Szacunek w związku nie wygląda spektakularnie. To nie są wielkie gesty, romantyczne deklaracje czy drogie prezenty. Najczęściej widać go w drobiazgach: w sposobie, w jaki partnerzy ze sobą rozmawiają, reagują na siebie i jak zachowują się wobec siebie nawet wtedy, gdy są źli czy zmęczeni. Jakie zachowania są naturalne dla partnerów, którzy darzą się szacunkiem?
Można deklarować, że kocha się kogoś bardzo mocno, a jednocześnie nie umieć traktować go z szacunkiem. Można też przeżywać trudne emocje, kłócić się i mieć zupełnie różne potrzeby, a mimo to nie próbować zranić drugiej osoby. Osoby, które naprawdę się szanują, nie muszą nieustannie pilnować tych zachowań, bo są dla nich normalne. I nie chodzi tutaj o bycie idealnym, ale o pewien rodzaj uważności: „jesteś dla mnie ważny/a, nawet kiedy się z tobą nie zgadzam”.
Każdy, kto był kiedyś w związku, wie, że podczas kłótni łatwo powiedzieć o jedno zdanie za dużo. Zwłaszcza kiedy dobrze znamy drugą osobę i wiemy, co dokładnie ją zaboli. I właśnie w tym momencie widać, kiedy ktoś kieruje się szacunkiem. Podczas kłótni możesz być wściekła na partnera, możesz powiedzieć mu, że zachował się jak egoista, nawet trzasnąć drzwiami i wyjść na spacer, żeby ochłonąć. To normalne, że gdy rozsadzają nas emocje, chcemy je jakoś odreagować.
Ale czym innym jest złość, a czym innym wyżywanie się. Osoba, która szanuje partnera, nie wyciąga zaczyna nagle wszystkich jego kompleksów. Nie przypomina mu o wyjątkowo drażliwej, nie komentuje wyglądu i nie atakuje tylko po to, by poczuć się lepiej. Nie mówi: „Nikt się z tobą nie wytrzyma” tylko dlatego, że chce wygrać awanturę.
Bo nawet jeśli jesteśmy bardzo źli, gdzieś z tyłu głowy pozostaje myśl: nie chcę zrobić tej osobie krzywdy tylko po to, żeby poczuła się tak źle jak ja.
Czytaj także: Szczęśliwe pary nie zawsze zasypiają razem. 5 powodów, dla których różne pory snu działają na korzyść związku
Szacunek do partnera to wyzbycie się przekonania, że mamy prawo do wszystkiego, czego od niego chcemy. Osoba, która szanuje drugą stronę, potrafi przyjąć jej odmowę, nawet jeśli sprawia mu ona przykrość lub kiedy się z nią nie zgadza. Może być rozczarowana i poczuć złość, ale nie próbuje zmusić partnera do zmiany decyzji za pomocą presji, obrażania się, szantażu emocjonalnego czy wzbudzania poczucia winy.
Dotyczy to zarówno dużych spraw, jak i pozornych drobiazgów. „Nie chcę dzisiaj wychodzić”, „Nie mam ochoty o tym teraz rozmawiać” czy „Nie chcę, żebyś opowiadał o tym naszym znajomym” to zdania, do których każdy ma prawo - i naturalnym dla kochających osób jest się z tym pogodzić, bo w relacji opartej na szacunku granica drugiej osoby nie jest traktowana jak osobista zniewaga.
Czytaj także: 4 automatyczne reakcje w związku, które niszczą bliskość. Psycholożki wskazują, jak sobie z nimi poradzić
W długoletnim związku często wiemy o sobie rzeczy, których nie wie nikt inny. To upokarzające historie z dzieciństwa, nieudane związki, w których nie zawsze byliśmy okej czy największe kompleksy, których bardzo się wstydzimy. I chyba właśnie dlatego jest coś szczególnie smutnego w sytuacji, kiedy partner podczas kłótni wykorzystuje przeciwko nam to, co kiedyś powiedzieliśmy mu z zaufaniem.
Jeśli ktoś mówi do nas zdrobnieniem, którego szczerze nie znosimy (i on o tym świetnie wie), łapie wymownie za wystający brzuch lub robi upokarzające nawiązania, po których oblewa nas rumieniec.
Osoba, która szanuje partnera, zwykle ma świadomość, że to, co wie o drugiej osobie, nie jest bronią, a powierzoną w zaufaniu tajemnicą. W relacji opartej na szacunku wrażliwość drugiej osoby pozostaje czymś, co się chroni, nawet wtedy, gdy jest się na nią zły.
Są ludzie, którzy potrafią zrobić z każdej sprzeczki rozprawę sądową. Ich po prostu musi być na wierzchu - zawsze i za wszelką cenę. Udowadnianie swojej racji to dla nich „być albo nie być” - i dlatego często czują się bardzo samotni.
W relacji opartej na szacunku nie każda rozmowa musi zakończyć się wyłonieniem zwycięzcy. To nie pojedynek ani nie wyścig, a wspólne życie osób, które chcą sobie w nim towarzyszyć. Przyznanie, że gdzieś popełniliśmy błąd czy z czymś przesadziliśmy - bez dodawania, co źle zrobiła druga osoba lub usprawiedliwień - to złota zasada dobrych relacji.
To może wydawać się drobiazgiem, ale w rzeczywistości wymaga sporo dojrzałości. Taka umiejętność pokazuje, że ceni się relację bardziej niż własne ego - a nie każdy może poszczycić się tą cechą.
W związku łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że skoro jesteśmy razem, powinniśmy wszystko robić razem - mieć tych samych znajomych, podobne zainteresowania i najlepiej jeszcze podobny sposób spędzania wolnego czasu.
Tymczasem osoba, która szanuje partnera, nie traktuje jego odrębności jak zagrożenia.
Nie robi awantury o wieczór ze znajomymi, na którym jej nie było. Nie obraża się, kiedy partner woli pobiegać sam, pojechać gdzieś bez niej albo po prostu zamknąć się z książką w drugim pokoju. Nie musi być zapraszana do każdej rozmowy i nie oczekuje, że druga osoba będzie rezygnować ze swoich zainteresowań tylko dlatego, że ona ich nie podziela.
Co więcej - potrafi naprawdę cieszyć się tym, że partner ma coś, co daje mu szczęście, nawet jeśli sama tego nie lubi. To jedna z bardziej dojrzałych form szacunku: pozwolić drugiej osobie być kimś więcej niż tylko naszym partnerem. Mieć własnych przyjaciół, własne ambicje, własne rytuały i własne pomysły, które realizuje tak, jak chce.