1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Psychologia
  4. >
  5. Porady na przedwiośnie

Porady na przedwiośnie

Zobacz galerię 4 Zdjęcia
Zimą dobre samopoczucie jest narażone na szwank. Brak słońca, wzmożona senność i większa drażliwość to mroczna triada, która sprawia, że dusza i ciało wyrywają się do ciepłych krajów. A potem nadchodzi przedwiośnie. Bardzo trudny czas dla organizmu. Jeśli nie zanosi się, że w najbliższym czasie będziesz miała czas i pieniądze na choćby kilkudniowy urlop, pozostaje ci równie przyjemna podróż w wyobraźni. Będziesz potrzebowała przynajmniej godziny dla siebie i swoich zmysłów.

Wzrok

Wybierz kilka zdjęć. Mogą być z wakacji, tych niedawnych albo najmilej wspominanych. Może to być też bogato ilustrowany materiał w twoim ulubionym magazynie. Pozwól oczom znaleźć ukojenie w jasnym świetle, błękicie morza, zieleni traw… Jeśli patrzysz właśnie na swoje zdjęcie, zwróć uwagę, jaka byłaś wtedy uśmiechnięta i szczęśliwa, przypomnij sobie najmilszy moment, zamknij na chwilę oczy i przeżyj go ponownie. A teraz przygaś światła w pokoju, w łazience zapal aromatyczne świece, napuść gorącej wody do wanny.

Słuch i węch

Włącz spokojną, nastrojową muzykę. Może to być rozkoszna bossa nova, jazz, blues, może to być też muzyka świata, z regionu, który najbardziej lubisz. Czekając na kąpiel, możesz potańczyć chwilę w jej rytmie, zanucić fragment albo zamknąć oczy i wrócić do wspomnień. Wlej do kąpieli olejek lub wsyp sól, która przypomina ci egzotyczną podróż. Zanurz się w ciepłej wodzie i wdychaj rozkoszny aromat. Najlepiej z zamkniętymi oczami. Weź do ręki peeling, powąchaj go jeszcze prosto ze słoiczka…

Dotyk

Wetrzyj peeling w ciało, delikatnie masując. Zanurz się ponownie w wodzie i czułymi ruchami zmyj drobinki. Teraz ponownie dotknij swojej skóry, czujesz, jak jest idealnie nawilżona i odżywiona? Jak się rozluźnia i chłonie wszystko, co dobre, z kosmetyku? Po kilku minutach wyjdź z kąpieli, czule otul się ręcznikiem, a następnie delikatnie, od dołu w górę, wmasuj w ciało mus lub balsam.

Smak

Przyrządź pyszną egzotyczną przekąskę, która przypomni ci wieczory nad morzem, skąpane w zachodzącym słońcu, i tak słodkie, jak słodki tylko może być urlop w ciepłych krajach. Nie spiesz się z powrotem do rzeczywistości. To chwila tylko dla ciebie.    

fot.123rf.

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Seks

Inteligencja seksualna – na ile jesteśmy świadomi swoich potrzeb?

Inteligencja seksualna jest nierozerwalnie związana z akceptacją seksualności jako integralnej części osobowości, ale też z gotowością i motywacją do tego, by tworzyć satysfakcjonujące, oparte na bliskich relacjach, związki intymne. (Fot. iStock)
Inteligencja seksualna jest nierozerwalnie związana z akceptacją seksualności jako integralnej części osobowości, ale też z gotowością i motywacją do tego, by tworzyć satysfakcjonujące, oparte na bliskich relacjach, związki intymne. (Fot. iStock)
Wbrew pozorom nie po to, by bez zająknięcia wymienić nazwy stu łóżkowych pozycji czy świetnie się orientować w ofercie sex shopów. Raczej po to, by nasze życie erotyczne było udane i naprawdę zgodne z tym, co nam w duszy – a także w zmysłach – gra. 

Znajomość siebie, swoich potrzeb i zahamowań oraz warunków, w których możemy je przekraczać. Odwaga, żeby prosić o to, co nam naprawdę sprawia przyjemność, i gotowość, żeby dawać partnerowi to, czego potrzebuje. Wiedza o tym, co różni mężczyznę i kobietę. Umiejętność odmawiania i otwartej komunikacji w sprawach seksu, także rozumienia drugiej osoby, ale i własnych reakcji. Wszystko to właśnie zawiera w sobie inteligencja seksualna – termin, który robi ostatnio furorę.

– Inteligencja seksualna jest nierozerwalnie związana z akceptacją seksualności jako integralnej części osobowości, ale też z gotowością i motywacją do tego, by tworzyć satysfakcjonujące, oparte na bliskich relacjach, związki intymne. To niezwykle ważne, bo poziom inteligencji seksualnej decyduje o tym, czy jesteśmy zadowoleni z życia erotycznego – uważa Małgorzata Zaryczna, seksuolożka i psycholożka z Centrum Psychoterapii MAGO w Warszawie. – Im więcej wiemy o seksualności, relacji, bliskości i człowieku, z którym tworzymy parę, tym więcej mamy frajdy w sypialni.

Dobra wiadomość: z inteligencją seksualną jest nieco inaczej niż z poziomem IQ. Ten ostatni jest wrodzony, pierwszy – można skutecznie podnosić. I co ważniejsze – da się go w prosty sposób określić. Poprzez stopień zadowolenia z tego, co robimy w łóżku.

Tylko ty!

