Skąd się biorą romanse i zdrady? Ze wzajemnego niezaspokojenia najważniejszych potrzeb emocjonalnych przez partnerów – odpowiada psycholog kliniczny i doświadczony terapeuta dr Willard F. Harley Jr. Przedstawia 10 potrzeb, o których najczęściej mówią jego pacjenci,
zaznaczając zarazem, że każda para musi samodzielnie określić swój dekalog.
Fragment książki „I żyli długo i szczęśliwie. Jak zbudować związek idealny?”, Willard F. Harley Jr., tłum. Agata Błaż, Wydawnictwo Alma-Press, tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.
Artykuł pochodzi z magazynu „Sens” 04/2026
Kiedy małżeństwo przychodzi do mnie na terapię, moim pierwszym celem jest pomóc obu stronom zidentyfikować swoje najważniejsze potrzeby emocjonalne i odkryć, co każda z nich może zrobić dla drugiej, aby się nawzajem uszczęśliwić i zadowolić. W takiej sytuacji zadaję następujące pytanie: „Co mógłby dla ciebie zrobić współmałżonek, aby cię uszczęśliwić?”. Uzyskane przez lata odpowiedzi podsumowałem w formie 10 potrzeb emocjonalnych.
Są to potrzeby: podziwu, okazywania uczuć i czułości, intymnej rozmowy, azylu w domu, oddania rodzinie, wsparcia finansowego, szczerości i otwartości, atrakcyjności fizycznej, wspólnego wypoczynku i seksualnego spełnienia.
1 Okazywanie uczuć to wyraz troski. Symbolizuje bezpieczeństwo, ochronę, ukojenie i aprobatę – niezmiernie istotne składniki każdej relacji. Wszystkie te komunikaty można zawrzeć w geście przytulenia. Istnieją też inne sposoby okazywania uczuć – kartka z życzeniami i wyznaniem miłości, bukiet kwiatów, trzymanie się za ręce, wieczorne spacery, masaż pleców, telefony oraz rozmowy pełne troskliwych wyznań.
Mężczyźni często mylą seks z czułością. Czułość to okazywanie uczuć bez podtekstów seksualnych.
2. Zwykle potrzeba seksu jest wcześniejsza niż twój obecny związek i w pewnym stopniu od niego niezależna. Wprawdzie od kiedy jesteście zakochani, może ci towarzyszyć silne pożądanie partnera, ale nie jest ono tym samym co potrzeba seksu. Pobierając się, wraz ze współmałżonkiem obiecaliście sobie wierność na całe życie. Zobowiązaliście się do tego, ponieważ zaufaliście, że będziecie zaspokajać swoje potrzeby seksualne, służyć sobie i aktywnie odpowiadać na potrzeby drugiej strony. Nie ma innego etycznego rozwiązania.
3. Rozmowa intymna różni się od zwykłej rozmowy. Słowo „intymna” sugeruje, że nie ujawnilibyśmy jej treści wszystkim. Tylko osoby, którym na tobie zależy i które są gotowe pomóc ci przemyśleć problemy, z jakimi się borykasz, są godne takiego zaufania. Jeśli masz potrzebę bliskiej rozmowy, to zadbaj o to, aby najlepszym i najczęstszym powiernikiem był twój współmałżonek.
4. Potrzeba towarzystwa w zajęciach rekreacyjnych łączy w sobie dwie rzeczy: potrzebę podejmowania takich zajęć i potrzebę posiadania kompana. Podczas pierwszych randek prawdopodobnie byliście swoimi ulubionymi towarzyszami w zajęciach rekreacyjnych. Małżeństwo bardzo zmienia relacje, ale czy trzeba rezygnować z rozrywek, które sprawiały, że obie strony potrafiły się do siebie dostosować?
Dlaczego najlepszym towarzyszem męża w wypoczynku nie może być żona – i odwrotnie?
5. Większości z nas zależy na szczerej relacji ze współmałżonkiem. Jednak niektórzy mają silną potrzebę takiej więzi, ponieważ szczerość i otwartość dają im poczucie bezpieczeństwa. Aby czuć się bezpiecznie, potrzebujemy precyzyjnych danych na temat partnera – jeśli nie uzyskamy od niego takich informacji, może to nadszarpnąć nasze zaufanie, a w końcu zniszczyć poczucie bezpieczeństwa. Bez szczerości nie można ufać wysyłanym sygnałom i nie ma na czym budować trwałej więzi.
6. Dla wielu osób wygląd może stać się jednym z najobfitszych źródeł jednostek miłości w banku miłości. Niektórzy twierdzą, że ta potrzeba jest tymczasowa i ważna tylko na początku związku, bo kiedy para lepiej się pozna, atrakcyjność fizyczna zajmuje miejsce drugorzędne wobec głębszych i bardziej intymnych potrzeb. Jednak moje doświadczenie wskazuje coś innego – podobnie jak doświadczenie wielu moich klientów, a zwłaszcza mężczyzn. Oczywiście gust to rzecz bardzo subiektywna – każdy z nas jest ostatecznym sędzią tego, co się mu podoba.
