1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Seks
  4. >
  5. Porozmawiajmy o waginie

Porozmawiajmy o waginie

W naszej kulturze niestety nadal rozpowszechnione jest przekonanie, że seksualność w kobiecie pojawia się wraz z mężczyzną.(Fot. iStock)
W naszej kulturze niestety nadal rozpowszechnione jest przekonanie, że seksualność w kobiecie pojawia się wraz z mężczyzną.(Fot. iStock)
Czym jest dla ciebie seksualność? A seks? Co uważasz w nim za normalne, a co za wyuzdane, chore i zdecydowanie nie dla ciebie? I wreszcie – kluczowe pytanie – czy kochasz „swoją najintymniejszą”?

Voca Ilnicka jest z wykształcenia polonistką. Jak wiadomo, polonista to nie zawód. No ale można na przykład pisać. Choćby o seksualności. Kilka lat temu założyła więc portal o takiej tematyce. – Nie podobało mi się przekonanie, rozpowszechniane w kulturze, że seksualność w kobiecie pojawia się wraz z mężczyzną. Jak na pstryknięcie. Że bez niego kobieta nie jest istotą seksualną – mówi. – Nie dość, że zwykło się stawiać znak równości między seksualnością a seksem, to jeszcze ten ostatni przedstawiany jest najczęściej z punktu widzenia mężczyzny. Dla większości mężczyzn – również seksuologów czy psychologów – seks to po prostu penis w waginie. Takiej konfiguracji dotyczą chociażby badania na temat kobiecego orgazmu. A przecież kobiety osiągają orgazm również w inny sposób...

Zrozumiała, że wiedza o kobiecej seksualności nie jest obiektywna. Że to tylko punkt widzenia patriarchatu. Że potrzebna jest kobieca perspektywa. – Czasem, śledząc media, mam wrażenie, że od czasów Freuda niewiele się zmieniło. Mężczyźni ochoczo wypowiadający się o tym, co kobiety lubią, czują... Nawet jeśli zmienia się coś w nauce, obyczajowość jest wciąż ta sama, skrojona na męską miarę – twierdzi Ilnicka. – Pamiętam, jak po przeczytaniu jakiegoś opowiadania erotycznego moja koleżanka oburzyła się, że ludzie takie głupoty wymyślają. Pięć orgazmów z rzędu, też coś! Na co druga powiedziała z uśmiechem: „Wiesz, można mieć i 40”.

Uznała, że ma wystarczającą wiedzę, żeby zacząć się nią dzielić. Że może rzucić nowe światło na kobiecą seksualność... Zwłaszcza że wie, ile barier jest do pokonania. Jak długą drogę trzeba przejść, żeby powiedzieć sobie: „jestem w porządku”. Zamieszczając teksty na portalu – własne i czytelniczek – w którymś momencie zapragnęła też bezpośredniego kontaktu. Chciała stworzyć przestrzeń dla kobiet gotowych do tego, żeby eksplorować temat, lepiej poznać siebie, mówić o doświadczeniach, wątpliwościach... To może warsztaty? Nazwała je „Wagina wyemancypowana”. – Zależało mi na tym, żeby bronić tej sponiewieranej waginy, niemalże na sztandarach ją umieszczać. Z feministki stałam się waginistką – wspomina. Potem złagodniała, zmieniła nazwę na „Porozmawiajmy o seksualności”. W końcu chodzi głównie o pełne empatii rozmowy.

Medycznie i romantycznie

Nie, nie każe przynosić lusterek. Nie ma oglądania „tego tam”, między nogami. Ale uważa, że dobrze jest przynajmniej znaleźć dla „swojej najintymniejszej” własną nazwę. Taką, która nie będzie krępować, zawstydzać. Odrzucać, mierzić. Która gładko przejdzie przez usta. No, może nie za pierwszym razem... Mówi, że gdyby wygrała milion, opłaciłaby kampanię na mieście – z billboardami „Kocham swoją waginę”. Tak właśnie kończy jedno ze zdań wypisanych na warsztatowym flipcharcie. Potem kolej na nas, uczestniczki. Uzupełniamy:

Idąc na warsztaty, myślałam... Kobieta wyzwolona według mnie to... Gdybym wygrała milion... Zabawki seksualne to dla mnie... Książka/film, który chcę wam polecić... Gdy rano patrzę w lustro... W związku z seksualnością czuję... Kobiecość to dla mnie... Na wakacje najchętniej pojechałabym...

Teraz praca w parach. Mówimy o swoich oczekiwaniach co do warsztatów. O obawach. O tym, co możemy wnieść do wspólnej przestrzeni. Wreszcie każda z nas referuje w kręgu, co usłyszała od koleżanki. Przy okazji więc lekcja uważności, empatii. Będziemy przecież przez te parę godzin blisko siebie... Voca Ilnicka podkreśla, że nie ma głupich pytań. Że jest całkowite przyzwolenie na emocje. I że obowiązuje zasada dyskrecji. Przyznaje, że sama długo czuła opór przed rozmawianiem z kobietami o seksualności. Bała się, że mogą to wykorzystać przeciwko niej: – Co ciekawe, jako nastolatka poruszałam tego rodzaju tematy z mężczyznami. Ale niektórych słów nie wymawiałam. Choćby „miesiączka”, że o „waginie” czy „cipce” nie wspomnę.

No właśnie. Trudno pójść dalej bez oswojenia „tego miejsca”. Przynajmniej na poziomie języka. Tworzymy więc listę z nazwami, każda swoją. Potem trzeba ją ujawnić, wypowiedzieć zapisane słowa na głos. Ale – żeby nie było za łatwo – odczytujemy te z listy koleżanki. Niektóre terminy są dość oczywiste („pochwa”, „wulwa”, „srom”, „łono”, „kobiece genitalia”), inne zaskakujące. Niektóre romantyczne („cienista dolina”, „jaspisowa grota”, „muszelka”, „różyczka”, „ogród rozkoszy”), inne dużo mniej („dziura”, „nora”, „bober”, „kluska”, „rura”). Wyodrębnia się kategoria owocowo-warzywna („nektarynka”, „śliwka”, „truskaweczka”, „ziemniak”, „cytrynka”). Jest też „firletka”, „pusia”, „paprotka”, „gniazdko”, „zośka”...

Czas na mężczyzn. Okazuje się, że mogą mieć „ogon” i „gnat”, „korzeń” i „wisior”, „pytonga” i „fistaszka”... To ćwiczenie może być zabawne – dla niektórych. Może też budzić opór, niechęć, niesmak. Chodzi o to, żeby zrozumieć, jak bogatymi zasobami językowymi dysponujemy. Możemy zdecydować, co z tym zrobić. Dlatego na koniec każda wybiera trzy ulubione terminy. Wygrywa „wagina”, „joni” i – nieoczekiwanie – „cipka”. A w drugiej kategorii „penis”, „członek” i „lingam”. Uff, próg językowy przekroczony.

Cud pochwy

Wiele rzeczy da się też powiedzieć bez słów. Voca Ilnicka proponuje kolejne ćwiczenie. Bierze białą taśmę, dzieli salę na pół. Jedna połowa reprezentuje „ja” (moje doświadczenia, przekonania, zwyczaje), druga „nie-ja” (to, co mnie nie dotyczy). Teraz, zajmując miejsce w jednej lub drugiej połówce, bliżej lub dalej linii, możemy odnieść się do wygłaszanych przez prowadzącą stwierdzeń:

W moim domu seks był tematem tabu. Moją łechtaczkę odkryłam w przedszkolu. Uważam, że kobieta zawsze może odmówić seksu. Mój wibrator schowany jest na dnie szuflady. Lubię koronkową bieliznę. Kiedy jako nastolatka chciałam kupić podpaski, a sprzedawcą był mężczyzna, rezygnowałam z zakupu. Chętnie odwiedzam sklepy erotyczne. Lubię oglądać filmy erotyczne, czytać opowiadania o takiej tematyce. Wstydziłabym się kupić prezerwatywę.

