1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Styl Życia
  4. >
  5. Ekologiczne pakowanie prezentów – kreatywna zabawa

Ekologiczne pakowanie prezentów – kreatywna zabawa

Samodzielne robienie opakowań na prezenty to nie tylko oszczędność, ale też domowy sposób na recykling. (fot. iStock)
Samodzielne robienie opakowań na prezenty to nie tylko oszczędność, ale też domowy sposób na recykling. (fot. iStock)
Zobacz galerię 9 Zdjęć
Niepowtarzalne, ręcznie zrobione i w dodatku z myślą o zero waste… Może tym razem, zamiast kupować zwoje kolorowych papierów na prezenty i świąteczne torebki, wykorzystamy to, co mamy w domu? Wystarczy trochę pomysłowości, żeby z pakowania prezentów zrobić kreatywne zajęcie, do którego można nawet zaangażować dzieci.

Ekologiczne opakowania powinny być w pełni biodegradowalne i wyprodukowane ze źródeł odnawialnych, takich jak trzcina cukrowa, papier albo bioplastik. Wystarczy jednak, że rozejrzymy się dobrze po domu, zanim zaczniemy szukać gotowych produktów.

Co masz zachomikowane?

Przedświąteczne porządki mogą iść w parze z kompletowaniem materiałów do pakowania prezentów. Wszystkie znalezione sznureczki, ozdobne guziki, naklejki, papiery (powodzeniem cieszą się te do nut) – mogą okazać się punktem wyjściowym do stworzenia własnych, nietuzinkowych opakowań.

„Przechodnie” torebki

Tę metodę stosuje wiele osób. Torebki „wędrują” po rodzinie, znajomych i „odkrywają nowe lądy”. Co roku ląduje w nich nowa zawartość. Dopóki są niepogniecione, nieporwane – świetnie spełniają swoją funkcję. Na hasło „Gwiazdka” idą w ruch, po raz kolejny. A gdy ulegną zniszczeniu, warto je jeszcze wykorzystać na ozdoby (można z nich wyciąć np. Mikołaja).

Fot. iStock Fot. iStock

Szary papier

Możesz z nim zrobić wszystko, co tylko wyobraźnia ci podpowie… ozdobić brokatem, pomalować (nawet wspólnie z dziećmi), przewiązać kolorową włóczką lub sznurkiem. Możesz dodać też, jako ozdoby, pomalowane szyszki lub świerkowe gałązki, a także suszone pomarańcze, suszone kwiaty, czy samodzielnie wykonane ozdoby (chociażby z tekturowych pudełek, czy zniszczonych torebek świątecznych).

Fot. iStock Fot. iStock

Gazety

Użyj kolorowe lub zwykłe gazety. Zamiast wyrzucać je na makulaturę, możesz je wykorzystać nie tylko w formie papieru do pakowania, ale również jako materiał do zrobienia torebek na prezenty. Może, przy okazji, uda się wybrać ciekawe artykuły dla obdarowywanej osoby? – Wtedy atrakcją będzie nie tylko zawartość prezentu, ale również okładka.

Fot. iStock Fot. iStock

Pudełka i kartony

Tekturowe, ze sklepu, a nawet te po butach – każde pudełko można pięknie oprawić. Wystarczy obkleić odpowiednim materiałem i ozdobić. Ozdobą mogą być suszone liście, obrazki namalowane przez dzieci (szczególnie, gdy prezent ma trafić do dziadków), a nawet zdjęcia wycięte z gazet.

Fot. iStock Fot. iStock

Materiały ubraniowe

Nieraz mówi się o tym, żeby w imię filozofii zero waste dawać ubraniom tzw. drugie życie… Przetarta część garderoby, której nie opłaca się naprawiać? Lniana, przedziurawiona torba na zakupy? A może stara, nieużywana od dawna chusta? – Brzmi dziwnie, ale można z takich materiałów zrobić piękne „okładki” na prezenty. I nawet pakowanie będzie dużo wygodniejsze!

Fot. iStock Fot. iStock

Gdy zdecydujesz się na gotowce

Wiadomo, nie zawsze mamy tę możliwość, żeby zrelaksować się zabawą w „kółko plastyczne”. Czasem trzeba sięgnąć po gotowe produkty. Wówczas warto się rozejrzeć i wybrać to, co będzie jak najmniej szkodliwe dla środowiska. Przykładem mogą być biodegradowalne szare pudełka, które nie tylko pochodzą z recyklingu, ale też wyglądają elegancko. Na rynku jest też duży wybór papierów ekologicznych (pochodzących np. z recyklingu lub innych niż drewno naturalnych materiałów.

Grass Paper; fot. materiały prasowe Papeterra.pl Grass Paper; fot. materiały prasowe Papeterra.pl

Popularny staje się m.in. papier produkowany z włókien traw. Zwykle taki papier jest kombinacją włókien z trawy i papieru z recyklingu. Produkuje go zaledwie kilka firm, ale można zamówić przez Internet. Surowce do produkcji takiego papieru (siano) zwykle są zbierane w pobliżu papierni, przez co nie jest potrzebny transport i zmniejsza się emisję CO2. W dodatku używa się do jego produkcji o połowę mniej wody i nie stosuje się środków chemicznych. A przede wszystkim zmniejsza się zużycie drewna!

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Styl Życia

Nie tylko w Dzień Ziemi. 20 codziennych nawyków, które ratują naszą planetę

Przyszłość Ziemi zależy tylko od nas, budujmy ją z miłością, małymi krokami. (Fot. iStock)
Przyszłość Ziemi zależy tylko od nas, budujmy ją z miłością, małymi krokami. (Fot. iStock)
22 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Ziemi, czyli najważniejsze święto naszej planety. My jednak jesteśmy zdania, że świętowanie raz w roku to zdecydowanie za mało. Co powiecie na to, by robić małe święto Ziemi codziennie? Przedstawiamy 20 małych kroków, dzięki którym możemy pielęgnować naszą Matkę Ziemię na co dzień.