Zwolennicy i zwolenniczki wielu przygód i podbojów nie ucieszą się zapewne, ale według fachowców osoby naprawdę inteligentne seksualnie stawiają na jednego partnera. Wierność jest afrodyzjakiem!

– Dla satysfakcji w łóżku ważniejsza od ilości jest jakość – podkreśla Zaryczna. – Chcemy, żeby nasze życie seksualne naprawdę było na wysokim poziomie? Inwestujmy w budowanie dialogu z jedną osobą.

Jednak pogłębianie więzi, dbałość o potrzeby drugiej strony i komunikowanie swoich odczuć, zbyt często przerastają zdolność, motywację i chęć przeciętnych polskich kochanków. Oto typowy obraz współczesnego życia seksualnego: kilka minut stosunku, w tej samej co zwykle pozycji, rozładowanie i… koniec. Nie celebrujemy bliskości.

– Mądrze jest traktować seks nie tylko jako akt fizyczny służący rozładowaniu napięcia czy podreperowaniu poczucia własnej wartości, lecz jako zbliżenie, najgłębszy rodzaj kontaktu pomiędzy dwojgiem ludzi – uważa Zaryczna. – Inteligencja seksualna pomaga nam zrozumieć, że nie możemy stworzyć dającej prawdziwe zadowolenie więzi erotycznej bez emocjonalnej. Potrzeba seksualna leży bowiem blisko potrzeby bezpieczeństwa. A tego nie da nam kontakt z przypadkową osobą.

Potwierdzają to dobitnie badania dr Sharon Hinchcliffe z University of Sheffield, która przeprowadziła 46 wywiadów z kobietami w wieku od 23 do 83 lat. Okazało się, że tylko 10 proc. z nich odczuwało satysfakcję z przygodnego seksu.

Z kolei z badań dr. Michaela Milburna z University of Massachusetts w Bostonie, autora książki „Sexual Intelligence”, wynika, że najniższy poziom inteligencji seksualnej wykazują osoby często zmieniające partnerów. Mimo przemian obyczajowych dla większości ludzi wciąż najważniejsza jest stabilność i przywiązanie.

Jeśli wizja uprawiania seksu z jednym partnerem do końca życia przeraża nas, to dla sypialnianego dobra powinniśmy przynajmniej w kontaktach miłosnych stawiać na coś więcej niż wakacyjne, krótkotrwałe romanse.

Nie za daleko i nie za blisko

Kolejnym bardzo ważnym składnikiem erotycznej inteligencji jest umiejętne zarządzanie dystansem w związku, a właściwie wypośrodkowanie między wolnością a zażyłością. Powinniśmy się nauczyć dawać sobie przestrzeń bez oddalania się od siebie. Jeśli kontakt będzie zbyt intensywny, nasza erotyka tego nie zniesie: stłamsimy ją.

– Wiele osób chce być z partnerem tak blisko, by stanowić niemal jedno ciało – mówi Zaryczna. – To kiepski pomysł, bo przecież własne ciało raczej nas nie podnieca… Erotyka to obok bliskości także zaskakiwanie siebie nawzajem, nuta niedopowiedzenia, trochę odświeżającego dystansu.

Żeby między nami iskrzyło, nie możemy być ze sobą non stop. Kiedy kobieta idzie z mężczyzną na imprezę i obserwuje, jak on tańczy z innymi kobietami, i wie w dodatku, że one uważają go za atrakcyjnego – sama zaczyna go bardziej pragnąć. Podobnie mężczyzna, który zauważa, że jego partnerka się czymś żywo interesuje, że potrafi zatracić się w swojej pasji tak, że nawet o nim zapomina i trzeba ją „gonić” – widzi ją jako wartą starań, bardziej pociągającą.

Bądźmy inteligentni – nie traktujmy każdej niezależnej inicjatywy ukochanej osoby jako ataku na więź i bliskość. Pozwólmy jej zdobywać doświadczenia poza związkiem – żeby mogła je potem „przynieść” i w ten sposób wzbogacić to, co już mamy.

– Cała sztuka polega na tym, żeby być na tyle blisko, by tworzyć związek, lecz na tyle daleko, by nie wygasło napięcie seksualne – uważa seksuolożka. – Zmęczeni pracą, obowiązkami domowymi i dyskusjami o rachunkach, zapominamy, jak to było nosić podniecającą bieliznę i zawsze mieć ochotę na gorący seks. Warto kilka razy w tygodniu starać się odnaleźć w sobie echo tej kochanki czy kochanka, jakimi kiedyś byliśmy i nadal chcielibyśmy być.

Erotyczna mądrość to także rozmawianie o seksie, umiejętność komunikowania się, zadawania pytań, wsłuchania się w potrzeby partnera. My jednak mamy raczej tendencję do zabawy w jasnowidzenie: jeśli znamy partnera od lat, to uważamy, że nie musimy go o nic pytać, bo doskonale wiemy, co czuje i czego chce, a co mu się nie spodoba. W ten sposób zamykamy się w kręgu własnych wyobrażeń i okradamy z wymiany i możliwości wspólnego odkrywania nowych obszarów.