Wiemy już o sobie naprawdę dużo. Ciało, przemieszczając się po sali, opowiedziało o tym, jak wyglądała nasza edukacja seksualna. Pora pójść dalej, zobaczyć, jak teraz o nią zadbać. Oglądamy krótki film z Betty Dodson (rocznik 1929!) i Carlin Ross – jako przykład tego, jak można rozmawiać o seksualności. Bez pruderii, z humorem, lekkością.

– Przez lata Dodson miała kompleks warg sromowych. Uważała, że jej są zdeformowane przez masturbację, chodziła na terapię – opowiada Ilnicka. – Do czasu, kiedy nowy kochanek zapewnił ją, że wszystko ma jak trzeba. Nie dość, że została w kwadrans uleczona, to jeszcze zaczęła fotografować i rysować kobiece genitalia, żeby inne kobiety miały świadomość ich różnorodności. Przez lata prowadziła warsztaty dla kobiet na temat masturbacji.

Takich niezwykłych edukatorek Stany Zjednoczone doczekały się całkiem sporo. Choćby Nancy Friday, specjalistka od kobiecych fantazji seksualnych. Deborah Sundahl, wyspecjalizowana w kobiecej ejakulacji. Czy Sue Johanson, która podpowiedziała kobietom, jak wykonać wibrator z... elektrycznej szczoteczki do zębów. No i pisarki. W pierwszym rzędzie Eve Ensler z „Monologami waginy”. Wspomina w nich między innymi o „cudzie pochwy”, czyli o spotkaniu z lusterkiem („Miałam ochotę leżeć tam, na macie, z rozłożonymi nogami, i bez końca wpatrywać się we własną pochwę”). Zadaje też kobietom zaskakujące pytania: Gdyby twoja wagina się ubierała, co by nosiła? Jak pachnie? Gdyby umiała mówić, co by powiedziała?

W wyjątkowym kompendium „Wagina. Kobieca seksualność w historii kultury” Catherine Blackledge pisze o tym, że w średniowiecznej Europie kurtyzany używały intymnych wydzielin jako perfum. I przyznaje, że sama ma dwa ulubione zapachy: „Smakowity zapach placka ziemniaczanego z mięsem, pieczonego w kuchni mamy, oraz mocny, upojny zapach mojej pochwy. Zapach miłości rodzinnej i zapach miłości cielesnej”. Blackledge przywraca waginie szacunek. Jako biolożka opisuje ją z anatomicznego punktu widzenia. Ale przywołuje też wiele mitów dotyczących kobiecego organu, który przez wieki traktowany był jako symbol płodności. Źródło życia. To miejsce, którędy przyszliśmy na świat, więc kalanie i nadużywanie pochwy (i kobiet) oznacza zwrócenie się przeciw życiu.

Tak, nie, może

Poza filmami i książkami Voca Ilnicka pokazuje nam różne kobiece gadżety ze swojej prywatnej kolekcji. Kubeczek menstruacyjny  alternatywa dla podpasek i tamponów), kulki gejszy, masażery łechtaczki, wibratory. Możemy zaspokoić swoją ciekawość, uruchomić przycisk... Sprawdzić, czy to dla nas. Jak pisze Blackledge we wspomnianej książce, wibrator pojawił się w USA jeszcze w XIX wieku. Szybko stał się piątym sprzętem gospodarstwa domowego zasilanym prądem (po maszynie do szycia, wentylatorze, czajniku i tosterze). W Polsce wciąż budzi zakłopotanie. – Nikogo nie namawiam do korzystania z tych zabawek, ale wiem, że kobiety są ciekawe. A wiele z nich nigdy nie przekroczyło progu sklepu erotycznego – mówi Ilnicka. – Dobrze jest wiedzieć, jaki mamy wybór.

Dobrze jest też ustanowić własny cel seksualny – coś, co możemy osiągnąć w krótkim czasie niewielkim nakładem sił. Może chodzi o jakąś fantazję, którą gotowa jesteś zrealizować? Może chcesz przekroczyć jakąś granicę? A może poprawić swoją komunikację z partnerem? W tym ostatnim przypadku Voca Ilnicka radzi użyć kartki podzielonej na trzy części: „tak”, „nie” i „może”. Zamierzacie poruszyć tematy w rodzaju: „Czy masz ochotę na...?” – w odpowiedzi wystarczy wpisać znaczek do wybranej rubryki.

Na koniec mamy się zastanowić, jakie wspierające zdanie o seksualności chciałybyśmy usłyszeć. Siadamy kolejno na poduszkach na środku sali, zamykamy oczy. Pozwalamy, by inne kobiety podchodziły, by ich słowa wpływały do naszych uszu, do serca. O tym, że seksualność jest OK, że jest źródłem radości i siły.

A ty? Co chciałabyś na ten temat usłyszeć?

Voca Ilnicka edukatorka seksualna, trenerka, feministka. 

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Psychologia

Matka-córka – relacja na całe życie. Nie wszystko od niej zależy 

Szczególnie matki lubimy obwiniać o to, że nam się nie układa w życiu. Tymczasem przerzucenie na innych odpowiedzialności za to, jakie jesteśmy, jak wygląda nasze życie, sprawia, że stoimy w miejscu i się nie rozwijamy. (Fot. iStock)
Szczególnie matki lubimy obwiniać o to, że nam się nie układa w życiu. Tymczasem przerzucenie na innych odpowiedzialności za to, jakie jesteśmy, jak wygląda nasze życie, sprawia, że stoimy w miejscu i się nie rozwijamy. (Fot. iStock)
Chodzi o moment, kiedy arcyważne, kluczowe przestaje być dla ciebie to, czego chce twoja matka. Rozmowa z psychoterapeutką Izą Falkowską-Tyliszczak.

Nie znam ani jednej kobiety, która określiłaby swoje relacje z matką jako bardzo dobre, zawsze są jakieś punkty zapalne. Czy to oznacza, że relacja między tymi dwiema konkretnymi dorosłymi kobietami jest tą najbardziej naminowaną spośród wszystkich relacji międzyludzkich?
Na wstępie musimy zdać sobie sprawę z tego, że wszystkie uczucia, które żywimy są mieszane. Więc być może cię zaskoczę, ale powiem, że nie ma nic dziwnego w tym, że nie znasz kobiety, która ma ze swoją matką jednoznacznie dobre relacje, bo one zawsze w każdej więzi są pomieszane. Oczywiście, rozumiem że może chodzić o to, że mało jest relacji matka – córka, w których to, co dobre byłoby w znaczącej przewadze. Rzeczywiście, między matką i córką bywa dość „gorąco” choćby dlatego że poza miłością i obustronną chęcią zbliżenia wpisana jest w tę relację rywalizacja. A kiedy między ludźmi jest rywalizacja może pojawić się nawet wręcz nienawiść. I ona, istotnie, wcale nierzadko pojawia się między kobietami, które darzą się jednocześnie także miłością. Poza tym relacja z matką jest naszą pierwszą i choćby przez to najważniejszą oraz najintensywniejszą relacją.

No tak, ale ta ważność i intensywność dotyczą także relacji matki z synem, a ta jest chyba jednak łatwiejsza, pomimo spełniania tych samych warunków.
Dlatego powiedziałam też o rywalizacji, w przypadku dwóch kobiet jest zdecydowanie bardziej „nabrzmiała”.

Pojawia się zawsze, nawet, kiedy wydaje nam się, że jej nie ma?
Jest zawsze, jest częścią układanki czy konstelacji matka – córka. Jest w nią wpisana.

