Robert Choiński - Dożył 103 lat. Najstarszy lekarz świata zdradził 3 zasady, których trzymał się przez całe życie
00:00
06:24
Howard Tucker przez ponad 75 lat pracował jako neurolog. W wieku 103 lat został wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa jako najstarszy lekarz na świecie. Niedługo przed śmiercią opisał trzy proste zasady, które jego zdaniem pomagały mu zachować sprawność, ciekawość świata i radość życia. Nie ma wśród nich restrykcyjnej diety ani skomplikowanego planu treningowego.
Dr Howard Tucker z Cleveland w Ohio przez większą część życia pozostawał aktywny zawodowo. Pracował jako neurolog, uczył młodych lekarzy, a później także studentów prawa. Nawet kiedy jego kariera lekarska zaczęła dobiegać końca, nie zamierzał po prostu usiąść i zwolnić. „Nie wierzę, że istnieje jedna magiczna odpowiedź” – pisał. Jego zdaniem na długość życia wpływają zarówno geny i szczęście, jak i nasze codzienne wybory. Sam przez lata kierował się trzema zasadami, które uważał za szczególnie ważne.
Pierwsza zasada Howarda Tuckera dotyczyła aktywności intelektualnej. Lekarz porównywał mózg do mięśnia. Jeśli przestajemy go używać, stopniowo traci sprawność.
„Umysł jest jak każdy inny mięsień w ciele. Jeśli go nie używasz, słabnie” – przekonywał.
Tucker sam był najlepszym przykładem tego, o czym mówił. Praca przez dziesięciolecia dawała mu okazję do nauki, rozwiązywania problemów i poznawania nowych rzeczy. Kiedy jednak jeden etap jego kariery się skończył, nie uznał, że pora już niczego więcej nie robić. Zajął się między innymi opiniowaniem spraw medyczno-prawnych i nauczył się korzystać z mediów społecznościowych.
Jedną z najbardziej niezwykłych decyzji podjął po sześćdziesiątce. Zaczął wieczorowo studiować prawo, jednocześnie nadal pracując na pełen etat jako lekarz. Egzamin adwokacki zdał w wieku 67 lat. Nie robił tego jednak po to, żeby komuś coś udowodnić. „Nigdy nie zamierzałem ustanawiać rekordu. Zrobiłem to, ponieważ prawo mnie interesowało i zawsze uważałem, że ważne jest, żeby się uczyć” – tłumaczył.
Jego zdaniem aktywność umysłowa nie musi oczywiście oznaczać rozpoczynania kolejnych studiów. Równie dobrze może nią być czytanie, nauka języka, gra na instrumencie, rozwijanie hobby, czy wolontariat. Najważniejsze, żeby nie przestać być ciekawym świata.
Dr Howard Tucker podczas meczu drużyny Cleveland Guardians. (Fot. mat. prasowe)
Druga zasada Tuckera dotyczyła czegoś, o czym w rozmowach o długowieczności mówi się znacznie rzadziej niż o diecie czy sporcie, czyli naszego podejścia do trudnych emocji. „Nie ma sensu nosić w sobie nienawiści” – pisał.
Przez 103 lata życia Tucker przeżył zapewne niejedno rozczarowanie, stratę czy sytuację, którą uznał za niesprawiedliwą. Nie twierdził jednak, że powinniśmy zapominać o krzywdach albo udawać, że nic się nie wydarzyło. Chodziło mu o to, żeby złość i żal nie zaczęły zajmować w naszym życiu więcej miejsca, niż na to zasługują.
„Złość i uraza zabierają energię. Mają też fizyczny wpływ na organizm” – zauważał.
Tucker zwracał uwagę, że przewlekły stres związany z gniewem może odbijać się na zdrowiu. Jego zdaniem równie ważne jest jednak to, ile energii tracimy na rozpamiętywanie tego, co ktoś nam zrobił. Nie trzeba zapominać o krzywdzie ani usprawiedliwiać czyjegoś zachowania. Warto jednak uważać, żeby nie pozwolić, by gorycz przejęła kontrolę nad naszym życiem. Sam lekarz uważał, że lepiej skupić się na ludziach, którzy są dla nas ważni, własnych zainteresowaniach i tym, co daje nam poczucie sensu.
Trzecia zasada może być szczególnie bliska osobom, które nie przepadają za podejściem „wszystko albo nic”. Tucker nie uważał, że długie życie wymaga rezygnacji z każdej przyjemności. Wręcz przeciwnie. „Lubię martini. Lubię dobrą wołowinę” – przyznawał.
Jego żona Sue, z którą był przez 68 lat, była – jak pisał – świetną kucharką. W ich domu nie brakowało więc dobrego jedzenia. Jednocześnie Tucker podkreślał, że ważne są warzywa, sałatki i przede wszystkim rozsądek. Nie chodziło o perfekcyjną dietę, w której wszystko trzeba dokładnie odmierzać. Jego podejście można sprowadzić do jednej zasady: niczego nie trzeba sobie bez końca odmawiać, ale warto zachować umiar.
„To właśnie umiar sprawia, że przyjemność jest możliwa przez długi czas” – pisał.
Nie dotyczyło to wyłącznie jedzenia. Tucker uważał, że podobna zasada sprawdza się w wielu innych obszarach życia. Za dużo czegoś może nas zmęczyć, ale zbyt mało również nie musi być dobre. Dlatego zamiast obsesyjnie kontrolować każdy element codzienności, proponował po prostu zdrowy rozsądek i miejsce na przyjemności.
Dr Howard Tucker z certyfikatem Księgi Rekordów Guinessa. (Fot. mat. prasowe)
Howard Tucker nie twierdził, że odkrył receptę na długowieczność. Doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że znaczenie mają również geny, zdrowie i zwykły przypadek. Jego rady były raczej sposobem na to, jak przeżywać kolejne lata w możliwie dobry sposób. Pozostać ciekawym świata. Nie pozwolić, żeby uraza zabierała nam energię. I nie rezygnować z przyjemności tylko dlatego, że chcemy żyć zdrowiej.
„Dbaj o aktywność umysłu, uwolnij się od goryczy i ciesz się życiem” – podsumowywał.
Howard Tucker zmarł 22 grudnia 2025 roku w wieku 103 lat, niedługo po napisaniu swojego tekstu dla CNBC. Wcześniej Księga Rekordów Guinessa uznała go za najstarszego lekarza na świecie.
Źródło: Howard Tucker, „At 103 years old, I’m the ‘world’s oldest doctor’: My 3 rules for a long, happy life are so simple—I tell it to ‘all my patients’”, cnbc.com [dostęp: 12.08.2026]