Są tacy jak my – ale często po stokroć bardziej zdeterminowani, pracowici, zawzięci, ambitni. Wymusiła to na nich choroba, skutek nieszczęśliwego wypadku, niepełnosprawność. Polscy paralimpijczycy i paralimpijki lada moment zaczną swoje zmagania podczas Igrzysk w Paryżu. Za każdego z nich trzymamy kciuki tak samo mocno, kibicując, wspierając i oglądając ich sportowe zmagania z ogromnym podziwem. Oto ci, których historie inspirują nas najbardziej.
Pierwsze zawody dla osób z niepełnosprawnościami zorganizowane zostały w 1948 r. w Stoke Mandeville przez dra Ludwiga Guttmanna, a pierwsze igrzyska paralimpijskie odbyły się w 1960 r. w Rzymie. Te tegoroczne odbywają się więc już po raz 17, ale po raz pierwszy w historii mają z igrzyskami olimpijskimi wspólne logo i hasło – „Igrzyska szeroko otwarte”. Ma to przypominać wszystkim, że sport jest ponad podziałami, a igrzyska olimpijskie i paralimpijskie to dwie strony tego samego medalu.
Na Igrzyska Paralimpijskie w Paryżu planowany jest przyjazd 4400 sportowców, na których czeka 549 kompletów medali w 22 dyscyplinach. Do rywalizacji na paryskich arenach przystąpi aż 84 reprezentantek i reprezentantów Polski startujących w rekordowej liczbie 15 dyscyplin: boccii, parabadmintonie, parakolarstwie, parakajakarstwie, paraujeżdżeniu, paratriathlonie, paratenisie stołowym, parataekwondo, paraszermierce, parastrzelectwie, podnoszeniu ciężarów, parapływaniu, parałucznictwie, paralekkoatletyce i paralekkoatletyce. Podczas rywalizacji wspierać ich będzie dziewięcioro asystentów, pilotów lub przewodników.
Podczas ostatnich, XVI Letnich Igrzyskach Paralimpijskich w Tokio polska kadra wywalczyła łącznie 24 medale – 7 złotych, 6 srebrnych i 11 brązowych. Od pierwszego występu w 1972 r. Polacy w letnich i zimowych igrzyskach paralimpijskich zdobyli łącznie 798 medali. Oto reprezentanci i reprezentantki Polski na tegorocznej paralimpiadzie, których historie poruszyły nas najbardziej.
Czytaj także: Igrzyska paraolimpijskie 2024: kto wystartuje, gdzie oglądać i jaka jest historia drugiego największego sportowego wydarzenia sezonu?
Galeria
(8 zdjęć)
(Fot. Steph Chambers/Getty Images)
1/8
Natalia Partyka – paratenis stołowy
Wyjątkowa postać w historii polskiego sportu, olimpizmu i paralimpizmu. Jedna z najbardziej utytułowanych sportowczyń w Polsce. Natalia Partyka ma 35 lat i zdobyła sześć złotych medali igrzysk paralimpijskich (w tym cztery indywidualne) w paratenisie stołowym, dwa srebrne i dwa brązowe medale paralimpijskie, a do tego 6 tytułów indywidualnej mistrzyni świata oraz zdobyty w 2022 tytuł mistrzyni świata w mikście z Patrykiem Chojnowskim. W Pekinie, Londynie, Rio de Janeiro i Tokio startowała zarówno w turnieju olimpijskim, jak i paralimpijskim. Teraz podjęła decyzję o starcie wyłącznie w paralimpiadzie. Na swoje pierwsze Igrzyska Paralimpijskie pojechała już w wieku 11 lat, w 2000 roku w Sydney, gdzie zapisała się w historii jako najmłodsza wówczas uczestniczka najważniejszej sportowej imprezy. Natalia urodziła się bez prawej ręki. „Inni naprawdę mają gorzej i skoro oni dają radę, to dlaczego ja mam nie dać? Ja tylko nie mam ręki, to nie jest tragedia” – mówiła w jednym z wywiadów.