Jeśli fizyczna atrakcyjność współmałżonka jest dla ciebie źródłem dużej przyjemności, a utrata tej atrakcyjności sfrustrowałaby cię, to powinieneś uwzględnić tę potrzebę na liście twoich najważniejszych potrzeb emocjonalnych.
7. Wiele osób decyduje się na małżeństwo ze względu na bezpieczeństwo finansowe, jakie zapewnia im partner. Być może trudno jest ci uświadomić sobie, czy masz taką potrzebę, zwłaszcza gdy twój partner zawsze dobrze zarabiał. A gdyby przed ślubem powiedział, że nie możesz oczekiwać od niego żadnych dochodów, to czy wpłynęłoby to na twoją decyzję o małżeństwie? A gdyby małżonek nie mógł znaleźć pracy i byłby przez całe życie na twoim utrzymaniu? Czy to zmniejszyłoby stan jego konta w twoim banku miłości? Taka analiza pomoże ci zdecydować, czy masz potrzebę wsparcia finansowego.
8. Potrzeba azylu domowego to bomba zegarowa, w wielu małżeństwach wybucha po kilku latach, zaskakując zarówno żonę, jak i męża. W którym momencie eksploduje? Kiedy pojawiają się dzieci. Wraz z nimi pojawiają się też ogromne potrzeby – zarówno potrzeba większych zarobków, jak i pomocy w liczniejszych obowiązkach domowych. Jeśli czujesz spełnienie, gdy twój współmałżonek je wykonuje lub organizuje ich wykonanie, a irytację, gdy nie są wykonane, to znaczy, że masz potrzebę azylu domowego.
9. Oprócz potrzeby większego wkładu finansowego i pomagania w domowych obowiązkach pojawienie się dzieci wywołuje u wielu osób większe zapotrzebowanie na zaangażowanie partnera w rodzinę. I znów, jeśli nie macie jeszcze dzieci, możecie nie przeczuwać istnienia tej potrzeby, ale w momencie pojawienia się potomstwa może zajść nieoczekiwana zmiana.
Zaangażowanie w rodzinę to wzięcie odpowiedzialności za wychowanie dzieci, nauczenie ich wartości współpracy i wzajemnej troski o siebie. To odpowiednie spędzanie z nimi czasu, aby pomóc im wyrosnąć na wartościowych ludzi.
10. Wiele osób bardzo chce być szanowanymi, docenianymi i chwalonymi przez swojego małżonka. Nie ma w tym nic złego. Potrzeba docenienia jest jedną z tych, które najłatwiej zaspokoić. Jeden komplement i partner czuje się szczęśliwy. Podobnie łatwo jednak jest krytykować. Banalne zbesztanie może niektórych bardzo rozdrażnić, zepsuć im dzień i spowodować dużą utratę punktów miłości.
Zwróćcie szczególną uwagę na słowa, które za chwilę przeczytacie, gdyż właśnie ten aspekt mojego podejścia jest najczęściej źle rozumiany. Każdy człowiek jest wyjątkowy. Mężczyźni na ogół wskazują pięć określonych potrzeb emocjonalnych, a kobiety na ogół wskazują pięć innych, ponieważ każdy z nas może wybrać – i przeważnie wybiera – dowolne potrzeby. Dlatego choć wymieniłem najważniejsze potrzeby przeciętnej kobiety i przeciętnego mężczyzny, nie znam potrzeb danej żony czy męża.
A ponieważ moim celem jest ratowanie konkretnych, nie zaś statystycznych małżeństw, każdy musi określić potrzeby typowe dla jego związku. Kiedy już zidentyfikujecie pięć swoich potrzeb emocjonalnych, następnym krokiem będzie stanie się ekspertem w zaspokajaniu potrzeb małżonka.
Nie oznacza to zaciśnięcia zębów i robienia czegoś, czego nienawidzicie. Jedna strona nigdy nie powinna cierpieć kosztem drugiej.
Powinniście nauczyć się czerpania przyjemności z zaspokajania potrzeb znajdujących się u dołu listy waszych priorytetów. Jeżeli jeden małżonek nie zaspokaja najważniejszych emocjonalnych potrzeb drugiego, ten niepokojąco często wybiera następujące rozwiązanie problemu: związek pozamałżeński. Osoba myśląca, że jej partner jest inny i pomimo niezaspokojenia potrzeb nigdy jej nie zdradzi, może pewnego dnia przeżyć szok. Musicie nauczyć się rozpoznawać sygnały wskazujące na niebezpieczeństwo zdrady, wiedzieć, jak zaczynają się romanse oraz w jaki sposób wzmacniać słabe aspekty małżeństwa w obliczu romansu.
(Fot. materiały prasowe)