Już Freud pisał o rywalizacji dotyczącej „walki” o względy ojca. A czy „walczymy” ze sobą o coś jeszcze?
O czas, o punkt, w którym znajdujemy się na linii życia. Jak pomyślisz o sytuacji, kiedy córka wchodzi w dorosłość, to zwykle moment, kiedy parabola życiowa matki jest już po osiągnięciu szczytu. Czyli córka wdrapuje się na szczyt życia, matka z niego schodzi. I teraz, w relacji, w której przeważa między kobietami to, co dobre, matka przede wszystkim cieszy się, że córka kwitnie, idzie w życie, a jakaś część matki idzie w świat dalej w jej córce, ale to nieuchronnie budzi w niej też ból, cierpienie i zazdrość. Zawsze. Pytanie tylko, co będzie przeważało? Radość czy zazdrość?

Czyli, córka jest zawsze, tylko w różnym stopniu toksyczności, dla matki ucieleśnieniem jej tęsknoty za kobiecością, za mijającym czasem?
Zdecydowanie tak. Pewnie wszyscy znamy kobiety, które nie są w stanie pogodzić się z tym stanem rzeczy. Na zewnątrz przejawia się to choćby strojem czy sposobem bycia. Patrzysz na dwie kobiety, matkę i córkę, i nie jesteś w stanie, po tym jak wyglądają, odróżnić, która w życie wchodzi, a która ze szczytu schodzi. Bo ta druga robi wszystko, by zatrzymać czas. Ubiera się, powiedzmy, „młodzieżowo”, a do córki zwraca się w taki sposób jak byłyby koleżankami. Chętnie pójdzie z nią i jej znajomymi do klubu, by poszaleć… Sprawdzić, która z nich wzbudzi w mężczyznach więcej uwagi i atencji, itd.

No i drugim bardzo ważnym obiektem rywalizacji, jak wspomniałaś, jest ojciec, czy partner matki. Tu „walka” rozpoczyna się o wiele wcześniej, bo już mniej więcej w momencie, gdy córka kończy trzy lata. I oczywiście, „zdrowym” scenariuszem, dobrym dla późniejszych relacji matki i córki jest sytuacja, w której akurat ten wyścig „wygrywa” matka. Jeśli stanie się inaczej, albo jeśli wynik nie będzie jednoznacznie czytelny, to nie wpłynie dobrze na dalsze kształtowanie się relacji między dwiema kobietami.

Co jeszcze, z psychologicznego punktu widzenia, może być puntem zapalnym między matką a córką?
Sądzę, że te dwie batalie są absolutnie kluczowe, i chyba wszystko, co poza nimi jest jedynie pochodną przejścia przez te dwa progi w nie do końca właściwy sposób. Choć może jeszcze wspomniałabym o władzy i kontroli. To znaczy, chodzi o to, by to matka pozostała w rodzinie tą kobietą, która do pewnego momentu dyktuje warunki, dominuje nad córką, oczywiście uwzględniając szacunek i miłość wobec dziecka, ale to jednak ona ma do pewnego czasu być tą, która sprawuje kontrolę, decyduje, jej a nie córki zdanie powinno być ostatnie.

A czy jakieś znaczenie ma także konstrukcja psychiczna kobiety? Czy fakt, że kobieca emocjonalność jest „bardziej złożona” ma jakiś znaczenie i wpływa na trudność porozumienia między matkami i córkami? Czy to może jedynie szkodliwy stereotyp?
Nie przesądzałabym, że specyfika konstrukcji kobiecej psychiki ma tu znaczenie. Powiem wręcz, że jeśli chodzi o rozmaite zakłócenia psychiczne są one potencjalnie częstsze u mężczyzn niż u kobiet. Dzieje się tak dlatego, że w procesie rozwojowym najpierw dochodzi zawsze do identyfikacji z pierwszym obiektem, a tym jest matka. Czyli, chłopiec pierwotnie identyfikuje się z obiektem płci przeciwnej, a dopiero później zmienia ją na identyfikację z ojcem, czyli tę już zgodną ze swoją płcią. Zatem, mówiąc obrazowo, jego droga jest podwójna, dziewczynka ma ją w sposób naturalny skróconą. Dlatego, nie zgodzę się, by powiedzieć, że my, kobiety jesteśmy bardziej „złożone psychicznie”. Z pewnością jest tak, czy to z biologicznych czy kulturowych przyczyn, że jesteśmy bardziej ekspresyjne, czyli bardziej „odsłonięte”. I to rzeczywiście może mieć jakieś znaczenie. Siłą rzeczy, kiedy mężczyzna, syn, jest mniej ekspresyjny, to temperatura relacji matka – syn jest z założenia niższa niż temperatura relacji między dwiema kobietami. Choć oczywiście nie wolno pomijać tu kwestii osobniczych, związanych z temperamentem. Zatem wiele, zależeć będzie od tego jakiej matce rodzi się jaka córka.

Wiemy już, co może być powodem trudnych relacji między matką i córką, że ich źródło najczęściej leży w niewłaściwym przejściu przez dwa ważne progi, momenty. Wiadomo – nikt nie jest doskonały i każdej matce może zabraknąć kompetencji. Jednak, choć wspólna przeszłość jest ważna, naznaczająca, nie musi przecież ostatecznie zdeterminować przyszłości. Mamy wybór, możemy iść przez życie z transparentem: „Matka mnie skrzywdziła” lub zrobić coś, by uwolnić się od nie najlepszego wczoraj… Być może takie uwolnienie byłoby oddechem dla obu stron, dla obu kobiet?
Bez wątpienia to, co dostajemy w domu, od matki, jest paczką na wynos, na całe życie. Ale to jeszcze nie oznacza, że z jej całą zawartością musimy przez dalsze życie maszerować, bo: „Dostałyśmy plecak z zawartością, więc z nim idziemy. Koniec, kropka”. Dojrzałość polega na tym, by kiedy czujemy, że coś mocno uwiera nas w plecy, zatrzymać się w pewnym momencie, zdjąć pakunek, otworzyć go, przejrzeć zawartość, ustalić, co uwiera i to wypakować!

Brzmi pięknie, jednak w praktyce zwykle jest potwornie trudne…
To, co zostaje? Kapitulacja? Bycie ofiarą, z wielu powodów, bywa atrakcyjną ofertą, zdejmujemy z siebie odpowiedzialność, nie musimy ryzykować, itd., ten „luksus” uzależnia. Ale na końcu zawsze jest cierpienie. Nasze własne, bo to my przegrywamy swoje życie. Czy naprawdę warto na złość matce odmrozić sobie uszy? Nie układa mi się z mężczyznami? To wina mojej matki! Jasne, tylko to mnie się nie układa… Poza uczuciami jesteśmy wyposażeni w jeszcze jeden genialny instrument – myślenie. Warto z niego skorzystać. Kiedy kierujemy się wyłącznie uczuciami, zwiększamy tylko naszą zależność od matki. I na co czekamy? Można czekać na słowo „przepraszam”, ale nie warto czekać biernie. Szkoda czasu, lepiej już teraz wziąć swoje życie we własne ręce.

Mam wrażenie, że często czujemy zgubny przymus, by to co było czy nadal jest jednoznacznie określić. Chcemy wiedzieć czy relacja z matką jest biała czy czarna. I koniecznie tę jedną barwę jej nadać. Córka, by pójść dalej chce poukładać swój świat – stwierdzić jednoznacznie czy jej matka jest/była dobra czy zła. Tymczasem uwolnienie przyjdzie z innego miejsca, ze spojrzenie z innej perspektywy.