(Fot. materiały prasowe Polskiego Komitetu Paralimpijskiego)
2/8
Lucyna Kornobys – pchnięcie kulą
Jest przykuta do wózka inwalidzkiego od niemal 20 lat przez porażenie czterokończynowe, wywołane przez chorobę neurologiczną. Jaką? To wciąż pozostaje dla niej zagadką. Wiele lat dzieciństwa spędziła w domu dziecka, bo jej rodzice szybko zmarli – najpierw mama, potem tata. Teraz mówi: „Najważniejszy jest pierwszy medal”. Jej pierwszym, najważniejszym, był srebrny na Igrzyskach Paralimpijskich w Rio de Janeiro w 2016 roku. Cztery lata później w Tokio również zdobyła srebro. Jej sportowa droga nie zawsze była związana z lekkoatletyką, zaczynała bowiem od treningów siatkówki na siedząco. Już na swoich pierwszych mistrzostwach świata w Nowej Zelandii w 2011 roku pokazała, że należy ją uznać za przedstawicielkę światowej paralekkoatletycznej elity – zdobyła srebrny medal w rzucie oszczepem, a w finale pchnięcia kulą zajęła 5 miejsce. Ze startu na Igrzyskach w Londynie wyeliminowała ją kontuzja, ale cztery lata później Lucyna odbiła sobie tę niedogodność z nawiązką – w Rio de Janeiro. „Droga jest ciężka, ale kiedy uda się wygrać, zostaje tylko radość. Ja wszystkie medale oddaje na aukcje charytatywne. Ich zdobywanie jest najważniejszą drogą. To kształtuje człowieka” – mówiła w wywiadzie z Klaudią Kolasą dla fundacji UNAWEZA.
(Fot. Carmen Mandato/Getty Images)
3/8
Maciej Lepiato – skok wzwyż
Maciej Lepiato ma wadę wrodzoną – końskoszpotawe zakończenie kończyny dolnej lewej, przez co noga jest krótsza o 5 cm, ma duży ubytek mięśniowy poniżej kolana, a jej staw skokowy jest właściwie nieruchomy. Najczęściej osoby z tym schorzeniem poruszają się o kulach lub na wózku, w przypadku Lepiaty udane operacje chirurgiczne sprawiły, że nie tylko może chodzić, nie odczuwając bólu, ale też być sportowcem. Maciej skończył studia na AWF-ie w Gorzowie Wielkopolskim. Polskę na Igrzyskach Paralimpijskich reprezentuje w skoku wzwyż w kategorii F46 (sportowcy po amputacji lub z niedorozwojem kończyn), okazjonalnie skacze też w dal, a nawet gra w siatkówkę. Na swoim koncie ma już trzy medale paralimpijskie – złoto zdobyte w Londynie w 2012 roku, złoto z Rio de Janeiro z 2016 roku i brąz ostatnich Igrzysk Paralimpijskich w Tokio. Jego wynik z Rio (2,19 m) wciąż jest rekordem świata w klasie T44.
(Fot. Athit Perawongmetha/Reuters/Forum)
4/8
Barbara Bieganowska-Zając (Niewiedział) – biegi
Barbara Bieganowska-Zając (znana również wcześniej pod nazwiskiem Niewiedział) ma 42 lata, a na swoim koncie medale (cztery złote i jeden brązowy) w biegu na 800 metrów podczas igrzysk w Sydney w 2000 roku oraz dystansie na 1500 metrów w 2012 roku w Londynie, 2016 roku w Rio de Janeiro i 2021 podczas igrzysk w Tokio. Zdobyła również 7 złotych, 2 srebrne i 1 brązowy medal paralekkoatletycznych mistrzostw świata, oraz wielokrotnie stawała na podium mistrzostw Europy i innych zawodów międzynarodowej oraz mistrzostw Polski. Barbara występuje w kategorii T20 (niepełnosprawność intelektualna).
(Fot. Carmen Mandato/Getty Images)
5/8
Piotr Kosewicz – rzut dyskiem
W 1988 roku, podczas wygłupów z rówieśnikami, 14-letni Piotr spadł ze słupa wysokiego napięcia. Upadek skończył się złamaniem kręgosłupa, wskutek którego Piotr doznał paraliżu czterokończynowego, który skazał go na jazdę wózku. Jeden z lekarzy powiedział mu wtedy, że jeśli chce normalnie funkcjonować, musi wzmocnić obręcz barkową. I tak Piotr rozpoczął swoją sportową przygodę – najpierw w sekcji biathlonu i biegów narciarskich. Rzut dyskiem zaczął trenować kilkanaście lat później, w 2016 roku. Treningi odbywał w ogrodzie swojej trenerki, którego długość miała wynosić 25 metrów, a rekord świata w rzucie dyskiem – 23 metry. Na Igrzyskach Paraolimpijskich w Tokio Piotr Kosewicz rzucił dysk na ponad 20 metrów, zdobywając tym samym złoty medal. – Piotr ma psychikę ze stali, podczas zawodów nic nie jest w stanie go wyprowadzić z równowagi, zachwiać jego precyzyjnego planu. Takiego podejścia wszyscy się powinni od niego uczyć – mówi o nim trener koordynator lekkoatletyki, Michał Mosoń.