– Trudno się rozmawia o seksie, a chyba najtrudniej powiedzieć drugiej osobie, czego się chce – mówi Zaryczna. – Nie umiemy prosić o to, czego pragniemy, bo boimy się urazić partnera lub przed nim odsłonić. Poza tym wydaje nam się, że dobra komunikacja polega na tym, by skutecznie przekonać drugą stronę do tego, czego my chcemy. Nic z tych rzeczy! Chodzi raczej o przekazanie w nieofensywny sposób swoich pragnień – z gotowością i otwartością na czyjąś reakcję, nawet jeśli nie będzie po naszej myśli. Gdy ukochana osoba będzie robić dokładnie to, czego chcemy – szybko się tym znudzimy.

Tyle, ile trzeba

Mamy tendencję do myślenia, że udane życie erotyczne można zmierzyć częstotliwością uprawianego seksu. Im więcej, tym lepiej. Ale jeśli sprowadza się ono do kilku minut stosunku – to czy naprawdę warto przyznawać za to laury? Prędzej czy później odczujemy, że kochamy się wprawdzie często, ale dość mechanicznie…

– W wielu związkach przyjmuje to postać pościgu – uważa seksuolożka. – Jeśli nie mamy ochoty na seks, trudno odmówić partnerowi. Boimy się, że to postawi naszą relację nad przepaścią. Wysilamy się, by życie erotyczne nie zamarło, próbujemy nowych pozycji, eksperymentujemy. Tak jakby nasze życie miało stać się jakąś pustynią po tygodniu czy dwóch bez seksu!

A przecież „źródło” seksualności istnieje tak długo, jak długo tworzymy parę i chcemy ze sobą być. Nie staniemy się osobami aseksualnymi – no, chyba, że się znienawidzimy i nie będziemy chcieli mieć ze sobą kontaktu albo gdy tak się zbliżymy, że staniemy niemalże jednym ciałem i zdusimy erotykę. Jeśli nie wpadniemy w żadną z tych skrajności, seksualna pustynia nam nie grozi.

– Zmysłowe IQ to między innymi świadomość, że seksualność podlega naturalnym rytmom i wahaniom – podkreśla dr Zaryczna. – I na szczęście jest tak, że kochankowie, którzy są wrażliwi na potrzeby partnera, także te dotyczące częstotliwości uprawianego seksu, po jakimś czasie potrafią dopasować je do siebie nawzajem.

To, że jedna ze stron ma ochotę na zbliżenie, nie jest ani lepsze, ani gorsze od tego, że druga jej akurat nie ma. Tym bardziej, że brak chęci na seks nie jest jednoznaczny z brakiem miłości. Ważne, żeby szanować odmienne potrzeby seksualne. Interpretowanie ich braku jako ataku lub wycofania jest mało rozsądne. Równie dobrze moglibyśmy mieć do partnera pretensję, że jest głodny albo że nie chce mu się jeść. Niezrozumienie i zarzuty w tej kwestii budują czasem między ludźmi bardzo wysoki mur, bo to bardzo delikatna materia. Dlatego tak ważne jest, żeby je dobrze rozumieć. Odmawiając partnerowi, nie mówmy: „to źle, że mnie pragniesz, bo ja ciebie nie”. Powiedzmy raczej: „ja ciebie kocham, lecz w tej chwili naprawdę nie mam ochoty na seks”.

Inteligencja seksualna zawsze bowiem przyjmuje założenie dobrych intencji z drugiej strony.

  1. Psychologia

Jak zadbać o swoje szczęście? 9 przydatnych ćwiczeń

Jeśli w dzieciństwie byłaś grzeczną dziewczynką, to znaczy, że musiałaś wyprzeć zupełnie inny aspekt siebie: dziewczynkę dziką, spontaniczną i radosną. Nigdy nie jest za późno na to, aby ponownie się z nią skontaktować. (Fot. iStock)
Jeśli w dzieciństwie byłaś grzeczną dziewczynką, to znaczy, że musiałaś wyprzeć zupełnie inny aspekt siebie: dziewczynkę dziką, spontaniczną i radosną. Nigdy nie jest za późno na to, aby ponownie się z nią skontaktować. (Fot. iStock)
Zobacz galerię 3 Zdjęcia
Jeśli spełniasz pragnienia bliskich zamiast swoje, masz tendencję do długiego i zawiłego tłumaczenia się oraz do wiecznego poczucia winy - pokażemy ci, jak krok po kroku to zmienić!

1. Zawsze pomocna.
Dużo dajesz i nie oczekujesz nic w zamian? To bardzo chwalebne, jednak na dłuższą metę taka sytuacja wprowadza nierównowagę energetyczną do relacji. Zastanów się, o co możesz poprosić osobę, której najczęściej pomagasz. Sprawdź, jak zareaguje, kiedy to zrobisz. Jeśli skrytykuje cię, to znaczy, że uzależniła się od twojej pomocy. A może zwyczajnie się ucieszy, że może się czymś z tobą podzielić?

2. Odmawianie z mocą.
Jeśli chcesz, aby twój rozmówca naprawdę odczuł twoje „nie”: Patrz mu prosto w oczy, bez nachalności, ale stanowczo. Mów pewnym, osadzonym w podbrzuszu głosem. Nie tłumacz się zbyt długo, bo to tylko pogarsza sprawę. Nie miej wyrzutów sumienia, ponieważ zawsze masz prawo odmówić.

3. Aktywuj swoją siłę.
Zanim przeprowadzisz ważną rozmowę, skontaktuj się ze swoją wewnętrzną mocą: Stań prosto i rozluźnij ramiona, ciężar równomiernie rozłóż na nogach. Zrób kilka głębokich wdechów i długich wydechów. Przenieś uwagę do podbrzusza (na Dalekim Wschodzie uważa się, że tu znajduje się hara – energetyczne centrum mocy człowieka). Oddychaj do hara, wraz z wdechem podbrzusze zwiększa objętość, na wydechu zmniejsza. Wyobraź sobie kulę ognia w podbrzuszu – symbol twojej wewnętrznej mocy, utrzymuj ten obraz i oddychaj świadomie jeszcze przez trzy minuty.

4. Bezpośrednia w relacji.
Zauważ, jaką rolę obrałaś w swoim związku. Czy to ty zazwyczaj łagodzisz konflikty, czy pierwsza przepraszasz i idziesz na kompromis? Grzeczna dziewczynka patrzy przez różowe okulary, dorosła i świadoma siebie kobieta kieruje się zarówno instynktem, jak i intuicją. To one niczym barometr wskazują, kiedy należy postawić granicę, odmówić, a czasami zakończyć znajomość. Powiedz więc do tej mądrej kobiety w sobie: „czas aktywować mój kobiecy instynkt oraz intuicję po to, bym kierowała się swoim najwyższym dobrem”.

5. Wyznacz granice.
Zastanów się, czy jest w twoim życiu osoba, która notorycznie przekracza twoje granice (np. dzwoni do ciebie w nocy i opowiada o swoich problemach, pożycza pieniądze i nie oddaje). Zapytaj siebie: „Jakie korzyści emocjonalne otrzymuje ona, a jakie ja? Czy jest równowaga w tej relacji?”. Jeśli nie, umów się sama ze sobą, że od tej pory będziesz stawiała jej granice. Powiedz tej osobie, jak się czujesz, kiedy ona wciąż o coś cię prosi, a nierzadko robi to w nieodpowiednich momentach. Jeśli nauczysz się wyznaczać granice jednej osobie, automatycznie będzie ci łatwiej zrobić to z kolejną. Po jakimś czasie po prostu przestaniesz przyciągać ludzi, którzy wkraczają do twojego życia niepytani.

6. Radość z sukcesów.
Weź kartkę i zapisz wszystkie swoje życiowe sukcesy, te małe i większe. Wybierz jeden z nich i przypomnij sobie go ze wszystkimi szczegółami. Czego dotyczył? Ile miałaś lat i czy ktoś ci towarzyszył? Jak się wtedy czułaś? Czy świętowałaś ten sukces? Jeśli nie, zawsze możesz to zrobić teraz. Podziękuj sobie. To ty jesteś jego bohaterką. Pozwól, by emocje, które towarzyszyły ci kiedyś, teraz wypełniły całe twoje ciało. Poczuj wdzięczność do siebie.

7. Zgoda na komplementy.
Wzorzec grzecznej dziewczynki może sabotować cieszenie się z komplementów, bo przecież: „dziękowanie jest oznaką egocentryzmu”. Tymczasem dziękowanie oznacza, że szanujesz zarówno osobę, która mówi ci dobre słowo, jak i siebie. Kiedy następnym razem ktoś powie ci coś miłego, sprawdź, czy przypadkiem nawykowo nie zatrzymujesz oddechu i nie próbujesz zaprzeczać usłyszanym słowom. Zamiast tego po prostu je przyjmij. To tak jakbyś odżywiała swoje ciało, serce i umysł zdrowym i pożywnym jedzeniem.

8. Rozmach w marzeniach.
Weź duży karton i wypisz na nim wszystkie marzenia i pragnienia, jakie zaczną się pojawiać w twojej głowie. Nie oceniaj ich – to zapewne robili inni w przeszłości. Po prostu pozwól im zaistnieć. Używaj kolorowych flamastrów i rysuj, jeśli chcesz, symbole swoich marzeń. Poczuj się znów jak dziecko. Koniec z ograniczaniem, czas na ekspansję! To nic złego, że masz wiele marzeń, bo im więcej ich masz, tym więcej aktywujesz energii do ich realizacji. Inny sposób na pracę z marzeniami to przyklejanie wyciętych z kolorowych gazet symboli z nimi związanych. To ćwiczenie uruchamia naturalną kreatywność „niegrzecznej” dziewczynki.

9. Dzika dziewczynka.
Jeśli w dzieciństwie byłaś grzeczną dziewczynką, to znaczy, że musiałaś wyprzeć zupełnie inny aspekt siebie: dziewczynkę dziką, spontaniczną i radosną. Nigdy nie jest za późno na to, aby ponownie się z nią skontaktować. Zatem: wybierz jakiś dzień na spotkanie z nią, najlepiej na łonie natury. Powiedz do siebie: „Teraz nawiązuję kontakt z tą częścią siebie, która jest zapomniana i zepchnięta do podświadomości. Teraz daję jej przestrzeń”. Następnie wyobraź sobie, że ta dziewczynka pojawia się w miejscu, w którym właśnie jesteś, np. w lesie. Zobacz, jak wygląda, w co jest ubrana. Zapytaj ją, czego od ciebie chce w tej chwili. Może pragnie, abyś wzięła ją za rękę i poszła z nią na spacer, a może przebiegła się z nią? Pielęgnuj kontakt z tą częścią siebie i obserwuj zmiany.

  1. Styl Życia

Czas wolny jest równie ważny jak oddech. Jak efektywnie odpoczywać?

