Wakacyjny przewodnik festiwalowy po Polsce: co się dzieje w lipcu?

26 czerwca–4 lipca, Festiwal Filmów-Spotkań Niezwykłych, Sandomierz, Ostrowiec Świętokrzyski i Ćmielów

Pokazy filmowe, wystawy, koncerty i, co tutaj chyba najważniejsze, spotkania. Ten interdyscyplinarny festiwal odbędzie się po raz 23., ale pierwszy raz nie tylko w Sandomierzu. O filmie „Dom dobry” będzie można porozmawiać z jego reżyserem Wojciechem Smarzowskim, Kinga Dębska opowie o swojej nowej książce, a festiwalowe nagrody za całokształt – Aktora i Reżysera NieZwykłego – otrzymają Robert Więckiewicz i Janusz Zaorski. Wśród gościń i gości są też: Jolanta Kwaśniewska, Małgorzata Potocka, Andrzej Konopka, Michał Rusinek.

26 czerwca–22 sierpnia, Żywiec Męskie Granie, Żywiec, Poznań, Gdańsk, Wrocław, Kraków, Warszawa

„Nareszcie!” to tytuł tegorocznego hymnu Męskiego Grania, za który odpowiadają Igor Herbut, Vito Bambino oraz debiutująca w projekcie Zalia. Singiel zdążył zawładnąć streamingami, a na żywo zadebiutuje w Żywcu, żeby trafić do kolejnych pięciu miast. Kto jeszcze zagra? Acid Drinkers, Sistars i Coma. PRO8L3M wykona utwory Kultu i Kazika Staszewskiego, a inni znani artyści złożą hołd takim ikonom polskiej muzyki, jak: Andrzej Zaucha, Stanisław Soyka i Marek Grechuta.

1–4 lipca, Open’er, Gdynia-Kosakowo

Jeśli widzisz tłum dziewcząt w sukienkach w stylu boho i z wiankami na głowach, to znaczy, że za chwilę zacznie się koncert Florence + The Machine. Brytyjska wokalistka wraz z zespołem wraca na gdyński Open’er Festival, ale tym razem wyjdzie na scenę, którą świetnie zna, z piosenkami z wydanego w 2025 roku albumu „Everybody Scream”, najbardziej osobistej płyty w jej karierze. Kto jeszcze pojawi się na tej edycji? Legenda amerykańskiej alternatywy David Byrne. Eksperci od punk rocka dla wrażliwców, czyli zespół Idles z Bristolu. Czy PinkPantheress, dziewczyna, która uprawia nostalgiczny recykling klubowych brzmień z lat 90.

2–7 lipca, Baltic Opera Festival, Gdańsk i Sopot

Pomysł na Baltic Opera Festival był genialny. Bo jeśli zna się historię sopockiej Opery Leśnej i wie się, że akustyka jest tam równie doskonała co w słynnym greckim Epidauros (od początku istnienia nadbałtyckiego festiwalu orkiestra ani razu nie musiała być nagłaśniana), dziwi, że dopiero światowej sławy bas-baryton Tomasz Konieczny wymyślił, żeby znowu, jak przed wojną, pokazywać tam wielkie operowe przedstawienia. No i przyroda wokół – pod tym względem także to miejsce absolutnie wyjątkowe.

Rok 2026 jest 150. rocznicą prapremiery tetralogii „Pierścień Nibelunga” Wagnera, wystawiona zostanie więc „Walkiria”, imponująca inscenizacja Opery Narodowej w Kopenhadze w reżyserii Johna Fulljamesa z międzynarodową gwiazdorską obsadą (Koniecznego usłyszymy w partii Wotana). To w Sopocie, bo w Gdańsku m.in. „Muzeum człowieka. Penderecki in memoriam” w Operze Bałtyckiej, widowisko wykraczające poza formułę tradycyjnego koncertu symfonicznego, czy recital znanej niemieckiej sopranistki Anett Fritsch w Europejskim Centrum Solidarności.

3–26 lipca, Festiwal „Między wierszami”, Supraśl

Już sam (położony kilkanaście kilometrów od Białegostoku) Supraśl jest miejscem niezwykłym. Jakby poza czasem, ze swoimi drewnianymi i murowanymi zabytkami. Od ponad 30 lat działa tu Teatr Wierszalin, jedna z najsłynniejszych polskich awangardowych grup teatralnych. I siła napędowa tego festiwalu. Tym razem „Między wierszami” otworzy się wznowieniem głośnego spektaklu-misterium Wierszalina „Ofiara Wilgefortis”, ale w programie znalazł się również koncert Motion Trio, spotkania z Andrzejem Stasiukiem, prof. Janem Miodkiem czy z reżyserem i rysownikiem Piotrem Dumałą.

4–12 lipca, Animator Film Festival, Poznań

„Man, I’m pretty!” Każdy, kto oglądał w oryginale kreskówkę o zakochanym w sobie mięśniaku, rozpozna ten cytat. Uwaga, Johnny Bravo przyjeżdża do Poznania. A dokładnie: Marc Silk, aktor dubbingowy, który wcielał się w co najmniej kilka kultowych animowanych postaci. Jak co roku na festiwalu będzie można zapoznać się z najgorętszymi premierami na rynku animacji, np. z nagrodzonym Oscarem krótkim metrażem „The Girl Who Cried Pearls”. Jej reżyser Maciek Szczerbowski, Poznaniak tworzący na co dzień w Kanadzie i dobrze znany animatorowej publiczności, jest gościem specjalnym tej edycji.

10–18 lipca, Góry Literatury, Dolny Śląsk

O czym w tym roku będą Góry Literatury? O migracjach jako sposobie na życie. O kryzysie samobójczym. O sztucznej inteligencji, która staje się katalizatorem społecznych przemian. O teoriach spiskowych. O biografii Sokratesa. O związkach jogi z nazizmem. Festiwal, organizowany przez fundację Olgi Tokarczuk w Górach Sowich, co roku nasyca spotkaniami z autorami i autorkami i dyskusjami na tematy ważne i bieżące. W tym roku o swoich książkach opowiedzą m.in. Jacek Dehnel, Paweł Sołtys, Georgi Gospodinow czy Małgorzata Szejnert. A Olga Tokarczuk odczyta fragmenty swojej najnowszej powieści, ujawni jej tytuł i okładkę!

23 lipca–2 sierpnia, Tauron Nowe Horyzonty, Wrocław

Nie bez powodu w języku polskim – a przynajmniej w języku polskich kinomanów – od lat funkcjonuje wywodzący się z nazwy wrocławskiego festiwalu przymiotnik „nowohoryzontowy”. Opisujący filmy autorskie, artystyczne, niezależne, poszukujące. Takie, które w jakiś sposób poszerzają naszą perspektywę, wnoszą oryginalne spojrzenie na otaczającą nas rzeczywistość.

Jedno z największych i najważniejszych tego typu wydarzeń w Europie w tym roku zaprasza choćby na „Różę”, film Markusa Schleinzera uhonorowany na Berlinale Srebrnym Niedźwiedziem za wybitną rolę Sandry Hüller. Ta przewrotna opowieść o kobiecie podającej się za mężczyznę w XVII-wiecznych Niemczech będzie pokazywana w Polsce premierowo. Zobaczymy też inny przejmujący dramat historyczny, „Nawet Bóg nie pomoże”, chorwackiej reżyserki Hany Jušić czy feministyczny horror „The Blood Countess” 84-letniej Ulrike Ottinger, która przyjedzie z tej okazji do Wrocławia.

16–19 lipca, Jarocin Festiwal

55 lat wolności, emocji i muzyki, która łączy pokolenia. Tego lata na legendarnym festiwalu w Jarocinie cofniemy się do znamienitej przeszłości, a wszystko to za sprawą projektu „Moja krew, twoja krew”, w ramach którego największe przeboje Republiki zaśpiewają m.in. Krzysztof Zalewski, Kasia Lins i Mery Spolsky. Scenę rozgrzeją również inne legendy: Lech Janerka zagra, jak zapowiada, pożegnalny koncert, Renata Przemyk wystąpi z projektem „Kobiety Jarocina”, zagrają Dezerter, Strachy na Lachy i Closterkeller. Sztywny Pal Azji będzie świętować swoje 40-lecie, a romantycy z Happysad – ćwierć wieku na scenie.

18 lipca–2 sierpnia, Festiwal Bachowski, Świdnica i okolice

O tym, jaki rozmach miał Johann Sebastian Bach świadczy liczba kantat, które skomponował. Zachowało się ponad 200 (kilkadziesiąt uznaje się za zaginione). Odtworzyć je wszystkie – to dopiero pomysł! A że Festiwal Bachowski słynie nie tylko ze światowego poziomu, ale i odważnych projektów (np. niesamowitych koncertów w świdnickim areszcie śledczym, które stały się już festiwalową tradycją), właśnie w tym roku zacznie realizować ten ambitny, rozpisany aż na 20 lat plan.

12–26 lipca, Festiwal Wibracje, Radotki

Zmęczenie, samotność i wypalenie to znak naszych czasów. Niby wszystko mamy na wyciągnięcie ręki, a jednak trudno o skupienie, większość z nas żyje w pędzie i napięciu. Dlatego powstał ten organizowany w Radotkach (koło Płocka) festiwal – największa w Polsce impreza promująca dobrostan psychofizyczny, zrównoważony rozwój, życie w zdrowiu i harmonii ze światem – dla tych, którzy szukają sensu i kontaktu ze sobą. Na jubileuszową 10. edycję zaproszono aż 100 prelegentów, którzy inspirują do zmian i życia na własnych zasadach.

23 lipca–2 sierpnia, Festiwal Szekspirowski, Gdańsk

Wizyta w gmachu Teatru Szekspirowskiego robi wrażenie. Antracytowy supernowoczesny budynek zbudowano na fundamencie pierwszego publicznego teatru dawnej Rzeczypospolitej, w którym w XVII wieku występowali aktorzy angielscy. Wnętrze wzorowane jest na teatrach z czasów Szekspira. Idealna oprawa dla tak wyjątkowego wydarzenia, choć gdański Festiwal Szekspirowski istnieje dłużej niż jego dzisiejsza siedziba. I od trzech dekad udowadnia, jak aktualna może być twórczość wielkiego brytyjskiego dramaturga. Które spektakle będą się ubiegać o nagrodę Złotego Yoricka, a które zostaną pokazane w ramach konkursu SzekspirOFF? Więcej o jubileuszowej 30. edycji odbywającej się tym razem pod hasłem „Pochwała szaleństwa” przeczytacie w kolejnym numerze „Zwierciadła”.

31 lipca–2 sierpnia, Break in Classic Festival, Otwock Wielki

Oni mają misję! Aleksander Dębicz, pianista i kompozytor muzyki teatralnej i filmowej, oraz Jakub Józef Orliński, doceniony na świecie śpiewak operowy, wyprowadzają klasykę z filharmonii. Break In Classic odbywa się w pięknym parku na terenie Muzeum Wnętrz w Otwocku Wielkim – otoczenie jest więc raczej eleganckie, ale atmosfera daleka od sztucznego dystansu. Zagrają m.in.: Vision String Quartet z Berlina, izraelski mandolinista Avi Avital i polski wiolonczelista Marcin Zdunik. Duet dyrektorów festiwalu też pojawi się na scenie.