Róża Kozakowska (Fot. Yasuyoshi CHIBA/AFP/East News)
6/8
Róża Kozakowska – rzut maczugą, pchnięcie kulą
Jako dziecko mieszkała w opłakanych warunkach i była ofiarą przemocy domowej. Jej ojczym znęcał się nad nią i jej matka psychicznie i fizycznie, bił, groził, podduszał i próbował utopić. Do domu dziecka trafiła w wieku pięciu lat. Tam znów czekało ją bolesne spotkanie z wszechobecną przemocą. Mieszkała tam niemal siedem lat. Talent do sportu, szczególnie do biegów sprinterskich, wykazywała już w czasach szkolnych. – Uczyłam się świetnie, a sport pozwolił mi przetrwać, utrzymać wolę życia. Miałam pięć lat kiedy zobaczyłam zawody w telewizji i zamarzyłam o medalu olimpijskim – mówiła w jednym z wywiadów. W 2014 zdiagnozowano u niej neuroboreliozę stawowo-mózgową, która zaatakowała jej układ nerwowy po ukąszeniu kleszcza. Na początku choroba dotknęła jej ogranizm stosunkowo lekko. Róża zaczęła więc trenować skok w dal. W 2019 roku zajęła czwarte miejsce na swoich pierwszych mistrzostwach świata w Dubaju i wywalczyła kwalifikację na igrzyska. W czasie pandemii choroba uderzyła jednak kolejny raz, Róża przestała chodzić i musiała porzucić treningi. Jej trener namówił ją na zmianę dyscypliny na pchnięcie kulą, które niestety wiązało się z ogromnym bólem dla Róży. Zdecydowała wówczas spróbować swoich sił w rzutach maczugą. Podczas Igrzysk w Tokio ustanowiła nowy rekord świata w rzucie maczugą (28,74 m) w kategorii F32 i zdobyła złoty medal. Mimo bólu, wystartowała też w pchnięciu kulą i w pięknym stylu zdobyła srebrny medal.
(Fot. Clive Rose/Getty Images)
7/8
Joanna Mendak – pływanie
Jest jedną z najbardziej utytułowanych polskich paralimpijek. Od 2004 roku uczestniczy w każdych Igrzyskach Paralimpijskich, podczas których zdobyła 3 złote, 1 srebrny i dwa brązowe medale. Urodziła się z tzw. retinopatią wcześniaczą, czyli wadą wzroku, która powoduje jego powolną utratę (obecnie ma krótkowzroczność lewego oka i ślepotę prawego). Prawdopodobnie ta wada wpłynęła również na skrzywienie jej kręgosłupa. Jej koronny dystans to 100 m stylem motylkowym. Co ciekawe, jako dziecko... bała się wody. Obecnie, gdy nie trenuje, pracuje jako fizjoterapeutka.
(Fot. Molly Darlington/Reuters/Forum)
8/8
Justyna Kozdryk – podnoszenie ciężarów
Jest duszą towarzystwa, a swoim optymizmem mogłaby zawstydzić wielu z nas. Justyna Kozdryk urodziła się z achondroplazją, przez którą ma 116 cm wzrostu. Pytana o to, dlaczego zdecydowała się trenować podnoszenie ciężarów, zwykła odpowiadać, że z takim wzrostem raczej nie zrobiłaby kariery jako koszykarka. Igrzyska w Paryżu będą piątymi w jej karierze. Dotąd udało jej się zdobyć srebrny medal w Pekinie i brąz w Tokio (ustanowiła wówczas, rezultatem 101 kg, nowy rekord Polski w podnoszeniu ciężarów w kategorii do 45 kg). Gdy nie trenuje, pracuje jako policjantka.