Zmarła Bożena Dykiel, aktorka o imponującym dorobku filmowym, teatralnym i telewizyjnym. Występowała m.in. u Andrzeja Wajdy, grała w najważniejszych polskich filmach lat 70. i 80., a ogromną popularność przyniosły jej role w serialach „Alternatywy 4”, „Dom” i „Na Wspólnej”. Przez ponad 50 lat była jedną z najbardziej charakterystycznych twarzy polskiego aktorstwa.
W piątek, 13 lutego 2026 roku dotarła do nas smutna wiadomość o śmierci Bożeny Dykiel – jednej z najbardziej wyrazistych polskich aktorek. Miała 77 lat. Informację o jej śmierci przekazał mąż artystki, Ryszard Kirejczyk. Przez ponad pięć dekad była obecna w kinie, teatrze i telewizji, tworząc role, które na stałe zapisały się w pamięci widzów.
Bożena Dykiel urodziła się 26 sierpnia 1948 roku w Grabowie. Już jako bardzo młoda kobieta wiedziała, że chce związać swoje życie ze sztuką. Ukończyła Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie w 1971 roku. Pierwsze kroki zawodowe stawiała jeszcze w czasie studiów, zarówno na scenie, jak i przed kamerą.
Jej filmowy debiut okazał się zapowiedzią wielkiej kariery. Niewielka, lecz zapadająca w pamięć rola Kasi w „Weselu” Andrzeja Wajdy przyniosła jej nie tylko rozpoznawalność, ale i kolejne propozycje. Sama aktorka po latach wspominała rady reżysera, który zachęcał młodych aktorów do twórczej odwagi i „boksowania się” o obecność na ekranie.
– No więc zaczęłam wymyślać różne rzeczy. I właściwie wszystkie moje pomysły, jak kiełbasa, ogórek, chleb i wódka, trafiły do filmu, a nawet stały się jego wizytówką – wyznała w jednym z wywiadów. Ta energia stała się później jej znakiem firmowym.
Wkrótce pojawiła się ponownie u Wajdy w „Ziemi obiecanej”, gdzie jako Mada Müller stworzyła jedną z ciekawszych kobiecych postaci. Praca na planie filmu była – jak sama mówiła – doświadczeniem niemal magicznym.
– Mieliśmy poczucie, że robimy coś naprawdę wielkiego. Andrzej był szczęśliwy, zaczarowywał nas i namawiał do dzikości, przełamywania oporów – wspominała po latach.
Lista jej ról filmowych z lat 70. i 80. to dziś kanon polskiego kina: „Awans” Janusza Zaorskiego, „Znachor”, „Człowiek z żelaza”, „Przesłuchanie” czy „Wyjście awaryjne”. Z niezwykłą siłą grała kobiety twarde, zasadnicze, obdarzone temperamentem i wewnętrzną prawdą – od więźniarki Honoraty po urzędniczki i bohaterki z „chłopskim rodowodem”.
Po 1989 roku z powodzeniem odnalazła się w nowej rzeczywistości, występując m.in. w filmach „Rozmowy kontrolowane”, „Nic śmiesznego” i „Dzień świra”. Jej role u Marka Koterskiego pokazały, że potrafi być równie wyrazista w komedii absurdu, jak i w dramacie psychologicznym.
Równie mocno zapisała się w historii teatru. Jej Goplana w „Balladynie” Juliusza Słowackiego w reżyserii Adama Hanuszkiewicza przeszła do legendy, także za sprawą brawurowego wjazdu na scenę na motocyklu Honda. Spektakl Teatru Narodowego z 1974 roku wstrząsnął opinią publiczną i do dziś uznawany jest za jeden z najgłośniejszych w historii polskiego teatru.
– Myśleliśmy, że to będzie klapa. Zagraliśmy kilkaset spektakli – zawsze przy pełnej widowni – wspominała aktorka.
Dla milionów widzów Bożena Dykiel pozostanie jednak przede wszystkim ikoną telewizji. Bezkompromisowa i głośna Miećka Aniołowa z „Alternatywy 4” stała się jedną z najbardziej kultowych postaci w historii polskich seriali. Sama aktorka z dystansem mówiła o fenomenie produkcji, podkreślając, że Stanisław Bareja był „historykiem PRL-u”, którego humor zyskał pełnię znaczeń dopiero po latach.
Kolejne pokolenia pokochały ją jako Halinę Wrotek w serialu „Dom”, a w XXI wieku jako Marię Ziębę w telenoweli „Na Wspólnej”, z którą była związana przez ponad 20 lat. To właśnie ta rola uczyniła ją jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy współczesnej telewizji.
Bożena Dykiel należała do grona aktorek, które przez lata konsekwentnie budowały swoją pozycję wyrazistymi, charakterystycznymi rolami. Choć w ostatnim czasie rzadko pojawiała się publicznie, jej praca na trwałe wpisała się w historię polskiego aktorstwa.
Źródła: filmpolski.pl; filmweb.pl; pap.pl.