Ponieważ każdego odpręża co innego, warto poszukać najlepszej dla siebie metody na wchodzenie w stan relaksu i regeneracji. (Fot. iStock)
Ponieważ każdego odpręża co innego, warto poszukać najlepszej dla siebie metody na wchodzenie w stan relaksu i regeneracji. (Fot. iStock)
Odpoczynek jest równie ważny jak oddech, najlepiej zatem, by był naturalny i głęboki. A przede wszystkim lepiej go nie wstrzymywać za długo! Ponieważ jednak każdego odpręża co innego, warto poszukać najlepszej dla siebie metody na wchodzenie w stan relaksu i regeneracji.

Co z tego, że słuchamy webinarów o równowadze między karierą i czasem po godzinach, a stosik z książkami o zdrowym stylu życia staje się coraz większy...  Jesteśmy wyczerpani tempem, w jakim świat goni naprzód i w jakim my próbujemy za nim nadążyć. Nie mamy czasu na spokojne zjedzenie posiłku, spotkanie ze znajomymi ani nawet na wystarczająco długi sen. Liczymy, że jeśli dobrze pójdzie, w weekend uda nam się odpocząć, a jeśli nie w ten, to w następny albo w wakacje, w najgorszym wypadku – na emeryturze.

– Co u ciebie? – A wiesz, zalatany jestem. – To tak jak u mnie, pracuję po 12 godzin na dobę, wieczorami padam ze zmęczenia i na nic nie mam czasu…

Znajomy dialog? Ile razy zastanawiałeś się, czy dość pracujesz? Albo czy do rzeczy, które masz na głowie, nie wypadałoby (zgodnie z najnowszymi standardami „zajętości”) dołożyć jeszcze czegoś? Czy twój elektroniczny kalendarz nie ma aby za dużo pustych miejsc, bo kiedy tak dokładnie mu się przyjrzeć, to na przykład w poniedziałki coś by się jeszcze zmieściło, w końcu dziś nikt nigdy nie jest „po pracy”, bo nawet w łóżku, tuż przed snem, wypada zajrzeć do służbowej skrzynki mailowej.

Długie życie nawyków

Niespełna rok temu ten rozszalały świat się zatrzymał, tak po prostu, z dnia na dzień. Zostaliśmy zamknięci w domu, odizolowani od znajomych z pracy, a zwłaszcza najstarszych – członków rodziny. Pozbawieni możliwości egzotycznych wyjazdów, uprawiania sportów, chodzenia do kin i teatrów. Zmuszeni do izolacji, do wychodzenia z domu tylko w razie konieczności. Niektórzy odetchnęli z ulgą: wreszcie sobie odsapnę, wreszcie będę mieć czas na zaległą lekturę, domowe porządki, remont na strychu… I tu pojawił się dylemat, bo czy w obliczu tego, co dotknęło cały glob można mówić o odpoczynku?

Pierwotny lęk o zdrowie i życie uaktywnił silny stres, pozbawiając nas  poczucia bezpieczeństwa i zaburzając umiejętność relaksu i odprężenia. Ponadto praca w domu, kontakty służbowe i towarzyskie prawie wyłącznie online, czyli konieczność ciągłego przebywania w wirtualnym świecie – bezpowrotnie zmieniły sens procesu odpoczynku. Co dziś jest pracą, a co czasem wolnym? Czy to, że mogę pracować we własnym łóżku, w piżamie, czasami bez włączonej kamery, podgryzając śniadanie, a jeśli znudzi mi się spotkanie z szefem, to mogę podejrzeć, co słychać na Facebooku – to jest praca czy relaks? A kiedy wyloguję się z firmowej sieci i siedząc w tej samej pozycji i przed tym samym monitorem komputera, odpalę Netfliksa – to jestem nadal w pracy czy już się relaksuję?

Wiosną, po pierwszym rzucie pandemii rzeczywiście sporo z nas poddało się procesowi zwolnienia tempa, zwłaszcza że wiele atrakcji do tej pory niedostępnych (bo za daleko, bo korki, zmęczenie po pracy i tak dalej) zyskało formę online. Przez chwilę na topie były wirtualne lekcje jogi, medytacji, fitnessu czy tematyczne webinary, ale powoli wszystko wraca do normy. Z analizy opublikowanej w połowie października na łamach „Gazety Wyborczej” wynika, że zwyczaje Polaków, którzy do tej pory dzielili swoją dobę na sen i pracę albo naukę, pomimo pandemii, niewiele się zmieniły. Zmuszeni restrykcjami zrezygnowaliśmy ze spotkań na mieście, dalekich podróży, a czasowo także z uprawiania sportu. Przerzuciliśmy się na oglądanie, słuchanie, czytanie i ewentualnie spacery. Jednak większość z nas żyje „po staremu”, czyli – świat się zatrzymał, a my dalej biegniemy jak te chomiki w kołowrotku.

Dlaczego tak się dzieje? Otóż co najmniej z trzech powodów, o których poniżej.

Kolekcjonerzy zmęczenia

Po pierwsze: nie umiemy odpoczywać. Przede wszystkim dlatego, że nie potrafimy zwolnić tempa i to – jak pokazuje pandemia – nie dlatego że świat goni, ale dlatego że to my sami biegniemy na oślep coraz szybciej.

