Stres stanowi stały element życia: od wyzwań w pracy, przez sprawy rodzinne, po kwestie finansowe. Trudno więc go całkowicie uniknąć. Problem pojawia się wtedy, gdy przestaje być chwilową odpowiedzią na wyzwania i zaczyna dominować w codzienności. Jak rozpoznać moment, w którym nie jest już przejściowym napięciem, lecz przewlekłym problemem? Lekarz wskazuje objaw, którego nie warto bagatelizować.
Nowy związek czy nowa praca to sytuacje, w których trudno się nie stresować. Jednak, jak zaznacza dr Akshay Syal, internista, jeśli stres zaczyna uniemożliwiać cieszenie się codziennością, odbiera szczęście, to zaczyna się problem i zyskuje on formę przewlekłą. Bo zdenerwowanie wywołane podejmowaniem nowych wyzwań powinno z czasem minąć: po tym jak lepiej zaaklimatyzujemy się w pracy czy poznamy swojego partnera/partnerkę. Dr Syal tak to wyjaśnia:
– O stresie przewlekłym mówimy wtedy, gdy zakłóca on twoje życie do tego stopnia, że odwołujesz spotkania przy kolacji, nie widujesz się ze znajomymi i rodziną, nie znajdujesz radości w rzeczach, które kiedyś ci ją sprawiały.
Przewlekły stres zaburza to, co wcześniej przynosiło radość, szczęście, wpływa na codzienną rutynę.
Gdy doświadczasz stresu, mózg aktywuje układ współczulny, znany również jako reakcja walki lub ucieczki. Reakcja ta uwalnia adrenalinę do krwiobiegu. Jak zauważa dr Syal, jest ona pomocna w sytuacjach np. rozmowy kwalifikacyjnej i odziedziczyliśmy ją po przodkach uciekających przed prehistorycznymi zagrożeniami.
Tyle że w prehistorii zagrożenia pojawiały się i znikały, dlatego stres był zjawiskiem krótkotrwałym. Kiedy go doświadczamy, organizm uwalnia adrenalinę, a serce zaczyna bić szybciej, przyśpiesza również oddech. Taka reakcja ma nam pomóc przetrwać niebezpieczeństwo, dlatego najlepiej, by trwała tylko tyle, ile to konieczne. Problem zaczyna się wtedy, gdy organizm pozostaje w stanie ciągłego napięcia przez dłuższy czas.
Bo choć w krótkotrwałym stresie reakcja ta pozwala szybciej myśleć, to w przewlekłym powoduje problemy zdrowotne, takie jak ból, przemęczenie, napięcie w całym ciele, wysokie ciśnienie i kłopoty trawienne. Mogą się również pojawić problemy ze zdrowiem psychicznym, jak lęki, depresja, zaburzenia związane z przyjmowaniem substancji psychoaktywnych.
Jeśli zauważysz, że stres dominuje w twoim życiu, pozbawia cię radości z codzienności, warto skorzystać z pomocy lekarza. Najpierw możesz się udać do internisty lub od razu do specjalisty zdrowia psychicznego. Dr Sayl dodaje też, że tym, co pomaga radzić sobie z przewlekłym stresem, jest hobby. Badania psychologów wskazują, że odwracające uwagę od problemów zajęcie skutecznie wpływa na zmniejszenie poziomu kortyzolu we krwi.
Specjalista radzi więc: – Znajdź coś, co naprawdę lubisz i dzięki czemu choć na chwilę zapominasz o wszystkich problemach. Dodatkowym zyskiem dla organizmu będzie ten, że uczenie się nowych rzeczy świetnie wpływa na pracę mózgu.
Internista dodaje też, że przydatne bywa prowadzenie dziennika, jednak warto pamiętać, że i hobby, i dziennik, to bardzo ważne, ale dodatki. Najważniejsze jest zaopiekowanie się swoim zdrowiem u specjalisty.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji z wykwalifikowanym specjalistą. W przypadku problemów emocjonalnych, psychicznych lub trudności w codziennym funkcjonowaniu zalecamy kontakt z psychologiem, terapeutą lub lekarzem.
Artykuł napisany z wykorzystaniem: Maura Hohman, „The No. 1 Sign Your Stress Is Turning Into a Chronic Condition, Per an Internal Medicine Doctor”, today.com [dostęp 02.08.2026].