1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. REKLAMA

Wystawa „Schronienie: dobrostan” już wkrótce w Gdańsku

Międzykulturowe warsztaty kulinarne „Dla Ciebie zawsze jest miejsce przy naszym stole. Kuchnia nigeryjska”, 24.09.2022, Oddział Etnografii MNG (Fot. Jacek Klejment)
Międzykulturowe warsztaty kulinarne „Dla Ciebie zawsze jest miejsce przy naszym stole. Kuchnia nigeryjska”, 24.09.2022, Oddział Etnografii MNG (Fot. Jacek Klejment)
26 października w Oddziale Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku otworzy się wyjątkowa wystawa pt. „Schronienie: dobrostan”. Ekspozycja jest podsumowaniem dwuletniego międzynarodowego projektu artystyczno-edukacyjnego „Schronienie – klimat, migracje, dziedzictwo” współfinansowanego z funduszy EOG i funduszy norweskich. Wystawa jest opowieścią o ochronie naszego dobrostanu, o dziedzictwie kulturowym i naturalnym oraz o zmianach klimatycznych i metodach reagowania na nie, opartych na rdzennej wiedzy dawnych pokoleń, współczesnej nauce oraz współpracy z badaczami i artystami z Polski i zagranicy.

Według międzynarodowych ekspertów największym zagrożeniem humanitarnym, ekonomicznym i ekologicznym dla współczesnego świata są zmiany klimatyczne. Gwałtowne zjawiska pogodowe, topniejące lodowce, upały, susze i powodzie, a co za tym idzie utrata bioróżnorodności stanowią realne zagrożenie dla naszego dziedzictwa naturalnego, ale także dla dziedzictwa kulturowego. Kolejnym niezwykle istotnym zjawiskiem, które kształtuje naszą rzeczywistość, są migracje ludności, zarówno te przymusowe, w wyniku kryzysów naturalnych i politycznych, jak i te z wyboru, w poszukiwaniu lepszych możliwości rozwoju i wiążące się z nimi wyzwania związane z wielokulturowością. Projekt „Schronienie” to próba włączenia się instytucji kultury w globalną dyskusję, jak reagować na te nieuniknione zmiany i jak się do nich adaptować, wykorzystując wszystkie możliwości, jakimi dysponuje muzeum – wiedzę na temat dawnych, bardziej zrównoważonych sposobów współistnienia z naturą, edukację, działania artystyczne i międzynarodową współpracę z instytucjami kulturalnymi i uniwersytetami. U podstaw „Schronienia” leży holistyczne myślenie o dziedzictwie, łączącym dziedzictwo kulturowe z naturalnym – świat ludzi ze światem natury i istot nie-ludzkich i przekonanie, że otwarcie murów muzealnych pozwoli na bardziej czułe i uważne obcowanie z przyrodą i większe zaangażowanie w jej ochronę. Ochronę naszego dobrostanu.

Koncert Karola Mossakowskiego z wizualizacjami Ludomira Franczaka w Centrum św. Jana, 9.09.2023, Oddział Etnografii MNG (Fot. Anna Rezulak) Koncert Karola Mossakowskiego z wizualizacjami Ludomira Franczaka w Centrum św. Jana, 9.09.2023, Oddział Etnografii MNG (Fot. Anna Rezulak)

Najważniejszym celem projektu była edukacja proekologiczna i wielokulturowa – niemal każdego dnia w Spichlerzu Opackim i w muzealnym ogrodzie gościliśmy grupy przedszkolne i szkolne, ale także całe rodziny i osoby dorosłe, spędzające twórczo czas na zajęciach inspirujących do powrotu do dawnych rzemiosł, bardziej zrównoważonego myślenia o codziennym życiu i poszukujących ukojenia w kontakcie z naturą. Wiele działań edukacyjnych oddano w ręce imigrantów i imigrantek, głównie pochodzących z Ukrainy. Szczególnie istotne okazały się międzykulturowe warsztaty kulinarne prowadzone przez osoby pochodzące z dziesięciu różnych miejsc na świecie. Każdy warsztat zawierał indywidualną historię smaków rodzinnego domu, zapachów tradycyjnych potraw, ale także opowieść o trudach emigracji, próbach odnalezienia się w obcym miejscu i potrzebie podzielenia się własną kulturą, także poprzez tradycyjny posiłek. Oprócz wspólnego biesiadowania w muzealnym ogrodzie i budynku Oddziału Etnografii odbywały się także wielokulturowe potańcówki, koncerty, plenery artystyczne czy festiwal filmów rdzennych „Etnomatograf”.