Po drugie: definicja odpoczynku nie jest wcale taka oczywista. Czy wyjście z psem ma spacer jest już odpoczynkiem, czy jeszcze obowiązkiem? Pewnie zależy kiedy. A przerwa w pracy: na lunch, na kawę albo na prywatne ploteczki – to odpoczynek czy raczej przerywnik, zwłaszcza że przerwa obiadowa często oznacza dłuższy pobyt w pracy, a jedząc czy plotkując, i tak ciągle jesteśmy myślami przy obowiązkach zawodowych.

Choć naturalny rytm życia to przeplatające się cykle: aktywność – odpoczynek (mózg jest w stanie mobilizować się przez 50 min, po czym nasza koncentracja zaczyna spadać), to kulturowo wykształciło się w nas przekonanie czy nawyk, że odpoczywamy dopiero po pracy, a przerwy w trakcie to nie odpoczynek. Nieumiejętność płynnego przestawiania się z aktywności na relaks to także efekt przewlekłego stresu i ciągłego stanu pobudzenia układu nerwowego. Żyć zgodnie z rytmem: aktywność – odpoczynek potrafią jedynie ludzie sukcesu, którzy mają zdolność jednominutowego wyłączania się albo dziesięciominutowych drzemek i, przede wszystkim, nie angażują uwagi we wszystkie przypadkowe myśli.

Wszyscy badacze zgodnie twierdzą, że odpoczynek jest trudniejszy do zdefiniowania, niż można by się spodziewać. Na przykład sen nie jest uznawany za odpoczynek, a za zaspokojenie potrzeby fizjologicznej. Nie ma również jednoznacznej odpowiedzi, czy odpoczynek odnosi się do wypoczętego umysłu, czy wypoczętego ciała. Niektórzy ludzie twierdzą, że ich umysł nie może się zrelaksować, dopóki ciało nie będzie w pełni wypoczęte. Inni mają odwrotnie: dopiero zmęczenie ciała poprzez energiczne ćwiczenia pozwala umysłowi odpocząć.

I wreszcie, po trzecie, nie dajemy sobie prawa do odpoczynku i często sami siebie poganiamy. Przodują  w tym niestety kobiety, przekonane, że ich uczucia, pragnienia i potrzeby są mniej ważne niż to, co się dzieje na zewnątrz: osiągnięcia, relacje, sprawy zawodowe. W efekcie kolekcjonujemy drobne zmęczenia jak puste opakowania po prezentach (bo mogą jeszcze się przydać) i w końcu poważnie się przeciążamy. I tylko nie bardzo rozumiemy, dlaczego przydarza się nam problem zdrowotny czy bunt ciała...

We współczesnym świecie mamy dużo (może za dużo?) kuszących propozycji i chcemy z tego wszystkiego skorzystać. W rezultacie nie mamy czasu, żeby całą tę wiedzę zintegrować.

Spaceruj i czytaj

Claudia Hammond, badaczka relaksu i autorka niewydanej po polsku książki „The Art of Rest: How to Find Respite in the Modern Age” (na której ślad trafiłam dzięki artykułowi Pauliny Wilk ,,Wyższa szkoła wypoczynku”, kiedy robiłam research do tego tekstu) przekonuje, że w dzisiejszym świecie odpoczynek jest sztuką, której trzeba się po prostu nauczyć. Z badań przywoływanych przez Hammond jasno wynika, że odpoczynek, który utożsamiany jest z odprężeniem, to stan ciała i umysłu, który każdy z nas osiąga na swój sposób. Oczywiście pod warunkiem, że w ogóle umiemy rozpoznać, w jakich okoliczności taki stan osiągamy.

Zespół badaczy (wśród których była Claudia Hammond) zadał ludziom z 134 krajów pytanie: ,,Jaka czynność daje ci najlepszy odpoczynek?”.  Jak się okazało, popularny mindfulness nie znalazł się w pierwszej dziesiątce wskazań (wiele osób szybko się zniechęca, nie potrafi skutecznie się odprężyć zarówno fizycznie, jak i psychicznie). Z medytacją uważności wygrało m.in. oglądanie telewizji (pozwala zaangażować się w życie innych osób, zapewniając ucieczkę od osobistych problemów i ulgę, że inni mają gorzej od nas) oraz leniuchowanie w bąbelkach – czyli gorąca kąpiel. Na podium znalazło się przebywanie w samotności (trzecie miejsce) – już minimalna dawka odosobnienia daje odpoczynek od narażania się na ocenianie; kontakt z naturą (drugie miejsce) i czytanie – zwycięzca rankingu. To pierwsze miejsce wcale nie  jest takie oczywiste, bo przecież wymaga dużego wysiłku poznawczego.  Jednak podczas czytania nasz mózg nie jest w stanie ani spoczynku, ani pełnej koncentracji – i być może jest to właśnie ten stan spokojnej mobilizacji, który nam służy. I tu zbliżamy się, choć minimalnie, do sedna definicji odpoczynku, a mianowicie: nie jest on równoznaczny z biernością.

Nie odkładaj na jutro

Pomysłów na efektywny odpoczynek mamy pod dostatkiem. Nie wiadomo, które z nich okażą się najskuteczniejsze, kiedy nasz świat obudzi się po pandemii. Tak naprawdę problem polega na tym, że przestaliśmy rozpoznawać stan zmęczenia. Najbardziej wytrwali unikacze odpoczynku, którzy potrafią funkcjonować nawet 10 lat bez urlopu, po prostu nie czują zmęczenia (prawdopodobnie ogólnie niewiele czują). A prawda jest taka, że nie poczujemy zmęczenia, dopóki nie wyjdziemy z głowy i nie posłuchamy, co słychać w naszym ciele. Czy i gdzie właściwie odczuwamy zmęczenie

Okazało się, że ważnym testerem zmęczenia jest kość krzyżowa. To w tym miejscu – płaskim odcinku pomiędzy kręgiem lędźwiowym a kością ogonową – zwykle odczuwamy ciężar. I to nie tylko wtedy, kiedy zbyt długo siedzimy, ale także kiedy zbyt dużo myślimy. Kość krzyżowa powiązana jest z odpoczynkiem i regeneracją (to tu zaczynają się nerwy układu przywspółczulnego). Jak rozluźnić to miejsce? Najpierw trzeba poczuć, co tam się dzieje. Opisać to doznanie jak najdokładniej: ciężko/lekko, zimno/ciepło, nieruchomo/drżąco. Następnie poczuć, czego nasza kość krzyżowa potrzebuje. Może położenia się na kanapie na wznak, z ugiętymi nogami, a może na boku z poduszką pomiędzy kolanami albo na podłodze z łydkami opartymi o łóżko? Mamy jeszcze do wyboru kołysanie miednicą, np. na piłce lekarskiej,  albo taniec.

Koniecznie zauważajmy moment, kiedy przekraczamy granice swojego zmęczenia. I raz na zawsze pożegnajmy się z hasłem „Jestem zmęczony, ale mam jeszcze coś do zrobienia, więc odpocznę sobie jutro”.

  1. Zdrowie

Ajurweda i zmysł smaku - jak poszczególne smaki wpływają na nasze zdrowie i emocje?

Zapotrzebowanie na ostre przyprawy wskazuje na głód trawiennego ognia lub chorobę. Problem polega na tym, że zniekształciliśmy swój zmysł smaku w wyniku stosowania sztucznych substancji. (fot. iStock)
Zapotrzebowanie na ostre przyprawy wskazuje na głód trawiennego ognia lub chorobę. Problem polega na tym, że zniekształciliśmy swój zmysł smaku w wyniku stosowania sztucznych substancji. (fot. iStock)
Czy zaobserwowałeś, że w trakcie choroby tracisz apetyt i najczęściej zmysł smaku? To dlatego, że zarówno smak, jak i apetyt oraz tzw. siła trawienia (innymi słowy ogień trawienny zwany „agni”) są ze sobą ściśle powiązane. Zdaniem ajurwedy każda choroba (czyli nierównowaga w organizmie) bierze się właśnie ze złego trawienia – czytamy w książce „Przyprawy, które leczą” Karoliny i Macieja Szaciłło.

Smaki i emocje

„W ajurwedzie zioła są postrzegane przez pryzmat energetyki. Właściwości ziół są klasyfikowane ze względu na ich smak, powiązanie z żywiołami, właściwości rozgrzewające lub chłodzące, wpływ na trawienie oraz inne potencjalne właściwości. Ten prosty system energetyki jasno przedstawia podstawowe cechy ziół i różni się od złożonej analizy chemicznej, która sprawia, że często gubimy się w gąszczu szczegółów. System ten oferuje strukturę, w której zioła daje się łatwo zidentyfikować i zrozumieć. Dzięki temu można je dobierać stosownie do indywidualnej konstytucji i choroby.” – podkreślają dr Vasant Lad i David Frawley w książce „Joga ziół”. Sposób w jaki my, ludzie Zachodu, postrzegamy smak, bardzo odbiega od tego, jak patrzono na niego w starożytności. Jak piszą dwaj lekarze ajurwedyjscy, pionierzy tego systemu w Stanach Zjednoczonych, w sanskrycie słowo „rasa” wykracza poza „smak”. „Rasa” to również esencja danej rośliny. To ona świadczy o jej właściwościach zdrowotnych. O tym, jak wpływa na nasze ciało, na nasze emocje. Co ciekawe, słowo „rasa” to również „krążenie, poczucie ożywienia i taniec”. Zdaniem ajurwedy smak wpływa więc na nasz układ nerwowy, ożywia umysł i zmysły. Sprawia, że chce nam się żyć. Dobry smak jest również warunkiem naszego prawidłowego trawienia. Kiedy coś nam smakuje, automatycznie wzrasta nasz tzw. ogień trawienny. Ten ostatni wpływa bezpośrednio na wchłanianie, na florę jelitową. A co za tym idzie również na przyswajanie składników odżywczych…

Skupmy się teraz na sześciu podstawowych smakach i na tym, jak wpływają one na całą wielopoziomową strukturę, którą jesteśmy. Słodki, kwaśny, słony, ostry, gorzki i cierpki – to sześć podstawowych smaków, które wyróżnia się w ajurwedzie. Co ciekawe, idealna równowaga między nimi prowadzi do powstania tak popularnego dziś słonego, „rosołowego”, wręcz „mięsnego” smaku… umami. I choć między wymienioną „apetyczną szóstką” powinna panować harmonia, najbardziej wyczuwalnym smakiem opisanej wcześniej kuchni sattwicznej (podnoszącej nasz poziom energii) powinna być… słodycz! Już w tym momencie warto podkreślić, że rzadko się zdarza, aby zioło miało tylko jeden smak. Jeden jest jednak najczęściej dominujący. Maciek, odkąd „rozsmakował się” w ajurwedzie, gotuje w oparciu właśnie o smaki. Nie zastanawia się więc już do czego pasuje kurkuma czy kardamon. Wie natomiast, że słodkawy rosół potrzebuje gorzkiej kozieradki, a kwaśny sos pomidorowy dobrze będzie się komponował z ostrością chili i kremowym, słodkim mlekiem kokosowym. Kiedy wchodzi do kuchni, przyświeca mu jeden cel – równowaga smaków.