 

Historia Dnia Ziemi zaczęła się pod koniec lat 60. w Stanach Zjednoczonych - wtedy, gdy rozkwitał ruch hipisów, trwały szalone lata Janis Joplin i Jimiego Hendrixa, a USA od kilku lat były ogarnięte protestami przeciwko wojnie w Wietnamie. Kwestie związane z ekologią nie były wtedy tematem doniesień prasowych, ludzie nie interesowali się ochroną środowiska, samochody spalały ogromne ilości paliwa, a smród z fabryk uchodził za zapach dobrobytu.

Stan środowiska zaniepokoił jednak jednego człowieka, Gaylorda Nelsona, który postanowił wziąć ekologiczne sprawy naszej planety w swoje ręce. W styczniu 1969 roku był świadkiem największej katastrofy ekologicznej w Stanach Zjednoczonych - wycieku oleju do oceanu u wybrzeża Santa Barbara. Wyciek ten doprowadził do zniszczenia środowiska na długie lata oraz śmierci tysięcy ptaków, delfinów i innych zwierząt morskich. Gaylord Nelson stworzył więc ruch edukacyjny w celu ochrony środowiska, a już 22 kwietnia 1970 roku około 20 milionów Amerykanów wyszło na ulice miast po to, by pokazać, że chcą razem walczyć o zdrowe i zrównoważone środowisko. Tak wyglądał pierwszy w historii Dzień Ziemi.

Święto Ziemi jest więc obchodzone od 51 lat, a do zapoczątkowanych przez Stany Zjednoczone obchodów z biegiem lat dołączały kolejne państwa na całym świecie. Co roku, podczas Międzynarodowego Dnia Ziemi, cały świat mobilizuje się do podjęcia najważniejszych zmian w celu walki o dobrą, ekologiczną przyszłość naszej planety. My chciałybyśmy zachęcić do podejmowania takiej walki codziennie - nie na ogromną, światową skalę - a raczej maleńką, domową, osobistą, a jakże ważną. Proponujemy 20 prostych kroków, dzięki którym możemy pielęgnować naszą Matkę Ziemię na co dzień. Bo żeby zrobić coś wielkiego, trzeba zacząć od najmniejszych nawyków.

  1. Oszczędzaj prąd - stare żarówki wymień na LED-y, nie zapalaj niepotrzebnie światła, nieużywane urządzenia wyjmij z kontaktu, sprawdzaj klasę efektywności energetycznej urządzeń.
  2. Nie wyrzucaj, naprawiaj - próbuj samodzielnie naprawiać sprzęty, które już posiadasz, a jeśli to się nie uda, pójdź do specjalisty. Jeszcze do niedawna przemysł naprawiania popsutych rzeczy był bardzo silny - wróćmy do tego!
  3. Zwracaj uwagę na swoją dietę - korzystaj z produktów sezonowych, ogranicz konsumpcję mięsa i nabiału, za bazę dania głównego staraj się wybierać rośliny strączkowe, wybieraj lokalne produkty.
  4. Oszczędzaj wodę - zamiast kąpieli w wannie weź szybki prysznic, nie wylewaj niepotrzebnie wody, zadbaj o szczelność kranów, zreperuj nieszczelną toaletę (nieszczelna toaleta to strata nawet 757 litrów wody dziennie!).
  5. Zrezygnuj z plastiku - całkowicie zrezygnuj z używania jednorazowych, plastikowych rzeczy - słomek, reklamówek, kubeczków, talerzy (mogą rozkładać się od 100 do nawet 400 lat!), nie kupuj napojów w plastikowych butelkach, zamiast z plastikowych butelek, pij wodę z kranu.
  6. Na zakupy weź własną torbę i pojemniki - zamiast pakować owoce i warzywa do plastikowych reklamówek, używaj wielorazowych torebek, w wielu sklepach produkty "na wagę" można pakować do własnych pojemników, wystarczy tylko poprosić o to sprzedawcę.
  7. Gotuj ekonomicznie - dzięki gotowaniu "pod przykryciem" możesz ograniczyć straty energii o nawet 30 proc., staraj się piec kilka rzeczy jednocześnie, częściej rób dania jednogarnkowe.
  8. Nie marnuj jedzenia - staraj się planować zakupy i posiłki tak, by jedzenie się nie psuło, gotuj w duchu "less waste", wykorzystuj resztki jedzenia.
  9. Kupuj mniej - przemysł odzieżowy jest coraz większym zagrożeniem dla środowiska, a nadmierna konsumpcja jest głównym powodem postępującej zmiany klimatu, dlatego kupuj ubrania tylko wtedy, gdy są ci naprawdę potrzebne, nie wyrzucaj starych ubrań, naprawiaj je, kupuj rzeczy z drugiej ręki.
  10. Zamiast samochodu wybierz rower - gdy zrezygnujesz z samochodu bezpośrednio przyczynisz się do zmniejszenia emisji dwutlenku węgla, pomożesz w walce ze smogiem, a w pakiecie dostaniesz lepszą kondycję fizyczną.
  11. Segreguj śmieci - to łatwy do opanowania nawyk, pamiętaj jednak, by robić to w odpowiedni sposób.
  12. Nie kupuj chemicznych produktów do czyszczenia - można je zrobić w prosty sposób we własnym domu, wystarczy soda oczyszczona, ocet, sok z cytryny i woda.
  13. Kupuj produkty ekologiczne - bambusowa szczoteczka do zębów, biodegradowalne podpaski i tampony, kubeczki menstruacyjne, bawełniane płatki, które można prać, ekologiczne pieluchy, papier toaletowy z recyklingu - to wszystko i wiele innych ekologicznych produktów jest w zasięgu twojej ręki!
  14. Wykorzystuj dobrodziejstwa technologiczne - wybieraj e-faktury, e-booki i bilety elektroniczne, skanuj zamiast drukować, a jeśli musisz coś wydrukować, zrób to dwustronnie.
  15. Zamrażaj - mrożenie mięsa, warzyw i gotowych już obiadów to dobry sposób na przygotowanie szybkiego obiadu, a jednocześnie dbanie o środowisko. Zamrażarka zużywa znacznie mniej energii, gdy znajduje się w niej jedzenie.
  16. Miej w domu rośliny - większa liczba roślin w twoim otoczeniu to większa ilość tlenu, a co za tym idzie działanie proekologiczne. A zielony dom, to piękny dom!
  17. Kupuj online - w dobie pandemii koronawirusa to jedyne słuszne wyjście, słuszne również pod względem ekologicznym. Kupując online bardziej trzymamy się przygotowanej wcześniej listy zakupów i nie kupujemy niepotrzebnych rzeczy.
  18. Pracuj zdalnie - kolejna czynność, dzięki której w dobie pandemii dbamy o środowisko. Gdy jednak wrócimy już do "normalnej" pracy, w miarę możliwości staraj się o pracować z domu. Zmniejszysz dzięki temu emisję dwutlenku węgla.
  19. Wybieraj kosmetyki w kostce - to mały krok, a dzięki niemu możemy zrobić wiele. Mydło czy szampon w kostce nie ma plastikowej butelki, zwykle pakowane jest w kartonik z recyklingu, nadający się do ponownego przetworzenia. Przy jego produkcji zużywa się mniej wody a transport zostawia mniejszy ślad węglowy, bo produkty jest lżejszy. I jest wydajne - np. szampon w kostce odpowiada około 2 butelkom zwykłego szamponu.
  20. Czytaj i ucz się - spróbuj edukować zarówno siebie, jak i innych w kwestiach związanych z ekologicznym życiem. Dzięki temu razem, małymi kroczkami, zrobimy coś wielkiego!
Źródło informacji dotyczących historii Dnia Ziemi: https://www.earthday.org/history/

  1. Styl Życia

Chemiczne środki czystości trują planetę i nas. Jak dbać o porządek w zgodzie z naturą?

Każdy ma w swojej kuchni składniki czyszczące, którymi z powodzeniem posługiwały się nasze babcie. Są to między innymi ocet spirytusowy, soda oczyszczona, szare mydło oraz kwasek cytrynowy. (Fot. iStock)
Każdy ma w swojej kuchni składniki czyszczące, którymi z powodzeniem posługiwały się nasze babcie. Są to między innymi ocet spirytusowy, soda oczyszczona, szare mydło oraz kwasek cytrynowy. (Fot. iStock)
Bałaganiarze pewnie się ucieszą, a pedanci poczują przyspieszone bicie serca – otóż sprzątanie może wcale nie służyć naszemu zdrowiu. Spokojnie, nie nawołujemy do życia w brudzie, a jedynie do umiaru w stosowaniu chemicznych środków czystości i sięgania po stare metody utrzymania porządku. 

Niedawno świat obiegły wyniki pierwszych badań dotyczących długofalowego wpływu domowych środków czystości na zdrowie. Naukowcy z Uniwersytetu w Bergen przez 20 lat monitorowali zdrowie sześciu tysięcy osób z firm sprzątających, głównie kobiet. Jak wynika z badań, regularny kontakt z chemikaliami zawartymi w środkach czystości, a zwłaszcza ich oparami, szkodzi podobnie jak palenie 20 papierosów dziennie! Na tym nie koniec. Według naukowców z Municipal Institute of Medical Research w Barcelonie już sprzątanie domu raz na tydzień może wywołać astmę.

Niektóre substancje zawarte w detergentach podejrzewane są o właściwości rakotwórcze, zaburzające działanie hormonów, a także o wzrost występowania alergii, zwłaszcza u dzieci. To dlatego że układ immunologiczny rozwija się także poprzez kontakt z bakteriami i drobnoustrojami. Wbrew pozorom jałowe, maksymalnie wydezynfekowane środowisko nikomu z nas nie służy.

Czy to znaczy, że w trosce o własne zdrowie lepiej w ogóle nie sprzątać? Absolutnie nie, w końcu to właśnie poprawa higieny pozwoliła gatunkowi ludzkiemu na wyeliminowanie wielu chorób. Ważne, by mieć świadomość, co zawierają  środki czystości, i stosować je z umiarem.

Niebezpieczne związki

Już same opakowania niektórych domowych środków czystości powinny wzbudzić naszą czujność. Opatrzone ostrzeżeniami o niebezpiecznym wpływie na skórę, oczy czy środowisko naturalne, konieczności chowania ich przed dziećmi, łatwopalności… Jak taki produkt może nie mieć wpływu na nasze zdrowie? – Niestety, na ostrzeżeniach zazwyczaj się kończy, a jako konsumenci nie zawsze mamy szansę zweryfikować, jakie konkretnie substancje wchodzą w skład danego środka czystości – wyjaśnia coach zdrowia Magdalena Szymanowska. – Producenci tłumaczą to niechęcią do ujawniania chronionych patentami receptur. Skutek jest taki, że większość z nas nie ma świadomości, co kryje się w najpopularniejszych domowych środkach i jak szkodliwy wpływ mogą mieć one na nasze zdrowie i samopoczucie – dodaje.

