Skup się na swoim podejściu do pracy.
Na początku zastrzeżenie: wypalenia zawodowego nie należy utożsamiać ze stresem w pracy czy pracoholizmem. Wszystkie trzy mogą być jednak powiązane właśnie z wypaleniem.
Możliwe przyczyny wypalenia to:
Co możesz zrobić, żeby do niego nie dopuścić?
- Porozmawiać z osobami decyzyjnymi w twojej firmie, zainteresować je tematem na tyle, aby były skłonne prowadzić taką politykę, która niweluje ryzyko wystąpienia wypalenia zawodowego. Może zgodzą się na organizację warsztatów czy wsparcie w postaci psychologa. Tym bardziej że byłoby to im na rękę – wypalenie pracowników związane jest z ich nieobecnością w pracy oraz niższą efektywnością.
- Sama przekształcić swoje podejście do pracy i zwiększyć swoje zasoby. Przyda ci się tu termin job crafting. Oznacza przystosowanie pracy na poziomie jednostki. Polega ono zwykle na tym, że zmniejszamy wymagania stanowiące dla nas obciążenie, a zwiększamy wymagania, które są dla nas wyzwaniem, oraz nasze zasoby.
Jak to zrobić w praktyce?
- Zwiększaj przekonanie o własnej skuteczności, czyli subiektywne przekonanie o tym, że jesteś w stanie osiągnąć zaplanowany cel lub dasz sobie radę, gdy napotkasz trudności. Osoby, które mają wysokie przekonanie o własnej skuteczności lepiej radzą sobie z wyzwaniami. Możesz czerpać z własnych doświadczeń – im więcej odnotujesz w życiu sukcesów, niezależnie w jakiej dziedzinie, tym większe będzie twoje przekonanie o własnej skuteczności. Duży wkład mogą mieć też bliskie osoby – jeśli wierzą w twoją sprawczość i są pewne, że poradzisz sobie z każdą sytuacją. Dlatego nie umniejszaj własnych sukcesów, a wspomnienie o tym, że ci się coś udało, przechowuj w pamięci na długo – to jeden z twoich najmocniejszych zasobów.
- Zwiększaj wiarę we wsparcie społeczne. Jak pokazują badania, liczy się nie tyle fakt, czy otrzymamy pomoc od współpracowników, szefa czy bliskich, co przekonanie, że takie wsparcie jest dostępne, kiedy zajdzie taka potrzeba. Wierz więc w ludzi i buduj z nimi relacje oparte na wzajemnej pomocy.
- Zwiększaj umiejętność radzenia sobie ze stresem. Możesz zapisać się na warsztaty lub szkolenia, kupić poradnik z praktycznymi ćwiczeniami. Coraz popularniejsza jest także internetowa pomoc w tym zakresie.
- Buduj swoją wewnętrzną motywację. Czyli pracuj nie dla zasług czy pieniędzy, nie ze strachu czy konieczności, ale dlatego, że chcesz. Wypalenie zawodowe powoduje dalszy wzrost wymagań w pracy i obniżenie naszych zasobów, a to z kolei powoduje jeszcze większe wypalenie. Wewnętrzna motywacja jest czynnikiem, który zwiększa szansę na przerwanie tego cyklu.
- Daj sobie czas na odzyskanie sił. Badania pokazują, że jeśli podejmujemy pracę w czasie, który powinien być od niej wolny, to nie pozwalamy sobie na pełną regenerację sił i nie mamy bufora, który powstrzymywałby nas przed przepracowaniem. Dlatego nie odmawiaj sobie odpoczynku, kontaktu z bliskimi i przyjaciółmi oraz wszelkiej aktywności społecznej.
- Uprawiaj sport. Aktywność fizyczna pozwala ograniczyć negatywne skutki stresu, w tym wypalenie zawodowe.
- Nie bój się zasięgnąć opinii specjalisty. Jeżeli masz podejrzenia, że dopadło cię wypalenie zawodowe, rozważ kontakt z lekarzem lub psychoterapeutą. Być może twoja diagnoza jest trafna, ale możesz też pomylić wypalenie z depresją, albo pominąć mogące mu towarzyszyć problemy, jak pracoholizm.
Anna Rogala, psycholog SWPS, zajmuje się rolą zasobów w radzeniu sobie ze stresem zawodowym.
Tekst pochodzi z wydania specjalnego