Oglądanie krótkich filmów w mediach społecznościowych może mieć realne konsekwencje dla funkcjonowania poznawczego. Najnowsze badania z wykorzystaniem neuroobrazowania wskazują, że tego typu treści mogą osłabiać pamięć i zaburzać komunikację między kluczowymi obszarami mózgu.
Wyniki badania opublikowane w piśmie „Nature” mogą zaniepokoić tych, którzy poświęcają dużo czasu na scrollowanie. Naukowcy przyjrzeli się temu, jak przyswajanie informacji w formie krótkich, dynamicznych reelsów wpływa na procesy poznawcze. Co ustalono?
Wyniki sugerują, że taka forma „fragmentarycznego uczenia się” utrudnia integrację informacji i obniża efektywność zapamiętywania. Zmiany te wiążą się z zakłóceniami w sieciach mózgowych odpowiedzialnych za kontrolę poznawczą, przetwarzanie znaczeń oraz łączenie informacji w spójną całość.
Badania z użyciem skanów mózgu pokazały również, że częste korzystanie z krótkich filmów wiąże się ze zmienioną aktywnością i łącznością między obszarami odpowiedzialnymi za uwagę i przetwarzanie wewnętrznych treści (np. refleksji czy myśli o sobie) . Innymi słowy, mózg może mieć trudność z przełączaniem się między skupieniem na bodźcach zewnętrznych a procesami wewnętrznymi.
Efekty te nie są dramatyczne w codziennym funkcjonowaniu, ale są statystycznie istotne. W praktyce oznacza to subtelne pogorszenie zdolności do utrzymywania gotowości do reagowania oraz do efektywnego zapamiętywania nowych informacji. Co ważne, badacze podkreślają, że szczególnie problematyczny może być aktywny sposób korzystania z krótkich wideo – np. ciągłe przełączanie treści, komentowanie czy reagowanie.
Wnioski te wpisują się w szerszy trend badań nad wpływem krótkich form wideo na funkcje poznawcze. Przeglądy naukowe wskazują, że intensywne korzystanie z takich treści wiąże się nie tylko z osłabieniem pamięci, ale także z pogorszeniem koncentracji i kontroli impulsów.
Czytaj także: Spędzasz na telefonie więcej niż 3 godziny dziennie? Masz wyższe ryzyko demencji – mówią badania
Autorzy podkreślają jednak, że zależności mają charakter korelacyjny – nie można jednoznacznie stwierdzić, czy to krótkie wideo powodują zmiany w mózgu, czy raczej osoby o określonych cechach poznawczych częściej po nie sięgają. Mimo to wyniki sugerują, że sposób konsumpcji treści cyfrowych może mieć znaczenie dla zdrowia poznawczego.
Praktyczny wniosek? Krótkie wideo same w sobie nie są „szkodliwe”, ale ich intensywne i bardzo angażujące używanie może stopniowo obciążać systemy odpowiedzialne za uwagę i pamięć. W erze scrollowania warto więc zachować umiar – dla dobra własnego mózgu.
Źródło: Wei, M., Liu, J., Wang, H. et al., „Fragmented learning from short videos modulates neural activity and connectivity during memory retrieval”, nature.com [dostęp: 04.04.2026].