Od 1 grudnia 2026 roku Hiszpanki będą mogły korzystać ze specjalnego zwolnienia lekarskiego z powodu dolegliwości związanych z menopauzą. To kolejny krok, po urlopie menstruacyjnym, w kierunku lepszej ochrony zdrowia kobiet w miejscu pracy.
Menopauza to naturalny etap w życiu kobiety (a cały okres klimakterium trwa od kilku do kilkunastu lat), jednak towarzyszące jej objawy potrafią znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie. Uderzenia gorąca, zaburzenia snu, przewlekłe zmęczenie czy problemy z koncentracją mogą odbijać się również na życiu zawodowym.
Przez lata temat ten, jak i inne aspekty kobiecego zdrowia (nie tylko) intymnego, m.in. te związane z endometriozą, pozostawał jednak na marginesie dyskusji o zdrowiu pracowników. A raczej: pracowniczek. Teraz coraz częściej mówi się o potrzebie uwzględnienia specyficznych doświadczeń kobiet także w przepisach prawa pracy. Jednym z państw, które zdecydowały się na konkretne działania, jest Hiszpania. Tamtejszy rząd 20 października 2026 roku zatwierdził reformę systemu zabezpieczenia społecznego, wprowadzającą szczególny rodzaj zwolnienia lekarskiego dla kobiet zmagających się z poważnymi problemami zdrowotnymi związanymi z menopauzą. Nowe przepisy zaczną obowiązywać 1 grudnia 2026 roku.
Czy urlop menopauzalny oznacza dodatkowe dni wolne od pracy? Tak, ale pod pewnymi warunkami. Nie będzie to urlop, który automatycznie przysługuje każdej kobiecie przechodzącej menopauzę. Chodzi o specjalne zwolnienie lekarskie dla tych kobiet, u których dolegliwości związane z menopauzą są na tyle poważne, że utrudniają lub uniemożliwiają pracę.
O tym, czy kobieta może skorzystać z takiego zwolnienia, zdecyduje lekarz. Sama menopauza nie będzie więc wystarczającym powodem, by otrzymać wolne. Nie ustalono też konkretnej liczby dni urlopu menopauzalnego. Zwolnienie będzie mogło trwać tyle, ile wymaga tego stan zdrowia kobiety i ile uzna za konieczne lekarz. Nie chodzi zatem o dodatkowe trzy czy pięć dni wolnych w miesiącu, lecz o możliwość pozostania w domu wtedy, gdy objawy menopauzy uniemożliwiają normalną pracę.
Warto dodać, że nowe przepisy nie są pierwszym tego rodzaju rozwiązaniem w Hiszpanii. 1 czerwca 2023 roku weszły tam w życie regulacje umożliwiające kobietom korzystanie ze specjalnego zwolnienia lekarskiego z powodu menstruacji powodującej niezdolność do pracy. Hiszpania stała się wówczas jednym z pionierów takiego rozwiązania w Europie.
Prawo to dotyczy kobiet, u których bolesne miesiączki są związane z określonymi schorzeniami, takimi jak endometrioza, adenomioza czy mięśniaki macicy. Nie jest więc równoznaczne z dodatkowymi dniami wolnymi podczas każdej menstruacji. Zwolnienie wymaga uzasadnienia medycznego, a świadczenie wypłacane jest przez system zabezpieczenia społecznego od pierwszego dnia niezdolności do pracy.
Wprowadzenie urlopu menopauzalnego stanowi kontynuację tej polityki. Pokazuje również, że kwestie zdrowia kobiet coraz wyraźniej stają się częścią debaty o warunkach zatrudnienia.
Źródło: Christina Thykjaer, Spain introduces paid menopause sick leave from December 2026, euronews.com [dostęp: 05.11.2026]