Sytuacji nie ułatwia fakt, że zazwyczaj nie stosujemy jednego uniwersalnego produktu do sprzątania, za to wiele wyspecjalizowanych. Nawet jeśli w każdym z nich toksyczne składniki nie przekraczają norm, to w kumulacji stają się dla nas niesłychanie szkodliwe. – W tradycyjnych detergentach możemy spotkać przede wszystkim takie substancje, jak amoniak, czwartorzędowe sole amoniowe (CSA) czy wodorotlenek sodu – tłumaczy technolog kosmetyczny Ewa Kusiak. – Opary amoniaku mogą podrażniać skórę, oczy, gardło oraz płuca, a sama substancja powodować uszkodzenia nerek i wątroby. Amoniak występuje w sposób naturalny w środowisku, ale stosowanie środków czyszczących zawierających tę substancję naraża nas na przekroczenie bezpiecznych dawek. Czwartorzędowe sole amoniowe podrażniają i uczulają, wywołują alergie skórne, a także mogą mieć niepożądany wpływ na funkcje rozrodcze i genetyczne organizmu. Są to substancje antybakteryjne i ich zastosowanie w środkach dezynfekujących i kosmetykach przyczynia się do mutowania bakterii odpornych na antybiotyki, co z kolei ogranicza możliwości leczenia infekcji mikrobowych. Wodorotlenek sodu, czyli popularna soda kaustyczna, to wysoce żrąca substancja, która może wypalić oczy, skórę i płuca oraz podrażnić cały układ oddechowy. Lista jest o wiele dłuższa – są na niej agresywne środki powierzchniowo czynne, barwniki, konserwanty, związki zapachowe. Nie da się im odmówić skuteczności w czyszczeniu i eliminowaniu zarazków, jednak nie są one obojętne ani dla naszego zdrowia, ani dla środowiska. Przecież ich resztki spływają do kanalizacji, a opary unoszą się w powietrzu – dodaje ekspertka.

Skóra na celowniku

Popularne środki czystości to też bardzo częsta przyczyna alergii skórnych, z którymi pacjenci zgłaszają się do dermatologów. – Wiele środków powoduje tzw. reakcję kontaktową. Zmiany – podrażniona, piekąca, czerwona skóra – dotyczą zwłaszcza grzbietów dłoni. Często przechodzą jednak na przedramiona nawet aż do łokci w charakterystycznej formie zacieków – tak jak spływał po skórze podrażniający środek. Alergia kontaktowa może pojawić się też na twarzy, najczęściej w okolicach oczu. Wszystkiemu winne są opary wydzielające się z produktów domowej chemii, które mają działanie silnie drażniące. Z kolei chlor powszechnie stosowany do dezynfekcji toalet może w konsekwencji spowodować pojawienie się alergii na udach, zwłaszcza jeśli nie spłuczemy go wystarczająco dokładnie – tłumaczy dermatolog dr Ewa Chlebus z kliniki Nova Derm.

Mnogość środków do czyszczenia sprawia, że niejeden z nas mógłby założyć domowe laboratorium. Dlatego często na początku nie jesteśmy w stanie zweryfikować, co nas konkretnie uczuliło i dopiero systematyczna eliminacja kolejnych preparatów połączona z uważną obserwacją pozwala znaleźć winowajcę. – Najgorsze są zdecydowanie dwa konserwanty: methylisothiazolinone (zwany też MI) oraz formaldehyd. Ten drugi ma właściwości rakotwórcze. Nawet pozornie nieszkodliwe produkty, choćby mydło w płynie, mogą mieć fatalny wpływ na zdrowie, zwłaszcza dzieci. Wszystko z powodu wysokiej zawartości wspomnianych już składników konserwujących oraz substancji zapachowych – ostrzega Ewa Daniél, toksykolożka i szefowa europejskiej organizacji Allergy Certified.

Umiar i babcine triki

Czy naprawdę potrzebujesz wszystkich tych wyspecjalizowanych środków czystości? Być może lepiej po nie sięgać rzadziej – i zawsze rozcieńczać wodą! A na co dzień po prostu zamiatać podłogę i ścierać kurze zwilżoną wodą ściereczką.

Ważna jest także profilaktyka. – By nie dopuścić do pojawienia się alergii, warto zakładać rękawiczki i maseczki ochronne. Podrażnienia wokół oczu będą miały mniejsze szanse się pojawić, jeśli będziesz sprzątać w okularach – podpowiada dr Chlebus.

Magdalena Szymanowska przypomina natomiast, żeby dobrze zmywać wodą czyszczone powierzchnie, a pranie dwukrotnie płukać. Pomoże to usunąć z ubrań resztki drażniących i alergizujących substancji, niebezpiecznych dla zdrowia ftalanów i fosforanów, które może zawierać proszek. Przy stosowaniu domowej chemii należy też bardzo dokładnie wietrzyć pomieszczenia.

Na szczęście na rynku jest coraz więcej naturalnych środków czystości, które skutecznie działają i są dla nas bezpieczne – dzięki wyeliminowaniu toksycznych składników. Jak je wybierać? Na przykład kierując się certyfikatami Unii Europejskiej: Eco Label – produkt spełniający wysokie standardy jakościowe i zdrowotne, przyjazny dla środowiska, a także Allergy Certified – środek pozbawiony substancji potencjalnie drażniących, kancerogennych, powodujących alergie czy wpływających na działanie hormonów.

Wreszcie, warto poszukać tradycyjnych, by nie powiedzieć starych, sposobów na domowe porządki. – Tak naprawdę każdy ma w swojej kuchni składniki czyszczące, którymi z powodzeniem posługiwały się nasze babcie. Są to między innymi ocet spirytusowy, soda oczyszczona, szare mydło oraz kwasek cytrynowy – podpowiada Ewa Kusiak.

„Najwięcej nieporządku robią ci, co robią porządek”– napisał George Bernard Shaw. I choć raczej nie miał na myśli szkodliwości współczesnego nadmiaru domowej chemii, to rzeczywiście do sprzątania – jak zresztą do wszystkiego w życiu – warto podchodzić z umiarem.

Zdrowe sposoby na czysty dom

  •  Oliwa plus sok z cytryny (w równych proporcjach) to świetna mieszanka do polerowania drewnianych mebli,
  • Ocet spirytusowy doskonale usuwa tłuszcz, a jego zapach szybko wietrzeje. Niezastąpiony w odkamienianiu czajnika, myciu luster i okien (bez smug!),
  • Soda oczyszczona zastąpi wybielacz do prania, usunie niechciane zapachy (nawet czosnku i cebuli), oczyści każdy kuchenny sprzęt – przypaloną patelnię i brudny zlew,
  • Szare mydło wywabi uporczywe plamy z ubrań. Wyszorujesz nim także podłogę,
  • Proszek do pieczenia nadaje się do czyszczenia fug,
  • Kwasek cytrynowy ma właściwości antybakteryjne, odplamiające i odtłuszczające. Usunie osad po herbacie, oczyści sitko zlewozmywaka, wzmocni działanie proszku do prania,
  • Fusy po kawie świetnie się sprawdzą w roli udrażniacza rur,
  • By pozbyć się śladów po wodzie z aluminiowych kranów, wypoleruj je ręcznikiem frotté.

