1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Kultura

Alice Munro „Przyjaciółka z młodości”

Wydawnictwo Litrerackie
Kanadyjska pisarka Alice Munro została laureatką Literackiej Nagrody Nobla 2013. Tymczasem w polskich księgarniach ukazał się właśnie tom jej najlepszych jak dotąd opowiadań „Przyjaciółka z młodości”.

Ci, którzy znają twórczość Alice Munro,  ta książka będzie jak spotkanie z dobrym znajomym, który, choć na pozór zawsze mówi o tym samym, to jednak zaskakuje świeżością spojrzenia czy nieoczekiwaną opinią. Zazdroszczę tym, dla których „Przyjaciółka z młodości” będzie pierwszą książką noblistki. Wchodzenie w jej świat jest jak wizyta w magicznej krainie myśli, spostrzeżeń, szczegółów, którym zwykle w naszym zaganianym życiu nie poświęcamy uwagi.

Najnowszy tom zawiera 10 mocnych, gęstych od detali opowiadań, bo właśnie w szczególe tkwi geniusz pisarstwa Munro, nazywanej mistrzynią krótkich form literackich. Zarówno opisy przyrody i miejscowości, jak i wystroju wnętrz czy wyglądu bohaterów notowane są drobiazgowo, tak by czytelnika umieścić dokładnie w opisywanym miejscu i czasie. Autorka koncentruje się na ulubionych tematach, czyli relacjach damsko-męskich, ale rozpatruje je z perspektywy z perspektywy wielu lat. W prozie Munro  to kobiety dokonują swoistego podsumowania swojej przeszłości. Pretekstem jest powrót w dawno nieodwiedzane, często rodzinne strony; odwiedziny znajomego, który był częścią ważnej historii w ich życiu; albo list niewidzianej od lat, tytułowej przyjaciółki z młodości. Co charakterystyczne dla Munro, nie oglądamy jej bohaterów w momencie wielkich życiowych przełomów, raczej po nich. I co więcej, to bohaterowie, patrząc wstecz, odnajdują ten niepozorny moment, który stał się początkiem zmian w ich życiu: wyprowadzki z domu, odejścia od męża czy popadnięcia w szaleństwo.

W tytułowej „Przyjaciółce” poznajemy historię kobiety, która dwukrotnie zrezygnowała z miłości do ukochanego mężczyzny, tracąc przy tym majątek, godności i szansę na inne niż samotne życie. W „Trzymaj mnie mocno w dłoniach swych” Hazel po śmierci męża udaje się do Szkocji, gdzie ten spędził młodość, by przypadkiem spotkać jego miłość sprzed lat. Nieoczekiwanie sama staje się świadkiem rozgrywek w miłosnym trójkącie między dawną kochanką męża, podstarzałym kawalerem i młodą służącą z dzieckiem. W opowiadaniu „Inaczej” główna bohaterka odwiedza znajomego z przeszłości, dawniej męża jej przyjaciółki. Wracając do przeszłości, wspomina moment zerwania przyjaźni z powodu, który dziś wydaje  się niepoważny.

Bohaterki Munro patrzą na swoje życie uważnie choć bez sentymentów. Rozliczają się z przeszłością, przyznają do błędów młodości i inaczej oceniają ważne dla nich wydarzenia i momenty z perspektywy czasu. Tak jakby autorka sugerowała, że właściwa ocena cudzych i własnych postępków może przyjść dopiero z czasem, gdy opadną emocje i krótkowzroczne postrzeganie życia w kategorii źle rozumianego przyszłego szczęścia lub jego braku.

Na opowiadania Munro trzeba mieć czas. Kanadyjska autorka powoli wprowadza nas w kontekst sytuacyjny snutej misternie historii. Poznajemy pozornie nieważne szczegóły, wchodząc w życie zwykłych – czyli takich jak my – ludzi. Ich problemy i rozterki wydają się znajome, a jednocześnie każda opowieść zawiera element zaskoczenia, który wytrąca z równowagi i nie pozwala od razu przejść do kolejnego opowiadania. Krótkie formy literackie Munro mają nierzadko większą siłę przebicia niż niejedna  świetna powieść.

tłum. Agnieszka Kuc, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2013, s.436

Share on Facebook Send on Messenger Share by email

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze