1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Seks
  4. >
  5. Jak się zachowują mężczyźni bez kobiet?

Jak się zachowują mężczyźni bez kobiet?

123rf.com
123rf.com
Wyniki badań wskazują, że faceci, gdy nie ma w pobliżu kobiet, są mniej oszczędni i bardziej kompulsywni niż w damskim towarzystwie. Takie zachowanie cechuje również zwierzęta płci męskiej.

- Mężczyźni i samce wielu gatunków zwierząt stają się bardziej rywalizacyjni, gdy nie ma kobiet lub samic - powiedział Vladas Griskevicius, psycholog University of Minnesota. - Mężczyźni wówczas bardzo potrzebują potwierdzania swojej wartości, bo nie znajdują go w oczach kobiet. Robią to za pomocą pieniędzy, statusu, poprzez produkty. Dlatego na przykład przestają oszczędzać.

Naukowcy udowodnili, że wydatki mężczyzn, kiedy w ich w życiu nie ma kobiet, wzrastają nawet o 42 procent! Wtedy są częściej skłonni do pożyczania pieniędzy, kompulsywnych zakupów i prawie w ogóle przestają odkładać pieniądze. Badacze twierdzą, że takie zachowanie jest podświadomie. Nie ekonomia nami rządzi, tylko instynkty. W towarzystwie kobiet mężczyźni stają się bardziej refleksyjni, automatycznie zmieniają się ich pragnienia i zachowania. Stają się bardziej odpowiedzialni i racjonalni. Ale i tak poziom zadłużenia kart kredytowych mężczyzn jest większy niż kobiet.

Źródło: University of Minnesota

 

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Psychologia

Różnica wieku w związku - jakie ma znaczenie?

Starszy mężczyzna to potencjalnie gwarancja większego bezpieczeństwa finansowego, dojrzałości życiowej i stałości w uczuciach. (Fot. iStock)
Starszy mężczyzna to potencjalnie gwarancja większego bezpieczeństwa finansowego, dojrzałości życiowej i stałości w uczuciach. (Fot. iStock)
Partner starszy, młodszy czy równolatek? Z którym z nich masz szansę na najbardziej udany związek? To zależy od tego, co tak naprawdę popchnęło cię w ramiona właśnie tego mężczyzny.

Kiedy poznajesz mężczyznę swojego życia, nie zaglądasz mu do dowodu. Kochacie się, chcecie być razem i ufacie, że wasz związek będzie rajem na ziemi. Jednak miłosne oczarowanie ma swoje drugie dno, a w wyborze partnera zawsze macza palce twoja podświadomość.

No cóż, związek to najtańsza, ale też najbardziej bolesna forma psychoterapii. Chcesz czy nie, w oczach partnera przeglądasz się jak w lustrze: widzisz swoje najmocniejsze i najsłabsze strony. Dodatkowo lokujesz w nim złudne pragnienia, by dał ci to wszystko, czego nie dostałaś w dzieciństwie. Wbrew pozorom, wiek wybranka ma tu również duże znaczenie.

Tradycja kontra nowoczesność

Profesor psychologii David M. Buss, autor książki ,,Ewolucja pożądania”, w oparciu o własne badania przeprowadzone w ponad 37 krajach stwierdził, że w praktyce kobiety najczęściej wybierają mężczyzn starszych od siebie przeciętnie o 3,5 roku. Wysnuł również następujący wniosek: najbardziej optymalna sytuacja jest wtedy, gdy kobieta jest młodsza od swojego mężczyzny o 6 lat. Oczywiście, o ile założymy, że podstawowym celem związku jest wychowanie potomstwa.

Starszy mężczyzna to potencjalnie gwarancja większego bezpieczeństwa finansowego, dojrzałości życiowej i stałości w uczuciach. Czyli idealny kandydat na ojca! Tylko że w miarę upływu czasu mogą pojawić się problemy w sypialni i kłopoty ze zdrowiem. Stawiający na postępowość zwolennicy związków z młodszymi mężczyznami przekonują, że dziś wielu dwudziestoparolatków ma już stabilną sytuację zawodową albo przynajmniej potencjał na szybką karierę, a w łóżku nie można się z nimi nudzić.

Realiści są za związkami równolatków. Kumpel ze szkolnej ławy, z którym znacie się jak łyse konie, albo kolega z pracy – to gwarancja wspólnych pasji, podobnych celów zawodowych i realizacja sakramentalnego ,,na dobre i na złe”, ale też… małżeńskiej rutyny.

A co na to psychologia? Można by powiedzieć, że jak zwykle odwraca kota ogonem. I mówi, że ważny jest nie tyle sam wiek partnera, co intencje, które spowodowały, że wybrałaś: partnera młodszego, starszego albo równolatka.

Zaadoptuj mnie, proszę

Zdaniem psychologów wybór partnera starszego o co najmniej 10 lat to podświadoma chęć znalezienia ojca. Ojca, który w twoim życiu był nieobecny albo niedostępny. Z racji tego deficytu wybierasz mężczyzn, którzy potencjalnie zaspokoją twoją potrzebę miłości, wsparcia i poczucia bezpieczeństwa. Ale może być również tak, że twoja relacja z tatą była pozytywna. W dorosłym życiu szukasz więc równie dojrzałego i odpowiedzialnego faceta i jesteś przekonana, że ani rówieśnik, ani tym bardziej młodszy partner ci tego nie zapewni. Być może od dzieciństwa imponowali ci koledzy ojca i nie wyobrażasz sobie życia z kimś młodszym.

Partnerstwo w takich związkach bywa trudne, bo dzielą was różnice pokoleniowe: doświadczenia życiowe, poglądy, sposób bycia, gusty i oczekiwania. Kiedy ty chcesz się bawić, korzystać z życia, inwestować w karierę zawodową – on marzy o dzieciach, wygodnym mieszkaniu i domku na działce. Bywa o ciebie zazdrosny, źle czuje się w towarzystwie twoich przyjaciół, nie dla niego imprezy do rana. Ma wiele utrwalonych nawyków, które trudno ci jest zaakceptować, choćby to, że nie opuszcza wiadomości w telewizji i niechętnie wychodzi z domu po 22.00, nawet w weekendy. Za to kiedy źle się dzieje, np. w twojej pracy, zawsze możesz na niego liczyć. Cierpliwie wysłucha, doradzi i zapewni: ,,Kochanie, jestem przy tobie, będzie dobrze”. Stały w uczuciach, poważny i spokojny, prawdopodobnie nie zaskoczy cię żadnym nieprzewidzianym wybrykiem. Poczujesz się przy nim bezpieczna jak okręt zbliżający się do portu po długim, męczącym rejsie. Brzmi obiecująco, prawda? W sypialni będzie czuły, wyrozumiały i cierpliwy. Jeśli będzie twoim pierwszym mężczyzną, delikatnie wprowadzi cię w arkany ars amandi, uczyni kobietą. Pokaże ci, jak smakować miłość, bez pośpiechu, krok po kroku.

Macie szansę na udany związek, pod warunkiem że zaakceptujesz jego przeszłość: byłe kobiety, może nawet byłą żonę i dzieci. Powinnaś zadbać również o własną niezależność (w tym finansową) i o swój rozwój. Wtedy będziesz dla niego partnerką, a nie córeczką.

Ja wiem lepiej, kochanie

Wybór partnera dużo młodszego to z kolei, zdaniem psychologów, prognoza relacji matczyno-synowskiej. Być może masz za sobą nieudany związek z dominującym, despotycznym mężczyzną albo chcesz sprawdzić swoją wartość na rynku matrymonialnym. A może szukasz przygody? Dość masz nudziarzy i przewidywalnych realistów. Jesteś ciekawa świata, kuszą cię nowe wyzwania. Marzysz o szalonym artyście, nieprzewidywalnym małym chłopcu, którego dewizą jest: ,,Najważniejsze, żeby się działo”. Podnieca cię jego niespożyta energia, chęć eksperymentowania, apetyt na życie.

W sypialni możecie bić rekordy, zwłaszcza jeśli ty jesteś po trzydziestce, a on w temacie erotyki dopiero startuje. Będziesz dla niego wymagającą nauczycielką, a on bardzo pojętnym uczniem. Podziw w jego oczach i uwielbienie z pewnością podbudują twoje kobiece ego. Za to opinia znajomych i reakcja jego rodziny może być nie lada wyzwaniem. Jak się zachowasz, kiedy jego rodzice zapytają, czy kiedykolwiek dasz im wnuka? Możesz odczuwać paniczny lęk, by ukochany nie zobaczył cię bez makijażu, inwestować w dobre kosmetyki i ciągle żywić obawę, że dla niego wasz związek to jedynie krótkotrwała przygoda i prędzej czy później wymieni cię na młodszą. Jest jeszcze jego beztroski stosunek do pracy i pieniędzy: ,,Kochanie, po co nam oszczędności? Wyjedźmy w podróż dookoła świata”…

Jeśli tego właśnie oczekujesz od życia – w porządku. Jeśli on jest w ciebie naprawdę wpatrzony, możesz wyrzeźbić z niego własnymi rękami partnera idealnego. Dla ciebie zmieni pracę, miejsce zamieszkania i styl. Będzie cię kochał w kawalerce na poddaszu i na jachcie po Morzu Śródziemnym. Zachwyci twoje przyjaciółki, zauroczy rodziców, przy nim będziesz czuła się jak nastolatka: adorowana, wielbiona i doceniona.

Macie szansę na udany związek, pod warunkiem że nie ulegniesz paranoi zachowania wiecznej młodości. Uwierz, że dla niego to naprawdę nie jest najważniejsze. Możesz go wychować, jeśli wiesz, czego naprawdę oczekujesz od życia. Na początku związku musisz być przewodniczką i cierpliwie poczekać, aż przy tobie dojrzeje.

Bądź moim przyjacielem

Z badań psychologów wynika, że związki rówieśników najczęściej zaczynają się od przyjaźni. A ta – czasami od szkolnej ławy, a czasami od biznesowych pogawędek w firmowym bufecie. Bywa, że dla kobiet pochłoniętych wyłącznie karierą zawodową decyzja o związku z równolatkiem jest bardziej koniecznością czy konsekwencją niż świadomym wyborem. „Znamy się już od tak dawna. Spędzamy ze sobą w pracy po 10 godzin dziennie. Świetnie się dogadujemy zawodowo, więc dlaczego nie spróbować?” – myślisz. Wspólna pasja, entuzjazm, marzenia i przyjaźń – to jedynie wierzchołek piramidy intencji. Głębiej być może tkwią twoje lęki, traumatyczne doświadczenia z poprzednich związków, nieufność. I przede wszystkim lęk przed bliskością, bo związek z równolatkiem bazuje bardziej na przyjaźni niż namiętności.

Jeśli w dzieciństwie byłaś dla chłopaków bardziej kumpelą niż obiektem westchnień, a gdy twoje koleżanki uganiały się za kolegami ze starszych klas, ty wkuwałaś do olimpiady z matematyki – jest duża szansa na to, że zwiążesz się z mężczyzną w twoim wieku. Zanim dacie na zapowiedzi, prawdopodobnie będziecie mieć ustalone imiona dla waszych dzieci i miejsce, w którym będziecie spędzać wakacje. W waszej sypialni może być naprawdę cudownie, pod warunkiem że macie podobne temperamenty. Odkrywanie nawzajem własnych ciał, przechodzenie wspólnie z klasy do klasy w szkole ars amandi może być naprawdę ekscytujące. Jeśli jesteście dla siebie pierwszymi partnerami seksualnymi, w łóżku możecie próbować i robić wszystko, czego zapragniecie. W codziennym życiu będzie podobnie. Wspólne zdobywanie doświadczenia, wspólne cele, marzenia, wspinanie się po ścieżkach kariery, tyle rzeczy macie szansę odkrywać po raz pierwszy!

Udany związek? Tak. Pod kilkoma warunkami. Że nie znudzi się wam małżeńska rutyna i przewidywalność. Że nie zapomnisz, że jesteś dla niego przede wszystkim kobietą, a dopiero później: żoną, matką jego dzieci, przyjaciółką. Że wasza część wspólna: życie zawodowe, ci sami znajomi, hobby itp. nie wchłonie części indywidualnej każdego z was. Że w pewnym stopniu będziesz dla niego ciągle tajemnicą, niezgłębioną zagadką, kobietą o wielu twarzach.

Niebezpieczne intencje

Partner starszy – Jeśli połączyły was wyłącznie seks (twoja młodość) i pieniądze (jego majątek), on w przyszłości może znaleźć sobie młodszą następczynię, a ty zostaniesz bez środków do życia.

Partner młodszy – Jeśli wybrałaś go z obawy przed mijającą młodością, i tak nie zatrzymasz czasu, a on, wiecznie kontrolowany i podejrzewany o zdradę, zrealizuje twój czarny scenariusz.

Partner rówieśnik – Jeśli zdecydowałaś się związać z nim, bo nie masz odwagi, by otworzyć serce na kogoś nowego, przyjaźń może się skończyć, a miłość i namiętność nigdy nie pojawić.

  1. Materiał partnera

Jak stawka WIBOR wpływa na koszt kredytu? 

(Fot. materiał partnera)
(Fot. materiał partnera)
Oprocentowanie każdego kredytu hipotecznego jest bezpośrednio związane ze stawką WIBOR. Dlatego też, zanim zdecydujemy się na takie zobowiązanie, koniecznie dowiedzmy się, z czym się to wiąże. Jak stawka WIBOR wpływa na koszt kredytu? 

Kredyty hipoteczne to jedne z najpopularniejszych usług bankowych. Obecnie korzysta z nich większość osób planujących zakup nieruchomości lub budowę domu od podstaw. Takie kredyty udzielane są także na remonty, czy też kupno działki. Nie da się ukryć, że jest to w takich przypadkach bardzo duże wsparcie. Gdyby nie kredyty hipoteczne, większość osób musiałoby czekać z zakupem nieruchomości przez wiele lat, aż do uzbierania odpowiedniej ilości oszczędności. Jednocześnie, kredyt hipoteczny jest zobowiązaniem długoterminowym. Jego spłata jest przewidziana nawet na kilkadziesiąt lat. Wysokość rat może w tym czasie się zmienić, szczególnie że w Polsce dostępne są głównie kredyty hipoteczne o zmiennym oprocentowaniu.

Za wszelkie wahania powodujące wzrost lub spadek wysokości rat zobowiązania największy wpływ ma wskaźnik WIBOR. Co to właściwie jest i jakie ma znaczenie dla kredytobiorców? Jak stawka WIBOR wpływa na koszt kredytu hipotecznego?

Stawka WIBOR — co to jest?

Na wysokość rat kredytu hipotecznego wpływ ma wiele parametrów pożyczki. Wśród tych najważniejszych jest właśnie stawka WIBOR. Mimo że jest to jeden z najważniejszych czynników decydujących o koszcie zobowiązania, to kredytobiorcy często zupełnie o nim zapominają. Samo to pojęcie jest przeważnie pomijane. Mówimy o RRSO, oprocentowaniu, cenie dodatkowych usług, ale o stawce WIBOR wiele osób nawet nie słyszało. Czas to mienić, dlatego też nim skorzystamy z pożyczki, koniecznie dowiedzmy się, czym jest WIBOR.

Określenie WIBOR to tak naprawdę skrót od nazwy Warsaw Interbank Offered Rate. Oznacza ona wysokość oprocentowaniu na polskim rynku międzybankowym. Mówiąc w dużym skrócie, jest to stopa procentowa, po jakiej banki oferują pożyczki innym bankom. Warto wspomnieć, że wartość ta jest zmienna. Wskaźnik ustalany jest codziennie, a właściwie w każdym dniu roboczym na nowo. Wartość ta ustalana jest na podstawie średniej stóp procentowych, podanych przez największe banki w kraju w danym dniu. Cała ta procedura ma ogromne znaczenie dla całego rynku finansowego. Więcej na temat stawek WIBOR dowiemy się na stronie https://www.czerwona-skarbonka.pl/czym-jest-stawka-wibor/.

Stawka WIBOR — jaki ma wpływ na koszt kredytu hipotecznego?

Z pewnością wiele osób zastanawia się teraz, jak stawka WIBOR wpływa na koszt kredytu hipotecznego? Okazuje się, że wartość ta ma kluczowe znaczenie przy ustalaniu wysokości rat. To jeden z podstawowych elementów, na podstawie którego bank ustala oprocentowanie. Co najważniejsze, w związku z tym, że WIBOR to wartość ruchoma, raty kredytu hipotecznego mogą wzrastać lub maleć w czasie jego spłaty. Dlatego też podczas podpisywania umowy, nie wiemy dokładnie, jaką wartość wyniesie suma wszystkich rat. Rozważając więc zależność WIBOR, a koszt kredytu, widzimy, że stawka ta warunkuje całkowity koszt kredytów hipotecznych.

Jak wybrać najlepszy kredyt hipoteczny?

Obecnie niemal każdy bank ma w swojej ofercie kredyty hipoteczne. Jednak nie każdy z nich zapewnia przyjazne warunki udzielania i spłaty. Oferty często bardzo różnią się wieloma parametrami. Dlatego też wybierając pożyczkę dla siebie najlepiej skorzystać z rankingu kredytów hipotecznych. Na stronie https://www.czerwona-skarbonka.pl/kredyty-hipoteczne-ranking/ znajdziemy zestawienie najlepszych aktualnych ofert z uwzględnieniem najważniejszych ich parametrów. Dzięki temu z łatwością wybierzemy kredyt dopasowany do naszych potrzeb.

  1. Psychologia

Dziecięce lęki często przenosimy na grunt zawodowy

Jeśli czujesz, że praca obarczona jest wieloma lękami, to chwieje twoim podstawowym poczuciem spełnienia. (fot. iStock)
Jeśli czujesz, że praca obarczona jest wieloma lękami, to chwieje twoim podstawowym poczuciem spełnienia. (fot. iStock)
Praca odtwarza mnóstwo podświadomych mechanizmów psychicznych. To pole, gdzie rozgrywają się nasze dziecięce lęki. Kiedy jakiś służbowy lęk nas zalewa, dobrze jest go dokładnie zbadać. Bo czasem strach jest „zamiast”, maskuje nasze dawne uczucia – twierdzi Tomasz Tuszewski, psycholog i psychoterapeuta

Ludzi można podzielić na dwie grupy: wewnątrz i zewnątrz sterownych. Pierwsi, źródeł sukcesów i niepowodzeń upatrują w sobie, drudzy poza sobą. A jeśli zewnętrznym czynnikom przypisują decydującą moc, czują, że nic od nich nie zależy, nad niczym nie panują – są bardziej lękowi. Gdy ktoś zdaje sobie sprawę, jak wiele zależy od niego, ma większe bazowe poczucie bezpieczeństwa, wie, że nawet jak będzie się źle działo, poradzi sobie. Stąd ci zewnątrz sterowni są bierni i boją się nowego, wewnątrz sterowni są aktywni i biorą byka za rogi.

Pewne czynniki zmniejszają lęk, np. świadomość, że mam fach, który jest poszukiwany; ogólne zaufanie do życia dyktujące, że nawet gdy ma się gorszy okres, to przy odrobinie wysiłku można poprawić swój los. – Ale gdy ktoś mówi, że zupełnie się nie boi straty pracy, przyglądam mu się uważniej – mówi psycholog Tomasz Tuszewski. To są ludzie, którzy boją się zależności, długiego zaangażowania. Takie osoby często zmieniają pracę z lęku, że ominie je coś lepszego. – W życiu prywatnym wybierają z reguły seryjną monogamię, a nie małżeństwo na całe życie – mówi psycholog. – To typowe dla osób, które w dzieciństwie doświadczyły nadmiernej zależności od rodziców, która naruszała ich bezpieczeństwo czy hamowała możliwość rozwoju.

Strach przed rywalizacją

– Zdarza się, że ktoś zupełnie sobie nie uświadamia własnej rywalizacyjnej postawy, albo czasem ją sobie uświadamia, ale nie akceptuje. W efekcie większość swoich impulsów projektuje na innych. Wtedy własna postawa wraca jako przekonanie, że w tej firmie jest ogólny wyścig szczurów. Budzi się lęk, że wszyscy chcą nas wygryźć – mówi psycholog.

Dlaczego wypieramy rywalizację i obarczamy taką intencją innych? Być może w dzieciństwie rodzice w ogóle nie uznawali rywalizowania. Prezentowali postawy typu „kiedy ludzie się kochają, nigdy nie jest im ciasno”, „nie pchaj się przed brata”. Taki model wychowania uczy dziecko, że trzeba wszystko oddać, nie pragnąć za dużo, nie starać się wyprzedzić innych.

Uświadomienie sobie, że rywalizujemy, choć nie mieści się to w naszym systemie wartości, generuje w nas lęk bycia zdemaskowanym. Skoro innym pokazujemy, że nam na awansie nie zależy, a jednocześnie chcemy mieć więcej, zdystansować innych – zaczynamy się bać kary. Bo co innego mogłoby nas spotkać, gdy zdemaskowana zostanie nasza np. chciwość?

I zaczynamy rozgrywać to na zewnątrz: to inni mają problem z rywalizacją, nie my. Korzenie zjawiska znów sięgają dzieciństwa: prawdopodobnie rodzice „krzywili” się, gdy chcieliśmy za dużo. Czuli się zagrożeni przez nasze osiągnięcia. Oczywiście, każdy rodzic powie, że chce, by jego dzieci odnosiły same sukcesy. To na świadomym poziomie. Na podświadomym czasem kryje się lęk, że dzieci go prześcigną. Kiedy to się zdarza, dziecko czuje się winne. W dorosłym życiu fakt, że przerasta zespół, wywołuje u niego poczucie winy, a impuls, by mieć coś więcej niż inni – wstyd.

Na szczyt? Za nic!

Co widzisz, kiedy patrzysz na szefa? Władzę, sukces, kompetencje? To dobrze. Bo niektórzy widzą głównie samotność. Badania nad wpływem stresu na zdrowie wykazały, że największy jego poziom to zmora menadżerów. Dlaczego? Bo brak im wsparcia społecznego. Nikt ich nie poklepie po plecach i nie powie „stary, jutro będzie lepiej”. Nie mogą się nikomu poskarżyć. Z tego powodu wiele osób się boi awansować.

– Ludzie boją się wykluczenia z grupy – tłumaczy Tuszewski. – Lęk budzi nie tylko konkretny awans, ale jakikolwiek większy sukces: boją się, że spotka ich zawiść kolegów. Sukces może izolować i każdy impuls, by chcieć czegoś więcej, powoduje lęk. To może prowadzić do postawy bierności.

Strach przed sukcesem paraliżuje jeszcze z innych powodów: możemy się obawiać, że jeśli już odniesiemy jeden sukces, trzeba będzie go powtarzać. To zmusza do ciągłej walki o pozycję – a przecież nikt nie może być najlepszy cały czas.

– To zależy od temperamentu: niektórych „kręcą” wysokie wymagania, fakt, że są wyraźniejsi, że inni myślą, iż stać ich na więcej – uważa psycholog. – Ale to niewielki odsetek. Sukcesu boją się osoby wysoko reaktywne. Silnie reagują na bodźce i raczej starają się je sobie ograniczać. Mogą marzyć o osiągnięciach, ale jednocześnie cenią sobie święty spokój i boją się wychylić, by tego spokoju nie stracić.

Taka osoba nie przyzna się do sukcesu, nawet jeśli go odniesie. Gdy na zebraniu koledzy zechcą oklaskać autora, powie „to nie ja, to zespół”. I więcej nie wychyli się z żadnym projektem. Może też tak zaprezentować swój pomysł, że nie zostanie przyjęty. Przecież próbowała, ale nie wyszło. To środowisko jest takie niedobre i nie ceni jej pomysłów… A święty spokój? Nic mu nie zagraża…

Jedni przystają, drudzy odstają

Pod jednym względem wszystkie grupy są do siebie podobne: ten, kto myśli inaczej, jest odrzucany. Pewien stopień konformizmu jest pożądany. Nie chodzimy w końcu do pracy, by odgrywać monodram ze sobą w roli głównej. Ale bywa, że boimy się „wychylić”, potakujemy...

Dostosowujemy się. Niektórzy za bardzo.

– Gdy dziecko wraca ze szkoły i zastaje pokłóconych rodziców i powietrze gęste od pretensji, a rodzice nie potrafią go od tego oddzielić, bierze na siebie poprawienie atmosfery. Odkłada swoje problemy i potrzeby, stara się pocieszyć, stanąć po czyjejś stronie. Jako dorosły czuje, że harmonia i bezpieczeństwo całego zespołu zależą od jego dostosowania się. Musi więc zrezygnować z tego, czego sam chce.

 
Czasem jednak chcemy odstawać. Czujemy się inni niż reszta i chcemy to zaznaczyć. – Pielęgnowanie w sobie przekonania o tym, że bardzo różnimy się od grupy, tworzenie nieadekwatnych obrazów, podkreślanie rozbieżności też może wypływać z lęku – podkreśla psycholog. – To może być strach przed tym, że jeśli spróbuję wejść do grupy, odrzucą mnie – więc dystansuję się z góry. Wchodzenie do grupy generuje sporo lęku, bo nigdy nie wiemy, co stanie się dalej… Przyjęcie przez grupę oznacza, że trzeba zaakceptować reguły, jakie w niej panują.