  1. Styl Życia

Eko ciekawostki na 2021

Jak podaje serwis F5: Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Augsburgu w Niemczech i opublikowane w czasopiśmie naukowym „Nature Communications” wykazało, że gdyby obliczyć wpływ hodowli zwierząt na środowisko, ceny mięsa wzrosłyby aż o 146 proc., a produktów mlecznych o 91 proc. (fot. iStock)
Jak podaje serwis F5: Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Augsburgu w Niemczech i opublikowane w czasopiśmie naukowym „Nature Communications” wykazało, że gdyby obliczyć wpływ hodowli zwierząt na środowisko, ceny mięsa wzrosłyby aż o 146 proc., a produktów mlecznych o 91 proc. (fot. iStock)
Kierunek, jaki należy przyjąć, jest dość jasny: mniej plastiku, więcej produktów biodegradowalnych. A ponadto? Mniej emisji gazów cieplarnianych - a tym samym mniej mięsa z hodowli przemysłowej, która znacznie przyczynia się do negatywnych zmian klimatu. Jakie inicjatywy wpisują się w ekologiczne trendy?

Fabryka „mięsa” roślinnego w Wielkiej Brytanii

W Lincolnshire ma zostać otwarta w nowym roku wegańska fabryka „mięsa” Plant & Bean. Szefowie fabryki zapowiedzieli, że będzie to największy „mięsny” zakład produkcyjny w Europie. Twierdzą, że 65-hektarowy zakład w Bostonie pomoże zaspokoić rosnący popyt na produkty roślinne. Jak podkreślił Edwin Bark, dyrektor generalny Plant & Bean: „Czy nam się to podoba, czy nie, zmiana związana z jedzeniem mniejszej ilości mięsa [zwierzęcego] jest zmianą, o której każdy musi pomyśleć, aby pomóc ocalić planetę (…) Nie możemy dalej stosować tej samej diety, którą stosujemy obecnie, za 20 czy 30 lat od teraz” (źródło: BBC News).

Dodatkowym atutem fabryki będzie to, że jej otwarcie stworzy do 500 miejsc pracy.

Aby obniżyć koszty składników, zwiększyć jakość produktów i poprawić smak, wygląd oraz teksturę, firma ściśle współpracuje z technologami żywności.

Podstawowym surowcem do produkcji roślinnego mięsa ma być soja niemodyfikowana genetycznie, groch i fasola. (fot. screen ze strony plantandbean.com) Podstawowym surowcem do produkcji roślinnego mięsa ma być soja niemodyfikowana genetycznie, groch i fasola. (fot. screen ze strony plantandbean.com)

 

O tym, jak bardzo mięso roślinne zyskuje na popularności, świadczy chociażby fakt, że w tegorocznej akcji Veganaury udział zadeklarowało aż 500 tys. osób (to rekordowa liczba; 50% więcej niż dwa lata temu). Kampania Veganuary, promująca roślinne jedzenie, zapoczątkowana została w 2014 roku przez brytyjską organizację pozarządową o tej samej nazwie. Obecnie akcja objęła swoim zasięgiem cały świat. Osoby, które biorą udział w Veganaury i decyduję się jeść przez miesiąc tylko produkty roślinne, podają najczęściej takie powody jak chęć zmniejszenia cierpienia zwierząt, zmniejszenia szkód dla środowiska spowodowanych produkcją żywności, czy chęć poprawy zdrowia. Akcję, szczególnie w Wielkiej Brytanii, promują reklamy telewizyjne i radiowe, a także liczne supermarkety.

Mięso hodowane w laboratorium do kupienia w Singapurze

Dla tych, którzy nie mogą lub nie potrafią zrezygnować z jedzenia mięsa, powoli staje się dostępne inne rozwiązanie: mięso z hodowli komórkowej. Singapur to pierwszy kraj, w którym będzie można kupić mięso hodowane in-vitro. Chociaż na świecie działa już wiele startup’ów związanych z wytwarzaniem tzw. „lab grown meat”, a nawet pojawiają się już restauracje serwujące „czyste mięso”, Singapur jako pierwszy kraj na świecie wydał zgodę na jego sprzedaż. Amerykański Eat Just z San Francisco wprowadzi na singapurski rynek nuggetsy wyhodowane w laboratorium z komórek żywego kurczaka. Mają one kosztować tyle, co wysokiej mięso drobiowe. Szef Eat Just nazwał to „jednym z najważniejszych kamieni milowych w przemyśle spożywczym” i ma nadzieję, że teraz pójdą w ich ślady inne kraje. Jednak stoi przed nimi jeszcze wiele wyzwań. Produkcja mięsa laboratoryjnego jest znacznie droższa niż roślinnego. Trzeba też przekonać do tego produktu wielu konsumentów.

Unia Europejska z ograniczoną ilością tworzyw sztucznych

Z początkiem 2021 r. weszły w życie nowe przepisy unijne. Zakazano wprowadzania do obrotu 10 plastikowych produktów jednorazowego użytku: patyczków higienicznych, sztućców (widelce, noże, łyżki, pałeczki), talerzy, słomek, mieszadełek do napojów, patyczków do balonów, pojemników do żywności i styropianowych kubeczków. Jak podaje WWF: „Produkty te są na tyle problematyczne, że nawet ich selektywna zbiórka nie pomaga w ograniczeniu ich ilości. Wiele z nich w ogóle nie trafia na składowiska, zanieczyszczają ekosystem i są prawdziwym zabójcą oceanicznej faunyWedług Komisji Europejskiej ponad 80% odpadów w morzach stanowią tworzywa sztuczne. Produkty objęte nowymi przepisami stanowią 70% wszystkich odpadów morskich… Najlepsze dostępne dane mówią że dziś w oceanie mamy ponad 150 milionów ton plastiku, a rocznie przez plastikowe odpady traci życie sto milionów ssaków morskich”.

