Kiedy brakuje nam pomysłów, zwykle próbujemy jeszcze mocniej się skupić. Zostajemy przy biurku i czekamy, aż w końcu coś przyjdzie nam do głowy. Tymczasem badania sugerują, że warto zrobić coś zupełnie odwrotnego.
Kreatywność to w najprostszym ujęciu zdolność poznawcza, dzięki której tworzymy coś nowego. Aby mogła zadziałać, nasz umysł wykorzystuje dwa rodzaje myślenia:
- dywergencyjne, które pozwala spontanicznie tworzyć wiele nowych, różnorodnych pomysłów,
- konwergencyjne, które pomaga ocenić te pomysły i wybrać najlepsze rozwiązanie.
W maju tego roku w czasopiśmie „PLOS ONE” opublikowano wnioski z metaanalizy dotyczącej związku między chodzeniem a kreatywnością. Metaanalizy, czyli zestawienia wyników wielu badań dotyczących tego samego zagadnienia. W tym przypadku badacze wzięli pod lupę 23 prace naukowe.
Alex Thabane, badacz z kanadyjskiego Uniwersytetu McMastera i główny autor metaanalizy, potwierdził skuteczność „metody”, do której stosowania „przyznawali się” między innymi Albert Einstein, Virginia Woolf, Stephen Kinga, Henry Davida Thoreau i Friedrich Nietzsche. Chodzi o swobodne chodzenie.
Zauważono duży pozytywny wpływ tej aktywności na myślenie dywergencyjne. Nie wykazano jednak równie dużych korzyści dla myślenia konwergencyjnego. Oznacza to, że spacer może znacząco ułatwić wymyślanie rozwiązań, ale niekoniecznie ocenę i wybór najlepszego z nich.
Jednym z badań uwzględnionych przez naukowców była praca z 2024 roku z udziałem 157 młodych dorosłych. Przez pięć dni badacze monitorowali ich aktywność fizyczną i przesyłali im zadania polegające na wymyślaniu nietypowych zastosowań zwykłych przedmiotów.
Osoby, które zrobiły więcej kroków tuż przed wykonaniem zadania, udzielały bardziej oryginalnych odpowiedzi.
Bardziej pomysłowi byli również uczestnicy, którzy ogólnie więcej chodzili. Związek z kreatywnością zaobserwowano więc zarówno w przypadku krótkotrwałej aktywności, jak i codziennych nawyków ruchowych.
UWAGA! Należy jednak podkreślić, że znaczenie może mieć sama swoboda ruchu. W badaniu z 2022 roku osoby, które mogły swobodnie spacerować po pomieszczeniu, wymyślały więcej nowych pomysłów niż te, którym wyznaczono konkretną trasę. Podobnie było podczas siedzenia: uczestnicy, którzy mogli siedzieć tak, jak im wygodnie, byli bardziej kreatywni niż ci, którzy musieli wpatrywać się w nieruchomy punkt na ekranie.
Eksperci podejrzewają, że przyczyny tego zjawiska są częściowo psychologiczne, a częściowo fizjologiczne i wymieniają trzy główne czynniki:
1. Zwiększa przepływ krwi do mózgu
Podobnie jak inne formy aktywności fizycznej, chodzenie może w ten sposób wspierać myślenie i poprawiać nastrój.
2. Pomaga uwalniać myśli
Thabane tłumaczy: „Wstanie i ruszenie się z miejsca pozwala nabrać odrobiny dystansu do problemu, nad którym właśnie pracujemy. Daje też możliwość swobodnego błądzenia myślami i zastanawiania się nad różnymi sprawami bez narzuconego porządku”.
3. W dłuższej perspektywie wspiera sprawność mózgu
Regularne chodzenie, podobnie jak inne formy ruchu, zwiększa poziom BDNF – białka wspierającego neuroplastyczność i powstawanie nowych neuronów. Poprawia też sen, co dodatkowo sprzyja pamięci, koncentracji i innym funkcjom poznawczym.
Kiedy następnym razem zabraknie ci pomysłów, wstań i przejdź się choć przez chwilę. Zabierz telefon lub notes, żeby zapisać to, co przyjdzie ci do głowy.
Artykuł napisany z wykorzystaniem: Richard Sima, „The surprising way walking can benefit your brain”, washingtonpost.com, [dostęp: 30.10.2026].