– Są zespoły ludzi, w których zaprzecza się pewnym emocjom. To tworzy niezwykle napiętą atmosferę. W niektórych środowiskach nacisk na dbanie o pozory jest szczególnie silny – mówi Tuszewski. – Kiedyś pracowałem z nauczycielami. W szkole narastała fala agresji wśród uczniów i wielu pedagogów źle sobie z tym radziło, nie tylko dlatego, że uczniowie byli trudni. W tej grupie nie można było powiedzieć „nie radzę sobie”, głośno przyznać się do słabości.

– Gdy nie można z nikim pogadać ani się przyznać do lęku, nie wiemy, jak z tego wybrnąć. Narasta presja, która się może skończyć nerwicą, zobojętnieniem na drugiego człowieka. Dobrze jest znaleźć w pracy kogoś, z kim można pogadać. Jest wtedy szansa, że zaczniemy odczarowywać niezdrowe zaprzeczenia, bo koledzy mogą przyznać, że też się czegoś boją – radzi Tuszewski.

Życie wśród wilków

Pod służbowym graniem może kryć się też wiele cech i uczuć, których w sobie nie akceptujemy. Przykład? Agresja. Są ludzie, którzy nawet na torturach nie przyznają, że odczuwają złość lub chęć, by komuś zrobić coś złego. Wtedy projektują: przypisują innym swoje emocje. To inni są agresywni, to środowisko jest wrogie – ale przecież nie ja. – Ktoś zwrócił nam uwagę, a nam się wydaje, że źle nas potraktował, że żyjemy wśród wilków – uważa Tuszewski.

Kiedy dopuścimy do siebie myśl, że agresywne impulsy są ludzkie, zaczynamy oswajać tę część naszej natury. Terapeutyzujące jest samo uświadamianie sobie, że różne zachowania nas złoszczą, że nie tylko padamy ofiarami czyjejś agresji, ale też czasem irytują nas inni. To zmniejsza lęk, sprawia, że nie jest tak obezwładniający.

Strach przed agresją często się łączy z lękiem przed krytyką. Jest on charakterystyczny dla osób nie tolerujących poczucia winy. I znów musimy się cofnąć do dzieciństwa. – W rodzinie nie było miejsca na błędy – mówi Tuszewski. – Kiedy błędy są dopuszczalne, dziecko to czuje, nawet jeżeli czasem jest karane. Jeśli błędy tolerowane nie są, nie można sobie pozwolić na żadne potknięcia – także w dorosłym życiu.

Poczucie winy jest całkowicie wypierane, ponieważ budzi nieznośny lęk. Tak silny, że w umyśle takiego człowieka nie ma miejsca na przyznanie się do jakiegokolwiek błędu. Rozgrywamy swoje problemy na zewnątrz, widząc siebie zawsze jako ofiarę sytuacji. Kiedy popełnimy błąd, uznajemy, że to wina kogoś lub czegoś. Im bardziej nam nie wychodzi, tym bardziej ustawiamy się w roli ofiary. – Takiej osoby nie można skrytykować nawet w koleżeńskich warunkach, bo zaraz poczuje się atakowana – tłumaczy Tuszewski. – Ponieważ zupełnie nie jest w stanie uznać, że coś zostało zawalone przez nią, nie przyjmie krytyki, powie najwyżej „znowu wszystko na mnie”.

Chętnie bym wam pokazał, ale…

Każdy, kto pisząc CV kiedyś nieco w nim przesadził, wie, jak nieprzyjemny jest lęk przed zdemaskowaniem. A że podoba się nam szacunek otoczenia, podtrzymujemy fałszywy wizerunek.

– Częściej tylko wyobrażamy sobie, że inni widzą nas jako lepszych – uważa Tuszewski. – Ale otoczenie wcale nie „kupuje” naszej wersji. Zauważa nasze ograniczenia, ale mimo to przyjmuje, akceptuje.

Są jednak osoby naprawdę kompetentne, które nie cenią same siebie i tylko czekają, aż ktoś je rozszyfruje. Skąd ten lęk? Może w dzieciństwie rodzice wciąż nas porównywali z rodzeństwem, które – oczywiście – zawsze wypadało lepiej? Może nigdy nie byli z nas zadowoleni i nigdy nie pochwalili, nawet, jeśli odnosiliśmy sukcesy? Może w dorosłym życiu widzimy, że osiągnęliśmy więcej niż rodzice i czujemy się z tego powodu winni, bo zgarnęliśmy dla siebie więcej niż ta najważniejsza osoba? Możliwy jest każdy z tych wariantów – i każdy z nich prowadzi do obniżonego poczucia wartości.

Na zakończenie: niezależnie od tego, z jakim problemem borykasz się w pracy i jakie prześladują cię lęki – nie pozwól sobie wmówić, że to „tylko praca”, że powinniśmy mieć w życiu ważniejsze rzeczy. Jeśli czujesz, że ci w niej nie idzie albo jest ona obarczona wieloma lękami, to chwieje twoim podstawowym poczuciem spełnienia. Masz prawo traktować ten problem poważnie.

Tomasz Tuszewski: psycholog, psychoterapeuta. Ukończył m.in. Studium Psychoterapii w Laboratorium Psychoedukacji i Studium Psychoterapii Analitycznej. Prowadzi praktykę psychologiczną od 1995 roku, aktualnie zajmuje się długoterminową psychoterapią indywidualną i grupową. Prowadzi również zajęcia w Studium Psychoterapii.

  1. Psychologia

Współpraca nie wyklucza zdrowej rywalizacji. Jak przekazać to dzieciom?

Odkrycie talentów dziecka to dla rodziców trudne zadanie, bo muszą za nim podążać, dawać emocjonalne wsparcie. Najlepiej pomóc dziecku samemu odkryć swoje mocne strony. (fot. iStock)
Odkrycie talentów dziecka to dla rodziców trudne zadanie, bo muszą za nim podążać, dawać emocjonalne wsparcie. Najlepiej pomóc dziecku samemu odkryć swoje mocne strony. (fot. iStock)
Zachęcajmy dziecko do samopoznania, pomagajmy mu zrozumieć siebie oraz to, dlaczego powinno podążać w tym, a nie w innym kierunku – mówi pedagożka dr Marta Majorczyk.

Rodzice z jednej strony widzą, że współczesny świat nastawiony jest na konkurencję, szkoła na rywalizację, a z drugiej – coraz częściej słyszą, że powinni wychowywać do współpracy. To czego powinni uczyć?
Powinni przygotowywać dziecko na obydwie opcje. Przy czym warto rozróżnić rywalizację pozytywną od negatywnej. Pozytywna opiera się na zdolnościach, talentach, cechach, umiejętnościach, kompetencjach, wiedzy, czyli przymiotach, które mamy w sobie i z których korzystamy, chcąc osiągnąć sukces.

A rywalizacja negatywna?
Odwołuje się do elementów, których nie mamy w sobie, które znajdują się na zewnątrz. Na przykład do tego, że rodzice są majętni, więc dziecko ma najdroższe ubrania, gadżety, wyjazdy. Innym przykładem rywalizacji negatywnej są wybory miss czy mistera szkoły, gdzie ocenia się wygląd, czyli coś, na co dziecko nie ma wpływu. Zadanie rodziców powinno polegać nie na stymulowaniu takiej rywalizacji, ale na jej osłabianiu.

Czyli na czym konkretnie?
Na przykład na podkreślaniu: co z tego, że masz lepsze ubrania, skoro to nie zależy od ciebie, tylko od tego, że akurat mamy pieniądze. Warto uczyć skromności, a nie eksponowania dóbr materialnych, markowych ciuchów, większych możliwości, niż mają inne dzieci. Skutkiem negatywnej rywalizacji jest osłabienie poczucia wartości dziecka, które bierze udział w rywalizacji, bo jeżeli uważa, że jest brzydsze, źle ubrane, to czuje się gorsze. A ponieważ nie jest w stanie tego zmienić, to może w pewnym momencie przestać podejmować jakiekolwiek działania.

Jakie są skutki rywalizacji pozytywnej?
Bardzo ważną rolę odgrywają tu rodzice – powinni rozmawiać z dzieckiem i wyjaśniać mu, że rywalizacja nie przynosi tylko sukcesów, że na pewno kiedyś trzeba zmierzyć się z porażką. Ale to, że dziecko przegra, nie znaczy, że jest do niczego, tylko że powinno ćwiczyć dalej i pogodzić się z tym, że ktoś jest lepszy. Koniecznie trzeba budować w dziecku poczucie wartości.

Jak reagować, jeżeli to poczucie zmieni się w poczucie wyższości? Bo osiągając sukcesy, można wpaść w pułapkę wysokiego mniemania o sobie. Dziecko uzdolnione w jakiejś dziedzinie ma łatwiej niejako z definicji, niezdolne może łatwo się zniechęcić.
Poruszyła pani ważną kwestię. Weźmy taki przykład: dziewczynka bardzo chce tańczyć tak jak utalentowana w tej dziedzinie koleżanka. Natomiast ja, mama, widzę, że z poczuciem rytmu nie jest u córki za dobrze. Proponuję więc: świetnie radzisz sobie językowo, jesteś komunikatywna, masz bogaty zasób słownictwa, możesz pisać opowiadania, współpracować ze szkolnym radiem itp. Trzeba córkę umiejętnie pokierować w inną stronę. Odkrycie talentów dziecka to dla rodziców trudne zadanie, bo muszą za nim podążać, dawać emocjonalne wsparcie. Najlepiej pomóc dziecku samemu odkryć swoje mocne strony.

Jak to robić?
Można zadawać pytania coachingowe: „Co sprawia ci radość?”; „Jak sądzisz, czy wystarczy więcej popracować, czy może powinieneś szukać innej dziedziny, w której mógłbyś się spełniać?”. Zamiast podsycać rywalizację, lepiej zachęcać dziecko do samopoznania, pomagać mu zrozumieć siebie oraz to, dlaczego powinno podążać w tym, a nie innym kierunku.

I podkreślać, że każdy jest inny?
Tak. Badacz inteligencji wielorakiej Howard Gardner wykazał, że nie ma jednej inteligencji, tylko jest cały zespół inteligencji. Tłumaczmy dziecku, że niemożliwe, aby było świetne we wszystkim, natomiast na pewno jest w czymś dobre i musi to coś znaleźć. Zarówno rodzicom, jak i nauczycielom polecam książkę Aldony Kopik i Moniki Zatorskiej „Wielorakie podróże – edukacja dla dziecka”, która zawiera kwestionariusz do badania inteligencji wielorakiej. Pomaga na podstawie obserwacji dziecka wykreślić jego profil inteligencji.

Gdy już poznamy ten potencjał, łatwiej nam będzie zachęcać je do rywalizacji z samym sobą, a nie z innymi?
Oczywiście, dobrze motywować je do tego, żeby ćwiczyło, uczyło się, pracowało. Ale warto zwracać też uwagę, że skoro jest dobre na przykład w pisaniu, a koleżanka w mówieniu, to mogą, uzupełniając się, zrealizować wspólnie jakiś projekt na lekcję polskiego. Istnieje pojęcie nauczania kooperatywnego, które polega między innymi na tym, że nauczyciel dzieli materiał między uczniów w taki sposób, żeby każdy stał się specjalistą w innym obszarze wiedzy. Potem wszyscy nawzajem się od siebie uczą. Na przykład na lekcji biologii jeden uczeń zajmuje się budową komórki, drugi – jej procesami, trzeci – odżywianiem komórkowym, potem wymieniają się informacjami i w ten sposób poznają całość wiedzy na ten temat. Przy okazji dzieci przekonują się, że zrozumienie całości nie jest możliwe bez współpracy.

Jak jeszcze zachęcać do kooperacji?
Na początku wystarczy wykorzystywać naturalne potrzeby dziecka, czyli chęć zabawy, kontaktu z rówieśnikami. One ujawniają się już w wieku wczesno­szkolnym. Dzieci wtedy lgną do siebie, przy czym dziewczynki bardziej stawiają na zabawę, bliskość, a chłopcy na rywalizację, bo to chłopięcy sposób budowania relacji z kolegami.

Szkoła często zabija te naturalne odruchy.
Wszystko w rękach nauczyciela. Jego rolą jest poznanie dzieci, rozdzielenie zadań zgodnie z ich talentami, a potem zmotywowanie ich do wymiany. Na przykład Jaś to nasz klasowy Lewandowski, więc zachęcam go, żeby pokazał swoim kolegom, jak strzela gole. W ten sposób nauczyciel upiecze dwie pieczenie na jednym ogniu – zbuduje w Jasiu poczucie kompetencji, własnej wartości, wiary w siebie, a także uruchomi tutoring rówieśniczy, który polega na tym, że dziecko dobre w jakiejś dziedzinie może uczyć inne dzieci i dzięki temu przyczyniać się do budowania zgranej paczki.

W jaki sposób rodzice mogą zachęcać rodzeństwo do wspólnego działania?
Powinni pamiętać, żeby nie porównywać dzieci, nie krytykować jednego przy drugim, nie zawstydzać, ale chwalić za to, co każdy robi dobrze. I pokazywać, że wspólnie możemy więcej niż każdy osobno. Kiedy w sobotę trzeba posprzątać mieszkanie, a dzieci chcą iść do kina, zaproponujmy, że sprzątamy wspólnie – tata łazienkę, mama sypialnię, dzieci swoje pokoje. Potem razem gotujemy obiad i takim sposobem całe popołudnie mamy wolne, możemy iść nie tylko do kina, ale i na rowery. I tak oto mimochodem uczymy współpracy, która bardzo przyda się dzieciom w życiu dorosłym.

Jednak górą współpraca.
Nie należy całkowicie eliminować rywalizacji, to naturalna potrzeba. Człowiek od zawsze rywalizował z innymi. Trzeba tylko kształtować pozytywną wersję, a eliminować tę negatywną.

Co dobrego wynika z rywalizacji?
Rozwija talent (najbardziej widać to w sporcie, bo żeby wygrać, trzeba się starać, pracować, ćwiczyć). Uczy znosić porażki, a tym samym przygotowuje do adaptacji w różnych sytuacjach, bo w życiu też trzeba będzie przecież przegrywać.

Najskuteczniejsze ćwiczenie na pozytywną rywalizację?
Gry planszowe, tu rywalizacja jest niezbędna, bo każdy chce pierwszy dotrzeć do mety. Czasem wygrywam ja, czasem córka. Jeżeli przegrywam, to prezentuję swoją postawą, jak to znosić: „OK, przegrałam”, więc gratuluję córce zwycięstwa i chcę zmierzyć się z nią raz jeszcze. Ale rzucając kostką, mówię, że los czasem sprzyja mnie, a czasem jej, tak jak w życiu. Trzeba uczyć wyciągać wnioski z porażek: dostałam złą ocenę, bo się nie nauczyłam, przegrałam mecz, bo się nie zaangażowałam.

Można rywalizować i zarazem współpracować?
Tak, na przykład wtedy, gdy jako klasa walczymy o zwycięstwo w jakiejś dziedzinie z inną klasą. Wynik meczu czy konkursu zależy od tego, czy uczniowie potrafią się porozumiewać, kooperować. Takie formy rywalizacji bardzo sprawdzają się w grupach powyżej 12 lat.

Współdziałanie pozostaje w Polsce umiejętnością mocno zaniedbaną, zwłaszcza w szkołach. Nawet jeśli wypisuje się ją na sztandarach, to potem promuje się indywidualne osiągnięcia – jak w pewnym renomowanym warszawskim gimnazjum, szczycącym się społecznym profilem, w którym na zakończenie roku szkolnego nagradzano za indywidualne wyniki w olimpiadach i konkursach.
W organizowaniu wszelkiego typu konkursów nie ma nic złego, pod warunkiem że dzieci same decydują o udziale, bo to oznacza de facto, że biorą za nie odpowiedzialność. A poza tym – ich sukcesy mogą przynieść pożytek wszystkim, cieszyć się nimi może cała społeczność szkolna. Wszystko zależy od tego, jak te sukcesy „sprzeda” nauczyciel. Według mnie współpracy i rywalizacji nie trzeba rozdzielać, tylko umiejętnie łączyć. Najlepszym przykładem takiego połączenia są sporty zespołowe, które z jednej strony wzmacniają współpracę, a z drugiej – stawiają na zwycięstwo w rywalizacji. Większą satysfakcję sprawia jednak wspólne działanie. Pamiętam doskonale, jak podczas meczów siatkówki (należałam do szkolnej drużyny) wzajemnie się wspierałyśmy, co sprawiało nam większą radość niż wygrana.

Warto więc w szkole nastawionej na rywalizację zachęcać do gier zespołowych?
Na pewno. Ale w szkołach duży nacisk kładzie się też na współpracę. Już w nauczaniu początkowym obowiązuje kształcenie metodą projektu. Polega ono na tym, że cała klasa robi coś wspólnie, czyli nauczyciel dzieli zadania między uczniów, a oni dyskutują, pracują, a potem prezentują owoce wspólnego działania. I znowu – wszystko zależy od nauczyciela. Jeżeli zna i rozumie sens takich metod aktywizujących całą klasę, to przyjemność płynąca z nauki zdecydowanie staje się większa. Wiadomo, że najskuteczniej uczymy się poprzez doświadczanie, więc takie metody efektywnie pomagają w nauce, no a poza tym kształtują społeczne postawy.

Jak motywować do współpracy?
Istnieje wiele strategii motywacyjnych. W sukurs nauczycielom przychodzi neurodydaktyka – wiadomo, że dzieci chętniej uczą się poprzez zabawę, dlatego najlepiej aranżować ciekawe zadania w miłej atmosferze. Dobre efekty przynoszą pozytywne wzmocnienia, pochwały, bazowanie na mocnych stronach dziecka, natomiast nad słabymi stronami pracujemy, korzystając z tutoringu rówieśniczego, czyli poprzez tworzenie zespołów, w których lepsi uczniowie dzielą się swoją wiedzą ze słabszymi. Warto dążyć do wzbudzenia najskuteczniejszej formy motywacji – wewnętrznej, czyli takiej, kiedy dziecko samo chce pracować i samo siebie nagradza: „Udało mi się, będę działać dalej, bo mnie to ciekawi, bo chcę wiedzieć więcej”.

To trudne do osiągnięcia.
Niestety, taką motywację zabija rywalizacja negatywna. I tak oto zamknęliśmy się w błędnym kole. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie wszystkie dzieci reagują jednakowo. Jedne rywalizacja pobudza do działania, inne odwrotnie – w obliczu konkurencji się wycofują. Jedne dzieci wolą pracować w grupie, inne bardziej sprawdzają się w pracy indywidualnej. Kłania się tu psychologia różnic indywidualnych. Nic zatem na siłę, wiele zależy od dziecka.

Rodzice na ogół nie mają wiedzy psychologicznej.
To prawda, dlatego mogą skorzystać z coachingu rodzicielskiego – metody pracy, której można się nauczyć podczas specjalnych warsztatów organizowanych przez coachów. Ale – uwaga – wyposażeni w te metody nie rozwiązujemy za dziecko problemów, tylko uczymy je, jak ma sobie samo z nimi radzić. Zadajemy pytania, ćwiczymy koncentrację, nazywanie emocji, uczuć. Coaching rodzicielski to sprawdzona metoda pracy z dzieckiem.

