„Buszujący w zbożu” miał deprawować młodzież i inspirować zabójców. Te przejmujące cytaty z powieści J.D. Salingera pokazują jej drugie oblicze

Kultowa powieść J.D. Salingera to zbiór przemyśleń nastoletniego wrażliwca Holdena Caulfielda, który nie mogąc pogodzić się z otaczającą go głupotą, podłością, zakłamaniem i niesprawiedliwością świata, przez kilka dni błąka się bez celu po Nowym Jorku, robiąc wszystko, co mu się żywnie podoba, aby złagodzić swoje cierpienie i ukoić duszę, zanim wreszcie wróci do rodzinnego domu. To chłopak, który żyje w swojej bańce i wciąż fantazjuje o idealnym życiu. Jest gburowaty, egocentryczny, porywczy i obrażony na cały świat, a przy tym pełen gniewu, rozpaczy, niepokoju, smutku, żalu i dojmującej tęsknoty. Niełatwo go polubić, ale z drugiej strony – kto z nas kiedyś taki nie był?

„Buszujący w zbożu” to klasyka amerykańskiej literatury, która wciąż nie traci na aktualności

„Buszujący w zbożu” to zatem poruszająca opowieść o samotności, granicy między niewinnym dzieciństwem a brutalną dorosłością oraz marzeniu o tym, aby pozostać wiecznym dzieckiem, która genialnie oddaje strach głównego bohatera przed wejściem w nowy etap życia i szczegółowo opisuje jego poszukiwania autentyczności w świecie pełnym fałszu. To po prostu wielka literatura, z którą można identyfikować się bez względu na wiek. Często jednak się jej nie docenia, a niektórzy wprost nazywają ją „banalną książką o histerycznym, niedostosowanym nieuku”. Tymczasem od premiery w 1951 r. do dziś sprzedano ok. 70 mln egzemplarzy, i to w prawie wszystkich językach świata. Co więcej, sprzedaż wciąż rośnie, a książka w ogóle nie traci na aktualności.

autopromocja

Co ciekawe, Salinger strzegł jej jak mało kto: narzucał wydawcom surowe ograniczenia edytorskie, zabraniał używania materiałów promocyjnych, nie pozwalał na publikowanie swoich zdjęć, a tytuł miał być zawsze większy od jego nazwiska. Kategorycznie zakazał też przekładania powieści na język kina, gdyż jego zdaniem ekranizacja obdarłaby dzieło z całej tajemnicy. Nie zabiegał też o reklamę, a mediami otwarcie gardził. Książka „wymknęła” mu się jednak spod kontroli i zaczęła żyć własnym życiem...

Książka, która zabija? Powieść Salingera wywołała liczne kontrowersje

Powieść wywołała też liczne kontrowersje, m.in. ze względu na poruszane w niej wątki związane z seksualnością nieletnich, promowanie buntowniczych i lekceważących postaw oraz używanie wulgaryzmów przez głównego bohatera. Mówiono także, że ma zły wpływ na młodzież, dlatego w wielu stanach USA została zakazana. Z czasem stała się również obiektem obsesji co najmniej kilkunastu zabójców (i niedoszłych zabójców), którzy powoływali się na jej wpływ (Mark David Chapman miał przy sobie egzemplarz książki, strzelając do Johna Lennona, a John Hinckley Jr., który próbował zabić Ronalda Reagana, planował nawet zmienić imię i nazwisko na Holden Caulfield).

Dodatkowo na temat powieści powstało wiele teorii spiskowych, m.in. o tym, że miała zgubny wpływ na Marilyn Monroe, a CIA kontrolowało za jej pomocą tzw. „uśpionych zabójców”, którzy zabijają na rozkaz po przeczytaniu zaledwie kilku rozdziałów.

Ostatecznie to, w jaki sposób będziemy ją odbierać, i tak zależy tylko od nas. Jedno jest jednak pewne: tak prostych, ale zarazem ciekawych i często po prostu pięknych przemyśleń młodego człowieka o życiu, nie znajdziecie zapewne w żadnej innej książce. Oto kilka z nich, które szczególnie zostają w głowie po zakończonej lekturze.

Czytaj także: Mądre cytaty z książek, które zmieniają sposób myślenia

Mądrości Holdena Caulfielda. Oto najbardziej życiowe cytaty z „Buszującego w zbożu”

• „Często człowiek nie zdaje sobie sprawy, co go najbardziej interesuje, dopóki nie zacznie mówić o czymś innym, mniej interesującym”.

• „Człowiek niedojrzały charakteryzuje się tym, że pragnie wzniośle umrzeć za jakąś sprawę, a dojrzały tym, że pragnie skromnie dla niej żyć”.

• „Jeżeli ktoś umarł, to jeszcze nie powód, żeby go przestać lubić, zwłaszcza jeżeli to był ktoś tysiąc razy sympatyczniejszy niż inne znajome osoby, które żyją”.

• „Jeżeli się czymś naprawdę gryzę, odechciewa mi się żartów. Często robi mi się wtedy tak niedobrze, że powinienem iść do toalety. Ale nie idę. Tak jestem zgnębiony, że nie chcę się ruszyć z miejsca. Nie chcę żadnym poruszeniem przerywać zgryzoty”.

• „Czułem się tak przygnębiony, że wcale się nie zastanawiałem. To właśnie najgorsze. Kiedy człowiek jest bardzo przygnębiony, nie może się nawet zastanowić”.

• „Stale muszę powtarzać: »Bardzo mi przyjemnie« facetom, z którymi spotkanie wcale mi nie robi przyjemności. Ale jeżeli chcesz, bracie, żyć, musisz te komedie odgrywać”.

• „Lepiej nigdy nikomu nic nie opowiadajcie. Bo jak opowiecie – zaczniecie tęsknić”.

• „Ludzie nigdy nie chcą przyznać, że coś jest prawdziwe”.

Czytaj także: 10 cytatów z „Roku 1984”, które brzmią bardziej aktualnie niż kiedykolwiek. Te słowa George’a Orwella o wolności i władzy wciąż dają do myślenia

• „Ludziom zaw­sze zda­je się, że wiedzą całą prawdę”.

• „Nieraz mnie już nudzi, kiedy wszyscy pow­tarzają mi w kółko, żebym pa­miętał o swoim wieku. Cza­sem prze­cież postępuję, jak­bym był znacznie star­szy, niż jes­tem – słowo daję! – ale te­go ludzie nig­dy nie zauważają”.

• „Nigdzie człowiek nie znajdzie przyjemnego, spokojnego miejsca, bo takiego miejsca na świecie nie ma. Możesz się łudzić, że gdzieś ono jest, ale gdy wreszcie tam dotrzesz, ktoś wykorzysta chwilę twojej nieuwagi i napisze ci na ścianie jakieś plugastwo”.

• „Wszystko mi jedno, niech pożegnanie będzie smutne albo nieprzyjazne, ale niech wiem, że się żegnam. Bez tego człowiekowi jakoś głupio”.

• „Pewne rzeczy powinny pozostać niezmienne. Powinno się je wstawić do wielkiej gabloty i tam trzymać”.

• „Człowiekowi, który spada w przepaść, nie dana jest świadomość ani poczucie, że znalazł się na dnie. Po prostu stacza się i stacza coraz bardziej”.

• „Dziwna sprawa. Wystarczy tylko gadać coś od rzeczy, czego nikt nie rozumie, a ludzie zrobią wszystko, czego zażądasz”.

• „Cholerne pieniądze. Zawsze w końcu człowiekowi ością w gardle staną”.

Czytaj także: Najpiękniejsze cytaty z „Gry w klasy” Julio Cortázara. Te słowa rozkochały nas w literaturze, Paryżu i Buenos Aires

• „Wkrótce będziesz musiał uświadomić sobie, dokąd chcesz dojść. A kiedy to zrobisz, musisz natychmiast wyruszyć w drogę. Natychmiast. Nie wolno ci tracić ani chwili”.

• „Nie powinno się być ani trochę tchórzem”.

• „I ten gość w którymś momencie mówi, że kobiece ciało jest jak skrzypce i tylko prawdziwy wirtuoz potrafi na nim zagrać. To była denna książka, ale ten kit o skrzypcach utkwił mi w głowie”.

• „Jeśli robisz coś za dobrze, to po jakimś czasie, gdy cię poniesie, zaczynasz się popisywać, starać o efekty, i w końcu robisz to znacznie gorzej”.

• „Nie jesteś pierwszą ludzką istotą, w której postępowanie innych ludzi obudziło zamęt, strach, a nawet obrzydzenie. Bynajmniej nie jesteś pod tym względem pierwszy ani jedyny, a stwierdzenie tej prawdy na pewno doda ci otuchy i bodźca”.

• „Życie jest grą, mój chłopcze. Grą, której zasad należy przestrzegać”.

• „Jakim cudem może człowiek wiedzieć, co zrobi, póki nie przyjdzie co do czego. Nie sposób z góry to przewidzieć”.

• „Dziewczyny. Jezu Chryste. Umieją człowieka do wariactwa doprowadzić”.

Czytaj także: Cytaty Jane Austen, które dają do myślenia. To ponadczasowe refleksje o życiu znawczyni charakterów i mistrzyni obserwacji

• „Z niektórymi dziewczętami nigdy nie można dociec, co się na dnie kryje”.

• „Nie chcę wcale wmawiać w ciebie, że tylko kulturalni i wykształceni ludzie zdolni są dać światu coś wartościowego. Tak nie jest. Ale to pewne, że ludzie kulturalni i wykształceni, jeśli mają wrodzone zdolności i twórczą ikrę, co niestety zdarza się nieczęsto, zazwyczaj zostawiają po sobie o wiele cenniejsze zapiski niż ci, którzy mają zdolności i iskrę twórczą bez kultury i wykształcenia”.

• „Że też ludzie zwykle rozpalają się do dyskusji właśnie wtedy, kiedy ty nie masz na nią najmniejszej ochoty!”.

• „Diabelnie mnie złoszczą takie rzeczy, kiedy ktoś mówi, że kawa jest gotowa, a naprawdę dopiero się bierze do jej zaparzenia”.

• „Sprawiała wrażenie osoby, która powinna zdawać sobie sprawę, na jakiego łobuza wyrósł jej syn. Ale z matkami nigdy nie wiadomo – to znaczy różnie z nimi bywa”.

• „Intelektualiści lubią inteligentną rozmowę tylko wtedy, gdy sami nią dyrygują”.

• „Uwielbiam książki napisane przez ludzi, z którymi chciałbyś się później zaprzyjaźnić, do których mógłbyś dzwonić, gdyby przyszła ci chęć”.

• „Słowo daję. Wszystko będzie dobrze. To tylko taki przejściowy okres. Każdy przecież ma w życiu takie gorsze okresy, prawda?”.

Czytaj także: „Tylko wariaci naprawdę coś są warci”. Cytaty z „Alicji w Krainie Czarów”, które uczą patrzeć na świat z innej perspektywy