Wydaje mi się, że przymus nadawania barw widoczny jest bardzo jaskrawo już w bajkach dla całkiem małych dziewczynek. Zauważ, że niemal w każdej z nich występują dwie postaci – poza dobrą wróżką jest też wiedźma. To obrazuje ambiwalencję, która jest obecna w psychice dziecka wobec ważnego obiektu, którym jest matka. I teraz to, co powinno stać się w procesie rozwojowym, to ustanowienie stałości obiektu.

To znaczy?
Chodzi o to, by uznać, że moja matka czasem jest dobrą wróżką a czasem wiedźmą. I że to jest ta sama osoba o różnych cechach. W bajce i w psychice dziecka bardzo długo to są dwie odrębne kobiety. Dojrzałość polegałaby na tym, by uznać, że to jedna i ta sama postać. Jeśli to nam się uda, idąc dalej, najbardziej konstruktywne, dobre rozwiązanie jest takie, by przestać obwiniać matkę i nie układać sobie w związku z tym życia, tylko w ramach odwetu na tej części naszej matki, która jest wiedźmą, podnieść się i pokazać jej: „Zobacz, radzę sobie!”, „Zobacz, i tak jestem szczęśliwa!”.

A co wtedy zrobi ta dobra wróżka w naszej matce?
Ucieszy się, ona się bardzo ucieszy!

Istnieje jeszcze legendarne przebaczenie…
Dobre i także uwalniające rozwiązanie, tylko do tego procesu konieczna jest gotowość, ruch wykonany po obu stronach. Bo bardzo ciężko jest wybaczyć komuś, kto o wybaczenie nie prosi…
Prawdziwa niezależność, uwolnienie, to moment, kiedy możesz ze spokojem ducha, z „wolnej stopy” zrobić coś nawet wtedy, kiedy twoja matka tego chce… Kiedy możesz na przykład spokojnie założyć na siebie marynarkę nawet jeśli ona podoba się twojej matce. Bo zarówno podporządkowanie się jej i noszenie tego, czego nosić nie chcesz, czy bunt, kontestacja marynarki, ta dwa różne warianty tego samego – zależności. Chodzi o moment, kiedy arcyważne, kluczowe przestaje być dla ciebie to, czego chce twoja matka. To jest prawdziwie uwolnienie.

  1. Styl Życia

Lekarstwo i choroba są w nas – co mówi buddyzm na temat samouzdrawiania?

Kiedy jesteś całkowicie sobą, nic nie może cię dotknąć, wpłynąć na ciebie. Ale kiedy próbujesz być kimś innym, wtedy to wymaga od ciebie ogromnego nakładu energii i pracy nad utrzymaniem tej innej tożsamości. (Fot. iStock)
Kiedy jesteś całkowicie sobą, nic nie może cię dotknąć, wpłynąć na ciebie. Ale kiedy próbujesz być kimś innym, wtedy to wymaga od ciebie ogromnego nakładu energii i pracy nad utrzymaniem tej innej tożsamości. (Fot. iStock)
Chorujemy, kiedy tracimy prawdziwy kontakt z samym sobą – tłumaczy Tenzin Wangyal Rinpocze, mistrz tradycji bon, rdzennej religii Tybetu, założyciel i duchowy przewodnik Instytutu Ligmincza, autor książki „Prawdziwe źródło uzdrowienia”. W rozmowie z Katarzyną Kazimierowską wyjaśnia, że lekarstwo na ból, tak jak i sam ból, jest już w nas.

Jak pan rozumie ból, cierpienie? Bo to o cierpieniu jest właśnie pana książka.
Ból może być objawem fizycznej choroby, a może być też reakcją na to, że nasze uczucia są zablokowane, bo nie mamy szansy siebie wyrazić. Z perspektywy filozofii, ale też religii – ból to manifestacja braku połączenia z samym sobą. Jeśli jesteśmy w pełni świadomi siebie, mamy poczucie wewnętrznej realizacji, to ból nie pojawi się, nie uderzy.

Co to znaczy, że możemy zerwać połączenie z samym sobą, utracić kontakt? W czym to się przejawia?
Jako ludzie stoimy wszyscy przed jednym pytaniem, a przynajmniej wydaje nam się, że przed nim stoimy. To pytanie dotyczy szczęścia, bo przecież wszyscy go szukamy. Ludzie próbują znaleźć je w związkach, w bogactwie, w pięknie, w przedmiotach – nigdy w sobie samych, zawsze gdzie indziej. Zapominają, że równowaga nie płynie z zewnątrz, tylko ze środka. To wewnętrzne piękno, bogactwo nazywam wewnętrznym źródłem. Kiedy nie korzystamy z naszych zasobów, kiedy o nich zapominamy, wtedy tracimy kontakt ze sobą, z naszą duszą. W efekcie nie czujemy się pewnie sami ze sobą, nie mamy poczucia stałości i bezpieczeństwa w pracy czy relacji z drugą osobą. Jeśli ponownie połączymy się z naszą duszą, odzyskamy siebie, naszą stabilność.

Co odciąga nas od tego wewnętrznego źródła?
Na pewno kultura, w jakiej żyjemy, która bardzo koncentruje się na świecie materialnym. Nawet duchowość stała się bardzo materialistyczna, wiąże się z siłą, władzą, kontrolą i bogactwem. Nie tylko na Zachodzie tak się dzieje. Także na Wschodzie rozumienie duchowości, jej waga zmieniły się na niekorzyść. Wiąże się to z tym, że coraz rzadziej korzystamy z tradycyjnego wsparcia, jakie zawsze dawali nam mentorzy, nauczyciele, przyjaciele, ludzie, których obdarzaliśmy zaufaniem.

Pisze pan, że to również wina fałszywych tożsamości, jakie często nieświadomie przyjmujemy. Jak odróżnić fałszywą tożsamość od prawdziwej?
To głęboki filozoficzny koncept, który spróbuję wyjaśnić w jak najprostszy sposób. Kiedy jesteś całkowicie sobą, nic nie może cię dotknąć, wpłynąć na ciebie. Ale kiedy próbujesz być kimś innym, wtedy to wymaga od ciebie ogromnego nakładu energii i pracy nad utrzymaniem tej innej tożsamości. Jedno kłamstwo pociąga kolejne, bo musisz wkładać wiele wysiłku w to, by utrzymać, obronić i uwiarygodnić to pierwsze. A te kłamstwa nie tyle dotykają ciebie, co wszystkich dookoła.

Dziś mówi się o epidemii depresji. Jakie są jej źródła według pana?
Myślę, że depresja historycznie zawsze była obecna w społeczeństwie i w jednostkach, z różnych powodów, ale dziś poziom jej intensywności jest dużo wyższy. Jedną z przyczyn może być to, że ludzie są bardziej zagubieni i zmęczeni – nie tylko szukaniem drogi wyjścia, ale też niewiedzą o tym, czego szukają. Są także zmęczeni różnymi bodźcami, które non stop wysyła świat zewnętrzny. Kolorowe magazyny bez przerwy podpowiadają, jaką markę samochodu kupić, żeby poczuć się lepiej, jak wyglądać, kogo przypominać, jak żyć i w jakim otoczeniu. Ale nikt nie mówi, że to ty sam jesteś bogactwem, ty jesteś pięknem. Kiedy spojrzymy trzeźwym okiem na nasze wyimaginowane potrzeby, to okaże się, że nie stać nas na taki samochód czy dom i nie możemy wyglądać jak ktoś inny, bo przecież jesteśmy sobą. Ci wszyscy, którzy próbują mieć to co inni, wyglądać jak inni, być jak inni, byle być lepszymi, są w beznadziejnej sytuacji.

Jak się uleczyć? Wspomina pan, że ważne jest otwarcie na ból, na trudne emocje, także na cierpienie.
Trudno jest zaprosić do siebie ból, ale przecież on już w nas jest, po prostu ignorujemy jego obecność. Dlatego zawsze powtarzam: jeśli masz z kimś trudną relację, nie ignoruj tego, działaj, bo to może być ostatnia szansa na rozwiązanie czegoś, naprawienie. Zaakceptuj ten problem, dostrzeż go, pogódź się z tym, bo wtedy właśnie go uwalniasz. Wyzwalasz się z tego.

Namawia pan do bliższego i częstszego kontaktu z przyrodą. Mieszkańcy dużych miast mają trochę utrudnione zadanie.
Jeśli dla kogoś priorytetem jest kontakt z naturą, to nie będzie szukał wymówki. Gdy byłem kiedyś w Arizonie, spotkałem człowieka z Szanghaju. Przebył długą drogę tylko po to, by zobaczyć Wielki Kanion i przez pięć dni wędrować po okolicy. Czyli można. Natura jest święta, drzewa są święte, ziemia jest święta. Mój przyjaciel zawsze opiera swój rower o drzewo, zamiast przypinać go do barierki – mówi, że drzewa lepiej zadbają o jego rower, bardziej im ufa.

Jest pan też zwolennikiem... nicnierobienia.
Kiedy ktoś nas pyta, co robimy, a my odpowiadamy: „nic” – zwykle spotykamy się z ogromnym zaskoczeniem. Za to jeśli mówimy, że jesteśmy bardzo zajęci, odpowiedź spotyka się z aprobatą – wszyscy zgadzają się, że kiedy coś robimy, możemy uznać swoje życie za dobre i wartościowe. Ludzie nie doceniają prawdziwej wartości nicnierobienia. Mówiąc „nicnierobienie”, mam na myśli bycie spokojnym, wyciszonym, ale też niewykonywanie żadnej aktywności. Chodzi o to, żeby nic nie robić i naprawdę się tym cieszyć, dać sobie prawo do wyciszenia, ucieczki od szumu, który nas otacza. Dopiero wtedy mamy szansę usłyszeć siebie. Pójdźmy do kawiarni i napijmy się kawy w samotności, w spokoju, i po prostu przeżyjmy dobry dzień.

Ludzie nie cenią zwykłych rzeczy, bo uważają, że istnieją jedynie poprzez innych, są widzialni tylko poprzez uwarunkowania towarzyskie. A nasze prawdziwe „ja” objawia się w ciszy i spokoju, dopiero wtedy jesteśmy w stanie wejść w to bycie, kiedy nasz umysł jest otwarty, ale niebodźcowany w sytuacjach towarzyskich czy społecznych. A tak wygląda na co dzień nasze życie. Ludzie jadą na wakacje, by nic nie robić i odpocząć, ale są tak zestresowani tą sytuacją, że zachowują się tak jak zawsze, czyli gonią od jednej atrakcji do drugiej.

W swojej książce pisze pan o tzw. trzech cennych pigułkach. To cisza, przestrzeń i bezruch.
Odczucie bezruchu ciała to drzwi do wewnętrznej przestrzeni. Dzięki połączeniu się z ciszą łączymy się z głębszym odczuciem spokoju i spełnienia. A poprzez doświadczenie przestrzeni otwieramy drzwi wewnętrznego ciepła i radości, wewnętrznego schronienia, czyli schronienia bezwarunkowego. Nie jesteśmy naszym ciałem. Gdy dotyka nas ból, to dotyka on naszego ciała, nie przestrzeni w środku nas. A właśnie tej przestrzeni w nas każdy potrzebuje i każdy ją ma. Na pewno warto jak najczęściej zażywać trzy pigułki, ale wystarczy też po prostu usiąść na 10–15 minut, zwłaszcza wtedy, kiedy czujemy, że się zgubiliśmy i potrzebujemy pomocy. Pamiętajmy, że zawsze możemy sami sobie pomóc, bo wszystko, czego potrzebujemy, jest już w nas.

Fot. materiały prasowe z Kursu organizowanego w Polsce w 2016 roku przez Ośrodek Cziamma Ling.Fot. materiały prasowe z Kursu organizowanego w Polsce w 2016 roku przez Ośrodek Cziamma Ling.

Tenzin Wangyal Rinpocze, mistrz tradycji bon, rdzennej religii Tybetu. Założyciel i dyrektor Instytutu Ligmincza. W Polsce jego uczniowie skupieni są w Związku Garuda. Autor m.in. „Cudów naturalnego umysłu“, „Przebudzenia świętego ciała“ i „Prawdziwego źródła uzdrowienia”.

Poniżej wykład mistrza Rinpocze na temat spontanicznej kreatywności:

  1. Seks

Problemy seksualne kobiet – skąd się biorą?

Seksualność jest na tyle ważną sferą naszego życia, że jej zaburzenia mogą wpływać na całokształt naszej osoby, na relację z partnerem a nawet z przyjaciółmi. (Fot. iStock)
Seksualność jest na tyle ważną sferą naszego życia, że jej zaburzenia mogą wpływać na całokształt naszej osoby, na relację z partnerem a nawet z przyjaciółmi. (Fot. iStock)
Do niedawna seksualność kobieca w społeczeństwie była tematem tabu. Kobietom nie przysługiwało prawo do czerpania radości i satysfakcji z seksu, do osiągania orgazmów czy zmiany partnerów seksualnych. Seks był tematem, o którym porządna, szanująca się kobieta nie powinna mówić. Dziś słowo seks pojawia się na większości okładek prasy dla kobiet. Wraz z wyzwoleniem kobiecej seksualności, zaczęto mówić o trudnościach, jakie w tej sferze się pojawiają. Trudnościach po części wynikających z wpływu przeszłości negatywnie traktującej seksualność kobiety, po części związanych z innymi czynnikami.

Wyzwolone kobiety pragną czerpać radość z seksu, okazuje się jednak, że przyzwolenie na przyjemność nie zawsze wystarcza do tego, by prowadzić satysfakcjonujące życie seksualne. Z tego powodu do gabinetu seksuologa zgłasza się wiele kobiet, cierpiących z powodu różnych dysfunkcji seksualnych, pragnących zmienić swoją sytuację.

Najczęstsza dysfunkcja seksualna, którą zgłaszają kobiety to brak lub utrata potrzeb seksualnych. Kobieta cierpiąca na to zaburzenie nie odczuwa chęci odbywania stosunków seksualnych, często pomimo tego, iż ma partnera, którego kocha i z którym chciałaby współżyć. Niektóre kobiety twierdzą, iż nigdy nie czuły potrzeb seksualnych. Są też takie, u których utrata libido pojawiła się nagle na pewnym etapie życia. Ta sytuacja często powoduje u nich cierpienie i obawy o to, że niezaspokojony seksualnie partner opuści je i znajdzie kobietę, która spełni jego oczekiwania.

Bolesność narządów płciowych podczas współżycia, zwana dyspareunią, to kolejna trudność, z którą borykają się kobiety. Ból bywa tak silny, że uniemożliwia odbycie stosunku, pomimo ochoty na seks i pojawiającego się podniecenia. Dyspareunii często towarzyszy pochwica, polegająca na silnym zaciśnięciu mięśni okołopochwowych, uniemożliwiającym wprowadzenie penisa, a czasem nawet palca do pochwy.

Problemy seksualne zgłaszają również kobiety, które mają ochotę na seks, czują podniecenie i nie odczuwają bólu podczas współżycia. Pomimo tego z jakichś przyczyn nie potrafią czerpać przyjemności z seksu oraz nie są wstanie osiągnąć orgazmu.