Wydaje mi się, że w Polsce nadal musimy bardziej uczyć współpracy niż rywalizacji, bo tę ostatnią mamy opanowaną.
Podobnie uważa profesor Janusz Czapiński. Powiedział, że przez lata dzięki rywalizacji dużo osiągnęliśmy: wysoki poziom życia, sukcesy zawodowe, natomiast teraz stoimy przed następnym wyzwaniem – jak ze sobą współpracować. Wystarczy rozejrzeć się dokoła siebie, żeby zobaczyć, że profesor ma rację – zazdrościmy sobie nawzajem, konkurujemy, rzadko skrzykujemy się, żeby zrobić coś wspólnie dla naszej ulicy. Samorządność nadal u nas kuleje, choć powoli to się zmienia.

Marta Majorczyk: doktor nauk humanistycznych, pedagożka, doradczyni rodzinna. Pracuje z Collegium Da Vinci w Poznaniu. Pracuje w poradni psychologiczno-pedagogicznej przy Uniwersytecie SWPS w Poznaniu. Mama Patrycji i Piotra.

  1. Materiał partnera

Jak zainwestować 10 tysięcy złotych – lokata czy rachunek oszczędnościowy?

(Fot. materiały partnera)
(Fot. materiały partnera)
Chcesz zainwestować 10 tysięcy złotych? Twoim priorytetem jest pewny, bezpieczny zysk? Ulokuj pieniądze na lokacie lub rachunku oszczędnościowym. W artykule wyjaśnimy, które z narzędzi okaże się lepszym wyborem.

Pandemia COVID-19 odcisnęła bolesne piętno na gospodarce – pozbawiła pracy tysiące osób, osłabiła kondycję firm i wydobyła na światło dzienne lęki o przyszłość. Zmieniła także stosunek Polaków do oszczędzania.

Oszczędzanie w czasie pandemii

Niepewna sytuacja na rynku pracy sprawiła, że w czasie pandemii Polacy zaczęli bacznie przyglądać się swoim finansom. Wielu z nich doceniło wagę poduszki finansowej i podjęło decyzję o jej budowaniu. Z badania „Jaka będzie Polska po epidemii?” przeprowadzonego przez Instytut Badań Zmian Społecznych wynika, że po zakończeniu pandemii aż 83% Polaków zamierza oszczędzać, w tym blisko 20% osób, które nie planowały tego wcześniej. 18% badanych zadeklarowało, że chce oszczędzać więcej niż wcześniej, a w grupie trzydziestolatek/ów taką chęć wskazała niemal co trzecia osoba.

Masz oszczędności? Zainwestuj je mądrze

Jeśli w tych trudnych czasach dysonujesz oszczędnościami, możesz śmiało sobie pogratulować. Pamiętaj jednak, że aby pieniądze nie straciły swojej wartości, warto mądrze je zainwestować. Trzymając środki w symbolicznej skarpecie, sprawisz, że ich wartość z roku na rok będzie coraz niższa (jest to efektem inflacji, czyli stopniowego wzrostu przeciętnego poziomu cen w gospodarce). Wprawiając je w ruch, spowodujesz, że będą same na siebie pracować. 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nawet wtedy, kiedy ty odpoczywasz. Zależy ci na pewnym, bezpiecznym zysku? Załóż rachunek oszczędnościowy lub lokatę. Dzięki nim nie stracisz kapitału i osiągniesz mierzalny, z góry określony dochód. Który z produktów warto wybrać?

Lokata czy rachunek oszczędnościowy?

To, który produkt okaże się dla ciebie lepszym wyborem, zależy przede wszystkim od twoich preferencji, potrzeb i oczekiwań.

Rachunek oszczędnościowy to oprocentowane konto bankowe służące gromadzeniu i pomnażaniu kapitału. Zakładając konto oszczędnościowe:

  • osiągniesz pewny, bezpieczny zysk i z pewnością nie stracisz ulokowanego na rachunku kapitału;
  • będziesz mógł wpłacać na nie dowolne kwoty – regularnie lub tylko od czasu do czasu;
  • w każdej chwili będziesz mógł wypłacić środki, bez utraty odsetek;
  • będziesz mógł je prowadzić przez wiele lat. Umowa z bankiem nie jest bowiem ograniczona czasowo.
Lokata to produkt bankowy służący do deponowania kapitału. Oddając bankowi swoje środki na określony w umowie okres, po jego upływie otrzymasz wynagrodzenie w postaci odsetek. Najpopularniejsze lokaty to te zakładane na kilka 12 miesięcy lub dłużej.

Zakładając lokatę:

  • osiągniesz pewny, bezpieczny zysk i z pewnością nie stracisz ulokowanego na lokacie kapitału;
  • musisz wpłacić na nią określoną z góry kwotę (każdy z banków określa ją na indywidualnym poziomie);
  • nie będziesz mógł dokonywać swobodnych wpłat i wypłat;
  • przez cały okres trwania umowy zdeponowane pieniądze będą zamrożone, czyli niedostępne. Jeśli zdecydujesz się zakończyć umowę przed terminem i wypłacić środki, stracisz wszystkie wypracowane odsetki.
Konto oszczędnościowe okaże się dobrym wyborem, jeśli cenisz sobie możliwość swobodnego zarządzaniami oszczędnościami i chcesz mieć stały dostęp do swoich oszczędności. Taki produkt sprawdzi się też w przypadku osób, które chcą oszczędzać długofalowo, regularnie zasilając rachunek dodatkowymi środkami. Pamiętaj, by regularnie sprawdzać ranking rachunków oszczędnościowych, dzięki któremu uda ci się wybrać ten najlepszy dla Ciebie.

Lokata bankowa to strzał w dziesiątkę, jeśli chcesz osiągnąć pewny zysk, jednak nie masz nic przeciwko zamrożeniu kapitału na kilka, kilkanaście czy kilkadziesiąt miesięcy. Taki produkt spełni oczekiwania osób, które szukają inwestycji jedynie na określony czas.

Wartym przemyślenia rozwiązaniem może być także podzielenie oszczędności na dwie części i ulokowanie ich w obu instrumentach finansowych. Dzięki takiej decyzji w praktyce poznasz specyfikę rachunku oszczędnościowego i lokaty i na własnej skórze odczujesz, który z nich lepiej spełni twoje oczekiwania.