Wystawa „Ostoje. Etno x Foto ASP GDA” w „Łąka Bar”, studenci fakultetu Fotografii Wydziału Rzeźby i Intermediów ASP Gdańsk, 8–31.07.2023, Oddział Etnografii MNG (Fot. Justyna Wasilewska) Wystawa „Ostoje. Etno x Foto ASP GDA” w „Łąka Bar”, studenci fakultetu Fotografii Wydziału Rzeźby i Intermediów ASP Gdańsk, 8–31.07.2023, Oddział Etnografii MNG (Fot. Justyna Wasilewska)

W założeniu „Schronienia” ważną rolę odgrywa przekonanie, że poczucie dobrostanu i równowagi w czasach pełnych napięć można osiągnąć poprzez kulturę – praktykowanie sztuki i obcowanie z nią oraz edukację artystyczną. Temat projektu zadany został artystom i artystkom z Polski i zagranicy, którzy z niezwykłą wrażliwością poszukiwali odpowiedzi na pytanie, czym jest dla nich schronienie. Wśród zaproszonych gości znaleźli się zarówno wybitni muzycy z Berlin Piano Trio czy światowej klasy organista Karol Mossakowski, jak i artyści współcześni: pochodzący z Niemiec Florian Tuercke, norweska fotografka Erle Kyllingsmark, Agnieszka Kurkowska czy Ludomir Franczak oraz norwescy artyści i artystki ze stowarzyszenia TBK: Eva Ballo & Inga Skålnes, Linn Halvorsrød, Pål Lersveen, Leiken Vik. Pojawili się także twórcy i twórczynie związani z teatrem tańca i animacją ruchem: Dana Chmielewska, Ula Zerek czy Agata Gregorkiewicz. Sztuka stała się także formą arteterapii dzięki zajęciom plastycznym i związanym z pracą z ciałem. W projekt włączeni zostali także artyści ludowi oraz kolekcja sztuki ludowej ze zbiorów muzeum.

Plener rzeźbiarski w ramach cyklu „Etnosensualni”, 11.08.2022, Oddział Etnografii MNG (Fot. Dawid Linkowski) Plener rzeźbiarski w ramach cyklu „Etnosensualni”, 11.08.2022, Oddział Etnografii MNG (Fot. Dawid Linkowski)

Głos ekspercki w projekcie usłyszeć można w serii dziesięciu podcastów zrealizowanych wspólnie z „Torbą reportera i podcastera” oraz w książce „Schronienia. Eseje na czas kryzysu | Shelters. Essays for a time of crisis”, które bogactwem wątków i tematów odzwierciedlają złożoność i interdyscyplinarność projektu. Badaczki i badacze zostali także zaproszeni do włączenia się w proces tworzenia wystawy – przygotowane przez nich raporty stały się komentarzem do kolekcji stałej muzeum i próbą odpowiedzi na pytanie, jak żyć w sposób bardziej zrównoważony. Ważnym elementem myślenia o przyszłości stała się tradycyjna, lokalna wiedza o przeszłości przechowywana w muzealnej kolekcji – racjonalne i wspólnotowe gospodarowanie, silny związek dawnych mieszkańców regionu ze środowiskiem naturalnym i pamięć o sposobach reagowania na zmiany, które są przecież nieodzownym elementem naszego życia.

Aktywny spacer dla rodzin, 1.05.2022, Oddział Etnografii MNG (Fot. Dawid Linkowski) Aktywny spacer dla rodzin, 1.05.2022, Oddział Etnografii MNG (Fot. Dawid Linkowski)

Wyjątkowość „Schronienia” to także odwaga oddania tematu w ręce młodych ludzi – przyszłych architektów, artystów oraz etnologów. Ich kreatywność i nieszablonowość w myśleniu pozwoliła na wzbogacenie projektu o zupełnie nowe jakości. Studenci Politechniki Gdańskiej razem ze swoimi tutorami podjęli się zaprojektowania i skonstruowania tymczasowych schronień w ogrodzie muzealnym. Archiwalne fotografie ze zbiorów muzeum stały się materiałem do stworzenia fotomontaży przez studentów fotografii, a zabytkowe obiekty z kolekcji etnograficznej inspiracją do reinterpretacji i zaproponowania współczesnych wersji w formie prototypów dla adeptów wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Z kolei studenci etnologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu podjęli się badań terenowych uwzględniających kwestie zmian klimatycznych, migracji i dziedzictwa kulturowego na Półwyspie Helskim.

Wielokulturowe warsztaty z haftu ludowego w ramach Dnia Ukrainy, 26.06.2022, Oddział Etnografii MNG (Fot. Anna Rezulak) Wielokulturowe warsztaty z haftu ludowego w ramach Dnia Ukrainy, 26.06.2022, Oddział Etnografii MNG (Fot. Anna Rezulak)

Wystawa „Schronienie: dobrostan” realizowana jest w ramach projektu „Schronienie – klimat, migracje, dziedzictwo”, który jest współfinansowany ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2014–2021 oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu „Kultura”, Działanie 2 „Poprawa dostępu do kultury i sztuki”.

Wspólnie działamy na rzecz Europy zielonej, konkurencyjnej i sprzyjającej integracji społecznej.

Patronat honorowy nad wystawą objęła Ambasada Republiki Islandii w Polsce.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Współpraca reklamowa

Share on Facebook Send on Messenger Share by email
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze