Lęki wakacyjne – jak pokonać strach przed podróżą?

Lęki wakacyjne – jak pokonać strach przed podróżą?
fot.123rf

Wakacje kojarzą się z czasem beztroski i odpoczynku. Czekamy z utęsknieniem na zaplanowany urlop. Jednak wymarzona podróż może często wiązać się z uczuciem lęku, co zresztą jest zjawiskiem zupełnie naturalnym.
Lęk przed lataniem samolotem, przed podróżą statkiem, przed chorobami w krajach tropikalnych, lęk przed nieznanym… Do tego dochodzą jeszcze obawy związane z terroryzmem, czy strach przed np. zamieszkami w danym państwie. Co zrobić, aby dopadające nas lęki nie odebrały nam radości z nadchodzących wakacji?

– Każda podróż jest jakąś zmianą, a każdy z nas odczuwa przed zmianą lęk. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy podróżujemy w nowe dla nas miejsca. – tłumaczy psycholog SWPS Agnieszka Mościcka – Teske – Nowość wiąże się zwykle z podwyższonym poziomem lęku. Poza tym podróż jest dla nas sytuacją niecodzienną i składa się na nią wiele niepewnych czynników: czy zdążymy wszystko załatwić?/ czy samolot odleci punktualnie?/ czy wszystko zabraliśmy? – jest wiele drobiazgów, które składają się na ten lęk.

Dobrze wiedzieć czego się boimy i jak u nas działa ten mechanizm. Strach często dotyczy samej podróży i środka transportu. Przykładowo, w przypadku podróży samolotem znaczenie ma sam wygląd samolotu – to, że jesteśmy zamknięci w małej przestrzeni. Poza tym latanie nie jest dla nas czymś naturalnym…

Lęk to spadek po naszych przodkach. Działa jak mechanizm obronny, który chroni nas przed niebezpieczeństwem, abyśmy w kontakcie z czymś nowym stali się ostrożni.

– Wiąże się to również z powiedzeniem, że „strach ma wielkie oczy” – wyjaśnia psycholog – Tak właśnie działa nasza fizjologia: szerzej otwierają nam się oczy, abyśmy lepiej widzieli to, co się dookoła nas dzieje. Mamy szersze pole widzenia i bardziej wyostrzony słuch.

Lęk ma swoje plusy

Pozytywnym przejawem lęku jest np. to, że możemy się do wyjazdu lepiej przygotować i działać rozsądnie. Ludzie intuicyjnie poszukują informacji o miejscu do którego podróżują, przeglądają przewodniki turystyczne, opinie na stronach internetowych, oglądają filmy. – Zbieranie Informacji jest pierwotnym sposobem na oswojenie lęku. W taki właśnie sposób przygotowujemy się do nowej sytuacji. To dobra, intuicyjna strategia. – tłumaczy psycholog Agnieszka Mościcka – Teske.

Jakie są jeszcze inne sposoby na poradzenie sobie z ogarniającym lękiem?

Przede wszystkim należy pamiętać, że podłożem emocji jest reakcja fizjologiczna. Gdy jesteśmy już w sytuacji, w której się boimy, możemy w pewnym zakresie działać na tą reakcję:

1. Bardzo często w sytuacji lękowej zaczyna nam brakować oddechu, co z kolei powoduje jeszcze większy lęk. Aby nas nie ogarnęła panika stosujmy głębokie oddychanie: 10 głębokich wdechów i wydechów – ta prosta metoda może być bardzo skuteczna.

2. Warto nauczyć się sposobów panowania nad ciałem – to pomaga też zapanować nad emocjami. Podczas stresu napinają nam się mięśnie, więc powinniśmy wiedzieć jak należy je rozluźnić. Wymaga to jednak dłuższej praktyki.

3. U wielu osób lęk objawia się w ciele jako zespół wydzielniczo-przykurczowy jelita grubego (biegunki, skurcz żołądka). W takiej sytuacji trzeba się psychicznie przygotować i znaleźć sposoby na wyprzedzenie lęku. Poznanie reakcji swojego organizmu, rozwinięcie świadomości ciała sprawi, że znajdziemy coś, co pozwoli nam się odstresować. Pomocne mogą być tutaj techniki mindfulness.

4. Wsparciem bywa czynnik społeczny: trzymamy kogoś za rękę w samolocie, czy też nawiązujemy rozmowę, która przekieruje naszą uwagę na inne tory. Niektórzy radzą sobie poprzez medytację lub modlitwę, albo grają w gry starając się tym samym odwrócić uwagę.

Kiedy zaczyna się fobia?

Niektóre osoby mają na tyle podwyższony poziom lęku, że niechętnie podejmują jakiekolwiek zmiany. Sytuacja nie jest groźna dopóki lęk nie blokuje naszych działań. Jeśli przykładowo boimy się chorób i ten lęk zdominuje nasz cały wyjazd do krajów egzotycznych – możemy już mówić o fobii. Fobia nie pozwala normalnie funkcjonować, nie mówiąc już o jakiejkolwiek radości z podróżowania. Wiąże się zwykle z fizjologicznymi objawami, takimi jak duszności, paraliż, tachykardia. Jedynym sposobem na tego rodzaju zaburzenia lękowe jest leczenie i psychoterapia (np. behawioralna).

Agnieszka Mościcka-Teske – dr n. hum., psycholog, psychoterapeuta, adiunkt w Instytucie Psychologii Uniwersytetu SWPS w Poznaniu. Zajmuje się problematyką stresu i radzenia sobie z nim, oraz czynnikami, które chronią człowieka przed negatywnymi skutkami stresu.

  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze