków Polaków bezapelacyjnie prowadzi literatura kryminalno-sensacyjna (27%), a za nią plasuje się proza obyczajowo-romansowa oraz non-fiction (po 19%). I nikogo nie zdziwi, kto stoi na czele listy najpoczytniejszych autorów – Remigiusz Mróz utrzymuje pierwsze miejsce nieprzerwanie od 2019 roku.
„Czytanie jest największym aktem buntu wobec dzisiejszego świata. Wymaga odwagi, bo zakłada wyłączenie się z nieustannego pędu, zatrzymanie się, zaszycie gdzieś z książką i spokojne, powolne poznawanie rzeczywistości, która powstaje wyłącznie ze słów i wyobraźni. W dobie migających rolek, nieustannego scrollowania na czas i wszędobylskiego krzyku, trudno wyobrazić sobie coś, co jest bardziej wywrotowe” – napisał na Facebooku ulubiony autor kryminałów Polaków.
„Tym bardziej cieszy, że odsetek czytających w Polsce nie spada. A mnie po raz kolejny spotyka to niesamowite wyróżnienie, że to właśnie po moje słowa najczęściej sięgacie, byśmy wspólnie na ich kanwie tworzyli ten własny, niepędzący nigdzie świat. Dziękuję za to, że możemy robić. Za zaufanie. I buntujmy się dalej!” – dodał we wpisie, dziękując swoim czytelnikom.
W pierwszej dziesiątce najpoczytniejszych autorów 2025 roku znaleźli się także: Stephen King, Henryk Sienkiewicz, J.K. Rowling, Andrzej Sapkowski, Bolesław Prus, Katarzyna Bonda, Nicholas Sparks, George Orwell i Adam Mickiewicz.
Czytaj także: 7 książek, których nie wypada nie znać. To absolutne arcydzieła literatury
Pełen raport Biblioteki Narodowej dostępny jest tutaj.
Badanie zrealizowano metodą CAPI na reprezentatywnej próbie 2005 Polaków w wieku 15+. Jest ono częścią Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Terenowy etap badania przeprowadziła firma Research Collective, natomiast założenia metodologiczne, kwestionariusz oraz analiza i interpretacja wyników powstały w Pracowni Badań Czytelnictwa BN.