Czas na opróżnianie magazynów z plastikowych pozostałości skończy się 3 lipca 2021 r. Do tego czasu, niestety, jeszcze możemy otrzymać jedzenie na plastikowym talerzu.

Od 1 stycznia obowiązuje też podatek od plastiku w wysokości 0.80 euro - od każdego kilograma tworzywa, którego nie poddano przetworzeniu, państwo członkowskie będzie musiało zapłacić 80 eurocentów podatku. Kolejne przepisy, wymuszające m.in. 77% zbiórki i recyklingu plastikowych butelek, mają wejść w życie w 2025 roku.

Firmy same dążą do zmiany

Wiele koncernów szuka obecnie proekologicznych rozwiązań, aby uzyskać opakowania, które będą w pełni nadawały do recyklingu lub staną się biodegradowalne. Dobrym przykładem może być tutaj Kraft Heinz Co, która chce prowadzić gospodarkę o obiegu zamkniętym. Zamierza w związku z tym „przejść” na jednomateriałowe PET. W Europie butelki Heinz Tomato Ketchup będą wkrótce wytwarzane z jednego rodzaju plastiku (możliwe, że już w 2021), aby można je było poddać recyklingowi w celu uzyskania PET o jakości spożywczej. Będą więc nadawały się do tego, żeby służyć po procesie recyklingu, jako nowe opakowania do żywności.

Zaangażowanie w to, żeby wyprodukować w pełni „obiegową” butelkę keczupu jest jednym z ostatnich celów firmy w obszarze zrównoważonego rozwoju opakowań.

Ekologiczne wybory w sferze seksualnej?

Nawet tutaj zawitała moda na ekologiczne rozwiązania. Dlatego warto wspomnieć na koniec o łódzkiej inicjatywie. W końcu sex-shop z ekologicznymi produktami to w Polsce zupełna nowość. Jak zaznacza na swoim fanpage’u Elwira Ruta, pomysłodawczyni: „Sex Shop Tango w Łodzi to pierwsza w Polsce ekologiczna drogeria erotyczna. Zaś proces sprzedaży popierany jest tu wiedzą psychologiczną”. W sex-shopie Tango można zaopatrzyć się w biodegradowalne akcesoria (wibratory, które nadają się do recyklingu, bieliznę z ekologicznej skóry, drewniane dildo, czy naturalne olejki do masażu) i, wbrew pozorom, jest w czym wybierać.

  1. Styl Życia

LPP stawia na zrównoważony rozwój

Fot. materiał partnera
Fot. materiał partnera
Myśląc o modzie często mamy przed oczami wystawy sklepowe lub wybiegi, na których prezentowane są nowe kolekcje. Tymczasem to efekt końcowy, na który składa się konieczność zadbania wcześniej o wiele elementów procesu powstawania i dystrybucji odzieży. Przykładem spółki, która w tych kwestiach stawia na zrównoważony rozwój, jest LPP. Ta polska firma odzieżowa, do której należy m.in. Reserved i Mohito, sukcesywnie wdraża nowe rozwiązania i realizuje kolejne plany w tym zakresie. Jak wygląda to w praktyce?

Choć nasze codzienne wybory – również te konsumenckie – mają dla środowiska znaczenie, niezwykle ważny jest też sposób funkcjonowania dużych przedsiębiorstw. Ze względu na skalę działania mogą one przyczynić się do zachowania naszej planety w jak najlepszym stanie dla kolejnych pokoleń. Dostrzega to także branża fashion. W ramach przewidzianej na lata 2020-2025 pod hasłem „For People For Our Planet” swojej Strategii Zrównoważonego Rozwoju LPP sukcesywnie wdraża działania mające na celu ograniczenie wpływu spółki na środowisko w czterech kluczowych obszarach: projektowanie i produkcja, opakowania, bezpieczeństwo chemiczne, a także infrastruktura i budynki.

Zielone metki i eko dżinsy – czyli co oznacza odpowiedzialna produkcja?

W branży odzieżowej niezwykle ważną kwestią związaną ze zrównoważonym rozwojem jest dbałość o każdy etap procesu produkcji, począwszy od pozyskiwania materiałów. LPP w ramach swojego programu Eco Aware Production w 2020 roku skupiło się na wypracowywaniu jakościowych i ekologicznych standardów dotyczących ograniczania zużycia wody i energii w procesie obróbki tkanin i produkcji odzieży, a także wdrażaniu ich przez dostawców. W 2021 roku opierać ma się na nich już 30% wszystkich fabryk szyjących dla LPP w południowej Azji, a do 2023 roku – 100% fabryk dżinsów. Ponadto w 2020 roku LPP jako pierwsza polska firma dołączyło do globalnej inicjatywy ZDHC (Zero Discharge of Hazardous Chemicals), przyczyniającej się do poprawy bezpieczeństwa chemicznego w produkcji branży odzieżowej.

O zrównoważony rozwój LPP dba także poprzez konsekwentne zwiększanie udziału kolekcji Eco Aware w ofertach swoich marek. Od 2019 roku opatrzona tym znakiem odzież produkowana z materiałów bardziej przyjaznych środowisku, czyli organicznych, pochodzących z recyklingu lub wykonanych w zrównoważonym procesie, jest obecna w propozycjach wszystkich brandów spółki, czyli Reserved, House, Mohito, Cropp i Sinsay. Obecnie już 23% dostępnych w nich rzeczy jest przyjazna środowisku, co oznacza, że LPP już w pod koniec 2020 roku jest blisko realizacji celu założonego dopiero na 2021 rok (25%). Prym wiedzie tu Reserved, gdzie 33% asortymentu to rzeczy z zieloną metką Eco Aware.