Skomplikowana i zawiła seksualność kobieca powoduje, iż odkrycie przyczyny ich trudności bywa bardzo trudne. Z tego też powodu seksuolog nierzadko musi przeprowadzić bardzo dogłębną analizę problemu. Wiele pacjentek, udających się do gabinetu seksuologa idzie tam z nadzieją, że dostanie cudowną pigułkę, która je wyleczy. Niestety nie jest to takie proste. Zaburzenia seksualne u kobiet zdecydowanie częściej pojawiają się na tle psychologicznym niż biologicznym. Te drugie mogą wiązać się z niektórymi chorobami, takimi, jak cukrzyca, nadciśnienie, zaburzenia hormonalne czy choroby neurologiczne oraz przyjmowaniem niektórych leków. Czynniki psychologiczne natomiast mogą dotyczyć bardzo wielu obszarów. Brak ochoty na seks często spowodowany jest problemami w relacji z partnerem. Na kłótnie i nieporozumienia z mężczyzną kobieta bardzo często reaguje utratą zainteresowań seksualnych. Jeżeli nieporozumienia są przejściowe, zostają w odpowiedni sposób rozwiązane i nie pozostawiają urazy, ochota na seks z partnerem powraca. Jeśli jednak partnerzy nie mogą się porozumieć i nie potrafią ze sobą rozmawiać, żal i pretensje do partnera mogą stale obniżać zainteresowanie seksem. Jeśli dodatkowo kobieta w takiej sytuacji będzie kochać się z mężczyzną „na siłę”, co nie przyniesie jej przyjemności, niechęć może się utrwalić.

Szalenie istotne jest również postrzeganie swojego ciała przez kobietę. Jeżeli ma niską samoocenę, nie akceptuje swojego wyglądu i nie lubi siebie, prawdopodobnie trudno będzie jej czerpać przyjemność z życia seksualnego. Seksualność jest natomiast na tyle ważną sferą naszego życia, że jej zaburzenia mogą wpływać na całokształt naszej osoby, na relację z partnerem a nawet z przyjaciółmi. Dlatego nie bójmy się mówić otwarcie o tak ważnym elemencie życia i w razie potrzeby prośmy o pomoc.

  1. Psychologia

Etapy życia kobiety – na którym z nich się teraz znajdujesz?

Na przestrzeni lat, bez względu na metrykę, wielokrotnie przerabiasz te same „apetyty”: pragniesz być beztroską dziewczynką, idealną matką, kobietą sukcesu czy outsiderką. I jest to naturalny proces. (Fot. iStock)
Na przestrzeni lat, bez względu na metrykę, wielokrotnie przerabiasz te same „apetyty”: pragniesz być beztroską dziewczynką, idealną matką, kobietą sukcesu czy outsiderką. I jest to naturalny proces. (Fot. iStock)
Kobieta w życiu przechodzi różne fazy – przed każdym nowym etapem rozwoju pojawia się kryzys i lekcja do przerobienia. Ale po burzy zawsze zaświeci słońce.

Rozwój kobiety nie jest procesem liniowym: „od–do”, lecz przebiega spiralnie. Na przestrzeni lat, bez względu na metrykę, wielokrotnie przerabiasz te same „apetyty”: pragniesz być beztroską dziewczynką, idealną matką, kobietą sukcesu czy outsiderką. I jest to naturalny proces, pod warunkiem że pozwolisz mu zaistnieć; zatrzymasz się w biegu, dasz sobie chwilę do zastanowienia się, co domaga się w tobie uwagi, dopełnienia, a co odrzucenia i uwolnienia.

Jeśli czujesz, że właśnie znalazłaś się na rozstajach dróg, nie wiesz, kim jesteś i co dalej, sprawdź, którą fazę rozwoju przechodzisz.

1. Faza pełnienia ról

Pewnego dnia nagle odkrywasz, że największą radość daje ci bycie: matką, żoną, babcią albo bizneswoman. Masz apetyt na tę rolę, a wszystkie inne sprawy chcesz odłożyć na bok. Do tej pory zaangażowana w pracę, przechodzisz na pół etatu, by więcej czasu spędzać z dzieckiem. Albo czujesz, że towarzyski styl życia przestaje cię cieszyć, za to twój partner staje ci się bliski jak nigdy dotąd i pragniesz spędzać z nim wszystkie wieczory. A może jesteś młodą mamą i choć do tej pory ta rola bardziej cię przerażała niż cieszyła, teraz czujesz, że macierzyństwo karmi twoją duszę? Albo z innej bajki. Nagle, bez względu na wiek, czujesz wewnętrzną potrzebę uruchomienia własnego biznesu. Wszystkie niezrealizowane dotąd marzenia o pracy, którą kochasz, budzą się w tobie z siłą wodospadu i wiesz, że nie da się tego procesu zatrzymać.

Rady:

  • Zauważaj znaki. Pragnienie zaistnienia w konkretnej roli może pojawiać się w twoich snach, na przykład około czterdziestki zaczną nawiedzać cię sny o ciąży czy bezludnej wyspie, na której jesteście tylko we dwoje – ty i twój partner. Albo na wieść, że w twojej firmie szykuje się redukcja, poczujesz nagłą ulgę: „Teraz już nie muszę zastanawiać się, jak zrezygnować z pracy, bo oto nadarza się cudowna okazja”.
  • Zaufaj intuicji. Jeśli każdego dnia, ilekroć zadajesz sobie pytanie: „Kim jestem?”, wewnętrzny głos mówi ci: „matką”, „nauczycielką”, „lekarzem” itp., to oznacza, że w twoim życiu powrócił etap pełnienia ról. Pójdź za nim, ustąp, pozwól, by ta konkretna, potrzebna rola się w tobie „wysyciła”.
  • Nie usprawiedliwiaj swoich wyborów. Być może świat zewnętrzny będzie próbował cię kusić, straszyć albo zniechęcać. Usłyszysz: „Chcesz rzucić taką dobrą pracę i zająć się ojcem?!” albo: „Własny biznes, w tym wieku?!”, nie walcz z tymi opiniami, nie tłumacz się. Zamiast tego wzmacniaj swoje wewnętrzne przekonanie, że to jest na ten moment twoja droga.
  • Nie analizuj przeszłości. Nie zastanawiaj się nad tym, jaką do tej pory byłaś matką, żoną, pracownikiem. Teraz masz niepowtarzalną szansę przeżycia tej roli po raz kolejny, po swojemu, na zupełnie nowych zasadach.
  • Wsłuchuj się bardziej w duszę i serce niż w rozum. Odgrywaj swoją rolę tak, jak czujesz, a nie tak, jak myślisz. Nie pytaj się: „Jaką jestem: żoną, przyjaciółką, matką…?”, tylko: „Jak czuję swoją rolę?”.

Ćwiczenie

Nagraj swój głos na dyktafon, a potem uważnie przesłuchaj nagranie. Jak go odczytujesz? Czyj to głos? Troskliwej matki, beztroskiej nastolatki, a może pewnej siebie kobiety sukcesu?

2. Faza odkrywania własnej tożsamości

Ni stąd, ni zowąd budzi się w tobie wewnętrzny bunt przeciwko wszystkiemu i wszystkim. Masz ochotę zmienić swoje życie. Pojawiają się pragnienia, by grubą kreską przekreślić wszystko, co do tej pory ci się przydarzyło; zerwać kontakty z przyjaciółmi, odejść od partnera, rzucić pracę, zmienić styl ubierania i zacząć wszystko od początku. By usprawiedliwić swoje pragnienia, dewaluujesz: dzieciństwo, rodziców, miłość, swoje wybory. Masz wrażenie, że przez te lata byłaś zupełnie kimś innym, że twoje dotychczasowe życie to jakaś jedna wielka pomyłka.