525 ton plastiku mniej

Ważną kwestią, którą mają na uwadze przedsiębiorstwa stawiające na zrównoważony rozwój, jest również eliminowanie nadmiaru tworzyw sztucznych w obiegu. LPP konsekwentnie ogranicza wykorzystywanie opakowań i wypełniaczy wykonanych z jednorazowego plastiku. Dzięki podjętym działaniom ta polska firma odzieżowa już wyeliminowała ten surowiec z opakowań do wysyłki zamówień online marek Mohito i Reserved, redukując w ten sposób w 2020 roku zużycie jednorazowego plastiku o 255 ton. Do zamówień online marek House, Cropp i Sinsay od 2020 roku w 100% wykorzystywana jest z kolei folia z recyklingu. Przewidywany na koniec roku zakres redukcji plastiku zsumowany z wynikiem z trzech ubiegłych lat ma pozwolić spółce na wyeliminowanie z obiegu łącznie aż 525 ton tego tworzywa w ciągu ostatnich czterech lat. Do końca 2025 roku ta polska firma odzieżowa z Gdańska planuje natomiast w pełni wyeliminować opakowania niepodlegające obiegowi zamkniętemu z sieci sprzedaży i łańcucha dostaw.

Biura i salony przyjazne środowisku

Choć mogłoby się wydawać, że zrównoważony rozwój w branży odzieżowej odnosi się tylko do procesu odpowiedzialnej produkcji, to LPP jest przykładem na to, że przedsiębiorstwo z tego sektora może działać proekologicznie na różne sposoby. Dla tej polskiej firmy odzieżowej bardzo istotna jest też bowiem kwestia energii wykorzystywanej w sklepach oraz biurach. W zmniejszaniu jej zużycia pomaga spółce wdrażanie nowego konceptu salonów, którego podstawą jest inteligentny i energooszczędny system zarządzający m.in. oświetleniem, ogrzewaniem, wentylacją czy klimatyzacją. LPP planuje też, że w 2021 roku wszystkie serwery i sklepy internetowe spółki będą zasilane wyłącznie poprzez „zieloną energię”. Dodatkowo nowe budynki spółki są projektowane i budowane według zasad zrównoważonego rozwoju, a także zgodnie z nimi będą eksploatowane.

Jak widać zrównoważony rozwój w przypadku polskiej firmy odzieżowej może opierać się na różnych filarach i odnosić się nie tylko do procesu produkcji ubrań. Długofalowa perspektywa działalności przedsiębiorstwa z myślą o kolejnych pokoleniach, a zarazem konsekwentna realizacja konkretnych prośrodowiskowych działań wynikających ze Strategii Zrównoważonego Rozwoju LPP to dla spółki pomysł na biznes prowadzony w sposób odpowiedzialny wobec ludzi i środowiska. Dla naszej planety niezwykle ważne jest, by zarówno nasze codzienne decyzje, jak i aktywności dużych przedsiębiorstw miały wspólny kierunek – dążenie ku zrównoważonej działalności.

  1. Styl Życia

Sashiko i boro: japońska sztuka haftu, praktyka uważności, less waste

Kurtka sashiko z połowy XIX wieku  (Fot. domena publiczna MET)
Kurtka sashiko z połowy XIX wieku (Fot. domena publiczna MET)
Zobacz galerię 4 Zdjęcia
Podążanie za igłą z nitką to powtarzalny ruch, który można porównać do pewnego rodzaju medytacji. Do stanu "tu i teraz". Rozmowa z Joanną Michalską, pasjonatką szycia ręcznego, która prowadzi warsztaty z „cerowania po japońsku”.

Boro i sashiko zaczęły odkrywać to, co miało pozostawać w ukryciu. Widoczne przeszycia wykorzystywane do naprawiania zniszczonych ubrań, przekształciły akt naprawiania w sztukę dekoracyjnego haftu. Przekazywany z pokolenia na pokolenie szacunek do ubrań, który zaczął zanikać wraz z pojawieniem się masowej produkcji, dziś powraca z nowym przesłaniem. Troska o posiadaną odzież to również troska o naszą planetę i przyszłość kolejnych pokoleń. Chociaż technika boro i ścieg sashiko znane są od setek lat, dziś otwierają przed nami zupełnie nowe możliwości i doskonale wpisują się w ideę less waste.

Sashiko i boro: japońska sztuka haftu

Boro (technika wzmacniającego szwu) zaczęło być stosowane w Japonii w okresie Edo (1615-1868) przez kobiety z ubogich, wiejskich społeczności, które w ten sposób próbowały przedłużyć życie odzieży i bieliźnie pościelowej. Dzięki temu ubrania stawały się nie tylko bardziej wytrzymałe, ale również cieplejsze. - Boro wywodzi się z najniższych warstw społecznych. Zużywającą się odzież łatano doszywając kolejne kawałki materiałów - stąd taka różnorodność kolorów. Kiedyś bawełniane tkaniny były cenne, dlatego bardzo o nie dbano i starano się, żeby służyły jak najdłużej - tłumaczy Joanna Michalska, autorka bloga Nitkomaniacy, która od kilku lat prowadzi warsztaty szycia ręcznego. - Myślę, że Japończykom nie zależało na tym by było widać ich cerowanie, po prostu nie mieli innej możliwości. Z czasem wprowadzili ozdobny ścieg - sashiko, który pewnie zrodził się z potrzeby upiększenia swoich łat. - dodaje. 

 

Wyświetl ten post na Instagramie.
 

Post udostępniony przez Linne by gunda (@linne_by_gunda)

Sashiko, które w dosłownym tłumaczeniu oznacza “małe ukłucia”, jest rodzajem wzmacniającego i jednocześnie dekoracyjnego ściegu, którego używa się do cerowania techniką boro. Charakterystycznymi dla tradycyjnego boro motywami geometrycznymi są przede wszystkim małe krzyżyki oraz kratka, które za pomocą białych nici haftuje się na ciemnym tle. Do wzmacniania ubrania i dekoracyjnego zdobienia wykorzystuje się również kawałki tkanin farbowane na granatowo i niebiesko.

Przechodzące z pokolenia na pokolenie ubrania nabywały coraz więcej łatek, do tego stopnia, że nie można było rozpoznać, gdzie zaczynała się oryginalna tkanina. Z czasem sashiko zaczęło być postrzegane jako sztuka dekoracyjnego haftu, co widać na przykładach kurtki i kimono z XIX wieku, znajdujących się w zbiorach Metropolitan Museum of Art.

Sashiko jako forma troski o planetę i antidotum na szybką modę

Boro wpisuje się w japońską filozofię “mottainai”, która wyraża ubolewanie nad stratą lub zmarnowaniem czegoś. “Napraw, zamiast wyrzucić” wyraża się również w kintsugi, japońskiej sztuce naprawiania potłuczonej porcelany za pomocą laki i sproszkowanego złota, dzięki której naczynia odzyskują dawną formę i nie ukrywają “odniesionych ran”.

- Od zawsze fascynowało mnie zszywanie ze sobą kawałków materiałów, tak by wykorzystać najmniejszy skrawek, który znajduje się w pracowni krawieckiej - tak o początkach zainteresowania Boro i ściegiem sashiko opowiada Joanna Michalska

- Na początku fascynował mnie patchwork. W wakacje w 2019 roku w Muzeum Azji i Pacyfiku zapisałam się na warsztaty z cerowania po japońsku. Dzięki Pani Ewie Soszko poszerzyłam swoją wiedzę na ten temat i przepadłam. Patchwork wymaga uporządkowania i precyzji. Boro jest mi zdecydowanie bliższe poprzez swoją "luźną" formę i znacznie ciekawszą fakturę. Zastosowanie prostego ściegu jakim jest fastryga - szczególnie z użyciem kontrastowej nitki - dodatkowo podkreśla jego ręczne wykonanie. Moja babcia ciągle powtarzała, by szyć tak, aby nie było widać ściegu. Dziwiło mnie to, bo przecież przeplatane nitki tworzyły piękną fakturę”.

Stębnówka to podstawowy ścieg do szycia ręcznego, ale również najprostszy ścieg hafciarski (Fot. nitkomaniacy.pl) Stębnówka to podstawowy ścieg do szycia ręcznego, ale również najprostszy ścieg hafciarski (Fot. nitkomaniacy.pl)

Boro doskonale wpisuje się także w coraz bardziej popularny trend odnawiania, reperowania i przerabiania rzeczy, stoi w opozycji do wyrzucania przedmiotów, które mają drobną usterkę. Japończycy mają długą tradycję traktowania rzeczy z szacunkiem, w kulturze Zachodu zaczynamy dopiero do tego wracać. - Jestem przekonana, że rośnie nasza świadomość dotycząca rynku odzieżowego. Dużo się mówi o tym, w jaki sposób masowa produkcja odzieży wpływa na nasze środowisko. Zaczynamy dostrzegać jakość starych przedmiotów. Zaczynamy się rozglądać za rzeczami droższymi, ale w lepszym gatunku. Chcemy w ten sposób ograniczyć kupowanie i dbać o to, co mamy. Ponownie odkrywamy stare techniki rzemieślnicze, które pozwalają nam zadbać o ubrania. Szycie ręczne jest jedną z nich.

 

Wyświetl ten post na Instagramie.
 

Post udostępniony przez Denim stuff (@denimstitches)

Coraz więcej osób zaczyna bardziej świadome podchodzić do tego, skąd pochodzą i jak zostały wyprodukowane ubrania, zaczynają doceniać trwałość i jakość, ale także skłaniać się ku widocznym poprawkom. Wystawa “Fashion Unraveled” z 2018 roku nowojorskiego Fashion Institute of Technology, na której zaprezentowano ubrania zdekonstruowane, noszące wyraźne ślady przeróbek, rozpoczęła dyskusję na temat tego, w jaki sposób dziś odnosimy się do odzieży. Na Instagramie rośnie liczba osób, które w widoczny sposób cerują, naprawiają i przerabiają swoje ubrania. Pod hasztagami visible mending, sashiko czy ciuchoweSPA można znaleźć inspirujące przykłady, które motywują do tego, żeby nie pozbywać się rzeczy, które przestały nam służyć z powodu drobnych wad. Wystarczy tylko znaleźć sposób, żeby znów uczynić je pięknymi i przydatnymi.

Co zrobić, gdy są chęci, ale brakuje umiejętności? Z pomocą przychodzą takie osoby, jak Joanna, która od kilku lat zajmuje się prowadzeniem warsztatów szycia ręcznego. Dzięki Stypendium Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego #kulturawsieci mogła zrealizować duży projekt oparty na szyciu ręcznym, hafcie i cerowaniu. Na stronie nitkomaniacy.pl publikowała praktyczne poradniki. - Najczęściej spotykamy się w kobiecym gronie, ale zdarzają się wyjątki. Pewien tata wziął udział w warsztatach, bo chciał wspólnie z córką uszyć misia, a inny chciał nauczyć się przyszywać łaty na spodniach. Bardzo często jest to początek nowej pasji opartej na igle i nitce. Zainteresowanie szyciem ręcznym często potem przeradza się w haft. Cerowaniem zainteresowane są głównie mamy, które pragną zacerować odzież swoich dzieci, lub żony, które łatają spodnie swoich mężów. 

Piórnik wykonany techniką Boro ze ściegiem sashiko (Fot. nitkomaniacy.pl) Piórnik wykonany techniką Boro ze ściegiem sashiko (Fot. nitkomaniacy.pl)

W 2020 roku Joanna zaczęła organizować warsztaty online, które pozwoliły jeszcze większej liczbie uczestników uratować swoje ubrania i odkryć Boro. - Dla wielu osób "cerowanie po japońsku" było wielkim odkryciem. Podkreślali, że jest to prosty sposób, który daje fajny efekt a łata jest trwała. Poszukuję nowego sposobu na wykorzystanie "cerówki" tak, by podkreślić jej atrakcyjność. Wydobyć z niej tę piękną fakturę, która zafascynowała mnie już jak byłam dzieckiem.”