Pragnienie zmiany wszystkiego jest tak silne, że nie jesteś w stanie go powstrzymać. Rzucasz się w „nowe”: pracę, miłość, przyjaźnie. Czasem przytrafia ci się jakiś romans, okazja zmiany mieszkania czy podróż życia. Czujesz, że choć może to niezbyt racjonalne, tego właśnie chcesz najbardziej na świecie. Zachłanność na „nowe” często przypłacasz „niestrawnością”; pojawiają się wyrzuty sumienia, poczucie winy czy obawy, że sobie nie poradzisz. Ale i tak nie potrafisz się zatrzymać. Jesteś jak zdesperowana nastolatka, która sprawdza swoje możliwości, nie zważając na guzy, które sobie po drodze nabija.

Rady:

  • Pytaj siebie. Droga do odkrywania całej prawdy o sobie bywa kręta i pełna wybojów. Czasami można się na niej nieźle poturbować. Przypomnij sobie siebie z czasów nastoletnich, ale nie odrzucaj bagażu doświadczeń, które udało ci się zgromadzić. Czujesz, że nie jesteś w stanie oprzeć się pragnieniu romansu? W porządku, ale najpierw zapytaj siebie, czy jesteś gotowa ponieść konsekwencje, na przykład w postaci zburzenia dotychczasowego związku?
  • Odkryj, ile z twojego obecnego buntu ma źródło w okresie dorastania. Jako dziecko nie potrafiłaś wyzwolić się od despotycznej matki, a dziś u swojej szefowej dostrzegasz jej zachowania? Nie musisz od razu rzucać pracy. Opanuj emocje i oddziel projekcje („widzę w niej matkę”) od rzeczywistości. Odchodząc z pracy, nie porzucisz matki, tylko zrezygnujesz z, być może, dobrej sytuacji zawodowej. Może jest jakieś inne wyjście?
  • Nie pielęgnuj w sobie urazy. Wszystkie wydarzenia, które ci się przytrafiły w życiu, były po coś. Zamiast dewaluować przeszłość, puść ją wolno i rozstań się z nią w przyjaźni. Poczuj wdzięczność za całe to dobro, jakie cię spotkało, a złego nie rozpamiętuj, bo to już było.
  • Daj sobie czas na testowanie. Zwłaszcza jeśli twój apetyt na „nowe” jest zbyt kompulsywny: chwytasz się pierwszej lepszej okazji, by zmienić swoje życie, a potem tego żałujesz i ze wstydu nie potrafisz zrezygnować. Powiedz: „OK, spróbuję nowej pracy”, „zrobię kolejny mały krok w nowej relacji”, a potem sprawdź, jak się z tym czujesz, czy to na pewno jest propozycja dla ciebie.
  • Bądź realistką. Nie jesteś w stanie urodzić się na nowo. Sprawdź, co z twojej poprzedniej wersji uda się zaadaptować do ciebie w nowym wydaniu. Praca na etat to nie twoja bajka? Pomyśl, może uda ci się z tą firmą współpracować na zasadach kontraktu? Zachwyca cię inny mężczyzna niż twój partner? Co konkretnie? I jak musiałby zmienić się twój obecny związek, byś czuła się podobnie?

Ćwiczenie

Na kartce papieru wypisz kilka sytuacji, w których musisz wybierać: być wierną sobie czy światu? Zastanów się, czy możliwy jest kompromis. Jeśli na przykład potrzebujesz dodatkowych pieniędzy, ale nie chcesz już pracować tak dużo jak do tej pory, pomyśl, jakie zajęcie wykonywałabyś z przyjemnością i bez zmęczenia, czerpiąc jednocześnie z niego źródło dochodu?

3. Faza kryzysu

To trudny etap, który wielokrotnie pojawia się na drodze rozwoju, gdy stare metody przestają działać, a nowe jeszcze się nie przyjęły. Pewnego dnia dochodzisz do wniosku, że tak dalej być nie może, ale kompletnie nie masz pojęcia, jak ma być. Niby nadal wypełniasz swoje obowiązki, ale coraz bardziej brak ci energii. Na początku próbujesz się ratować: zmianą diety, kolejną kawą, może nawet pozwalasz sobie na jakąś drobną przyjemność, która do tej pory zawsze pomagała, ale czujesz się coraz gorzej. Nawet twoje ciało jest przeciwko tobie; częściej się przeziębiasz, miewasz migreny, dokucza ci kręgosłup. Przez jakiś czas udaje ci się ukryć przed światem swoje niemoce, ale dobrze wiesz, że potrzebujesz na to coraz więcej energii. Praca, którą do tej pory wykonywałaś z łatwością, teraz wymaga wysiłku. Kiedy pewnego dnia na pytanie: „Co się ze mną dzieje?”, dasz odpowiedź: „Nie wiem”, to znak, że jesteś na dobrej drodze – pogodziłaś się z fazą kryzysu.

Rady:

  • Pozwól sobie na dystans i izolację. Tylko wtedy możesz w pełni doświadczyć kryzysu. Ogranicz swoje bycie w świecie do minimum; nie wstawaj z łóżka, jeśli nie masz na to siły, jedz tyle, ile potrzebujesz, nie angażuj się w żadne nowe aktywności, bądź w stanie „niebycia”.
  • Nie racjonalizuj na siłę, by wytłumaczyć ten stan. Jeśli odczuwasz silny niepokój, że dzieje się z tobą coś złego, odwiedź lekarza, wykonaj badania, ale nie szukaj recepty cud. Twoje ciało ma czerwoną lampkę, która zapala się, kiedy nie słyszysz wewnętrznego głosu.
  • Ogranicz do minimum wszystkie swoje powinności. Masz prawo okresowo: mniej intensywnie pracować, zaniedbać dom, dzieci czy przyjaciół. Nie odrzucaj troski bliskich, ale jeśli jej nie potrzebujesz, możesz podziękować i nie skorzystać.
  • Nie naśladuj innych. Nie wierz, że pomoże ci to samo, co pomogło twojej przyjaciółce. Możesz oczywiście spróbować na przykład lekcji jogi, ziółek, masaży, ale jeśli nie poczujesz w sobie, czego konkretnie ci potrzeba, metody te zadziałają jedynie na chwilę.
  • Wychodź z kryzysu powoli. Kiedy faza kryzysu będzie już dobiegać końca, świat zacznie ci podsuwać różne propozycje; nowa praca, nowe znajomości itp. To znak, że powoli stajesz się gotowa na „wyjście z mroku” – ale bądź ostrożna, nie rzucaj się na pierwszą lepszą ofertę, z lęku „jak długo można być taką bierną?!”.

Ćwiczenie

Zrób porządek w swoim zewnętrznym świecie. Wyrzuć albo schowaj do piwnicy wszystko, co nie jest już twoje. Ogranicz rzeczy do niezbędnego minimum. Schowaj ubrania, których od dawna nie nosisz, bibeloty, które cię nie cieszą, książki, do których od dawna nie zaglądałaś. Prostota dookoła ciebie umożliwi lepsze zagłębienie się w wewnętrzne przeżycia.

4. Faza autentyczności

Masz poczucie adekwatności. Wszystko, co się dzieje wokół ciebie, jest zgodne z tym, co w tobie. Czujesz, że twoje uczucia, myśli i zachowania są spójne. Czerpiesz satysfakcję z pracy, pojawiają się wokół ciebie ludzie, którym podobnie w duszy gra. Jesteś wreszcie na swoim miejscu, we właściwym czasie. Robisz wszystko, co masz do zrobienia. Twoje emocje są stonowane; nie ma lęku, ale też zbędnych ekscytacji. Odczuwasz wewnętrzny spokój. Może jesteś bardziej niż zwykle milcząca, bo czujesz, że etap, na którym się znajdujesz, nie wymaga zbyt wielu słów. Za to więcej masz w sobie mądrości do dzielenia się nią ze światem. Przyjaciele chętnie zwierzają ci się ze swoich problemów, cierpliwie ich wysłuchujesz, ale nie dajesz zbędnych rad, bardziej służysz swoją obecnością. Świadomie wybierasz to, co dla ciebie najlepsze, ale umiesz też spokojnie z różnych rzeczy, relacji rezygnować; bez żalu, urazy czy potrzeby usprawiedliwienia się. Czujesz, że jest dobrze.

Rady:

  • Smakuj swój stan. Zapamiętuj sytuacje, doświadczenia, które nasycają cię błogością. Będziesz miała do czego wrócić, kiedy w twoim życiu pojawi się mniej spokojna faza rozwoju.
  • Nie uciekaj przed światem. Choć czujesz, że jesteś teraz największym autorytetem dla siebie, nie unikaj poznawania nowych ludzi, bo być może na twojej drodze pojawi się „nauczyciel”, „mistrz”, który poprowadzi cię na jeszcze wyższy etap rozwoju.
  • Nie staraj się „nauczać” innych. Każdy ma własne lekcje do przepracowania. Możesz się dzielić doświadczeniem, ale pamiętaj, że drugi człowiek weźmie z tego tylko tyle, na ile jest gotowy.
  • Bądź wdzięczna tym, którzy towarzyszą ci na drodze rozwoju. Czasami wystarczy zwykłe: „dziękuję, że jesteś”. Doceń, ile darów dostajesz, często od mało znanych ci osób, choćby od pani w sklepie, która schowała pod ladą ostatnią bułkę – twoją ulubioną.
  • Bądź zakorzeniona w „tu i teraz”. Nie przywiązuj się do myśli, że odkryłaś całą prawdę na swój temat i teraz znasz dokładny scenariusz własnego życia. Przez cały czas się zmieniasz. Po etapie spokoju i równowagi pewnie jeszcze nie raz pojawią się zawirowania i zwątpienia. Przed każdym kolejnym, wyższym etapem rozwoju czeka cię chwilowy kryzys i powrót doświadczeń z przeszłości (lekcje do przerobienia), ale ty już wiesz, że po burzy zawsze pojawia się słońce.

Ćwiczenie

Odkryj swój osobisty rytuał mocy. Co zapewnia ci błogość i spokój? Kiedy, w jakich sytuacjach, czujesz się pełna i autentyczna? Jeśli nie masz pomysłu, co to miałoby być, skorzystaj z rytuałów opisanych w książkach czy poznanych na warsztatach. Sprawdzaj, które z nich są naprawdę twoje.

  1. Moda i uroda

Nowe kosmetyki Ritualia – odprężająca moc rytuału piękna od OnlyBio

Dzięki produktom z serii Ritualia stworzysz prawdziwie relaksujący rytuał pielęgnacyjny, a także zadbasz o swoje zewnętrzne i wewnętrzne piękno. (Fot. materiały prasowe)
Dzięki produktom z serii Ritualia stworzysz prawdziwie relaksujący rytuał pielęgnacyjny, a także zadbasz o swoje zewnętrzne i wewnętrzne piękno. (Fot. materiały prasowe)
Rytuały self care nie tylko budują naszą codzienność, ale też wprowadzają do naszego życia odrobinę piękna i przyjemności. Przełamują rutynę oraz wprawiają w dobry nastrój. Dzięki nowej serii kosmetyków Ritualia marki OnlyBio stworzysz prawdziwie rozpieszczający rytuał pielęgnacyjny, który rozbudzi nie tylko twoje ciało, ale również zmysły.

Pora na współczesną opowieść o emocjach i kobiecej wrażliwości. Ritualia od OnlyBio to luksusowa seria kosmetyków do pielęgnacji w duchu spa i mindfulness, stworzona z potrzeby piękna i miłości do natury, z której możemy czerpać przyjemność, dbając jednocześnie o nasze ciało i zmysły. Tematem przewodnim serii są pozytywne emocje, które wyzwalają jej poszczególne linie produktowe. Zawierające aż 98% składników pochodzenia naturalnego kosmetyki zapewniają najwyższą skuteczność, a kremowe formuły i uwodzące zapachy sprawią, że poczujesz się naprawdę wyjątkowo. Zwolennicy naturalnych składów, przyjemnych dla ciała konsystencji i uwodzicielskich nut zapachowych z pewnością nie będą zawiedzeni. Poczucie wyjątkowości i luksusu potęgują natomiast stylowe, zaprojektowane z dbałością o każdy detal opakowania.

Serię tworzą cztery kompleksowe linie odpowiadające konkretnym emocjom: Tranquility (spokój), Joy (radość), Mindfulness (medytacja) oraz Delight (rozkosz). Ostatnia z nich, inspirowana zmysłowością i zachwytem nad drobnymi przyjemnościami, zawiera produkty, które zapewnią ciału prawdziwe uczucie błogości oraz luksusowe rozświetlenie. Znajdują się w niej rozświetlający olejek do ciała oraz brązujący krem do ciała i twarzy, a więc kosmetyki idealne na lato.

Rozświetlający olejek do ciała zachwyca przede wszystkim nowoczesną, wegańską formułą. To pierwsza na rynku mieszanka składająca się wyłącznie z naturalnych olejów odżywczych, m.in. ze słodkich migdałów, orzechów brazylijskich i macadamia, brzoskwini, awokado i baobabu. Kompozycję wzbogacono również o witaminę E, ekstrakt z maliny nordyckiej oraz miliony złotych drobinek, które nadają skórze wyrafinowanego rozświetlenia. Drobniejsze z nich odpowiadają za efekt mokrej skóry, a większe dodają diamentowego blasku. Produkt doskonale pielęgnuje, regeneruje oraz odżywia ciało zapobiegając utracie wody, a konsystencja gęstego, suchego olejku zamkniętego w szklanym opakowaniu z pompką zapewnia komfortową aplikację. Aby cieszyć się idealnie rozświetloną i zdrowo wyglądającą skórą, wystarczy wmasować produkt w ciało okrężnymi ruchami. Drogocenne składniki produktu wpłyną zbawiennie na twoją skórę, a jego uwodzicielski zapach rozbudzi zmysły.

Rozświetlający olejek do ciała z linii Delight (cena i pojemność: 36,99 zł/150 ml)Rozświetlający olejek do ciała z linii Delight (cena i pojemność: 36,99 zł/150 ml)

Naturalny blask i efekt skóry muśniętej słońcem zapewnia również brązujący krem do ciała i twarzy, który dzięki swojemu kuszącemu, orientalnemu zapachowi przywołuje na myśl beztroskie wakacje. To pierwszy taki produkt na rynku z czystym składem. Innowacyjna kompozycja na bazie olejów, m.in. z awokado, lnianego, migdałowego, sezamowego oraz canola, odżywia i nawilża skórę, dając jej uczucie przyjemnego komfortu, natomiast olej z baobabu i masło kakaowe zapobiegają przesuszaniu skóry, także tej wrażliwej. Delikatna formuła lekkiego kremu zadba, aby była nasze ciało było piękniejsze z każdym dniem. Od teraz błyskawicznie uzyskasz trwałą, złocistą opaleniznę bez mało estetycznych plam i smug. Ponadto produkt jest niezwykle wydajny i pozwala stopniować odcień opalenia, bez konieczności nadmiernej ekspozycji na słońce. Można więc bez przeszkód stosować go codziennie, aż do uzyskania pożądanego efektu. Wystarczy wmasować w skórę ciała i twarzy niewielką ilość kremu, a po aplikacji dokładnie umyć dłonie. Rytuał nakładania przynosi wiele przyjemności, a efekty są naprawdę zdumiewające.

Brązujący krem do ciała i twarzy z linii Delight (cena i pojemność: 36,99 zł/250 ml)Brązujący krem do ciała i twarzy z linii Delight (cena i pojemność: 36,99 zł/250 ml)

Produkty z linii Ritualia są dostępne wyłącznie w sklepie online OnlyBio oraz w drogeriach Rossmann stacjonarnych i online.