Według ajurwedy w procesie leczenia ważne jest wyostrzenie smaku. (fot. iStock) Według ajurwedy w procesie leczenia ważne jest wyostrzenie smaku. (fot. iStock)

Słodki

To prawda, że słodki smak pada najczęstszą ofiarą wszystkich osób chcących zrzucić nadmiar kilogramów. Zwyczajnie eliminują go z diety. Jednak zdaniem ajurwedy słodycz jest najbardziej sattvicznym (w od powiednich ilościach i przy dobrym trawieniu dającym jasność umysłu i lekkość) ze smaków. Warunkuje ona przyjemność i poczucie bezpieczeństwa. Jest to pewnie związane z tym, że mleko matki jest właśnie słodkie. Sprzyja też długowieczności i dodaje energii. Słodki wychładza i odżywia wszystkie komórki w naszym ciele. Jego nadmiar prowadzi jednak do otyłości, cukrzycy, odkładania się wody, zmęczenia i ospałości. W tym momencie warto dodać, że najlepszym sposobem na dostarczenie sobie słodyczy nie jest biały rafinowany cukier. Zdecydowanie lepiej sprawdzi się ta płynąca z całości pokarmowych, czyli pokarmów, które oprócz słodkiego smaku mają inne cenne wartości. W przypadku depresji genialną substancją słodzącą (która nie powinna być poddawana obróbce termicznej powyżej 40°C) jest naturalny miód, który nie tylko rozgrzewa, ale również osusza. Ajurweda gloryfikuje też wszystkie słodkie warzywa, takie jak dynia czy słodkie ziemniaki oraz posiadające słodki smak przyprawy (jak np. cynamon) czy ghee, masło sklarowane. Jakie przyprawy są słodkie? Cynamon, kardamon, koper włoski czy lukrecja.

Kwaśny

Oglądaliście kiedyś programy kulinarne Jamiego Oliviera? Ja przed laty pasjami. Zawsze z mieszaniną zadziwienia i fascynacji patrzyłam na ilość oliwy, chili oraz… soku z cytryny, który dodawał do praktycznie wszystkich swoich potraw I choć Jamie nie miał ugruntowanej wiedzy na temat ajurwedy, kierował się intuicją. Na jakimś poziomie czuł, że kwaśny poprawia smak potraw. Mało tego, rozgrzewa, a co za tym idzie podsyca ogień trawienny (ułatwia więc trawienie pokarmu). Wzmacnia nasze ciało oraz ożywia i rozbudza umysł. Nawilża. Pobudza wydzielanie śliny i ułatwia przełykanie. Dodaje nam również sił. Punkt widzenia współczesnej fitoterapii jest podobny. Podkreśla, że kwaśny pobudza, sprzyja trawieniu, zwiększa apetyt i jest wiatropędny. Jednak ajurweda podkreśla, że w nadmiarze osłabia nasze zęby (zbyt duża ilość soku z cytryny lub octu niszczy przecież szkliwo), potęguje pragnienie i uwaga: powoduje gromadzenie się toksyn we krwi. Co ciekawe, u osób osłabionych może również prowadzić do obrzęków. Emocjonalnie, kwaśny (pozytywny aspekt) zwiększa naszą umiejętność oceniania. Ocena (nie osąd) jest przecież istotnym aspektem naszego życia. Jednak nadmierne ocenianie (a tym samym zbyt duża ilość kwaśnego) może prowadzić do zazdrości, a nawet zawiści.

Jakie przyprawy są kwaśne? Tamarynda i sumak.

Słony

Na wstępie zaznaczę, że słony występuje rzadko w świecie przypraw i ziół. Jest raczej smakiem minerałów, a nie roślin. I  choć nasza współczesna dietetyka nie przepada za słonym smakiem, ajurweda ma do niego dużo bardziej ambiwalentne podejście. Z jednej strony zauważa, że słony rozgrzewa i sprzyja trawieniu. Uspokaja, a jeśli jest takie wskazanie, również przeczyszcza (w dużych ilościach ma nawet działanie wymiotne). Doskonale uziemia. Łagodzi więc nadmiar żywiołu powietrza i przestrzeni (wata). Oczyszcza również naczynia krwionośne i nadaje smak pożywieniu (dzieci najczęściej ubóstwiają wszystko co słone). Jakie są konsekwencje nadmiernych ilości słonego? Wywołuje pragnienie i osłabia (również męskość). Nasila infekcyjne choroby skóry i nadkwasotę. Może wywoływać krwotoki oraz m.in. dnę moczanową. Emocjonalnie, w odpowiednich ilościach słony wywołuje radość życia. W namiarze zwiększa jednak nasze pragnienia i może prowadzić do hedonizmu.

Ostry

Nietrudno się domyślić, że ostry smak rozgrzewa, ale również wysusza. Pobudza, zwiększa apetyt oraz ma działanie napotne i wykrztuśne. „Działa oczyszczająco na jamę ustną, pobudza ogień trawienny, oczyszcza pożywienie, pobudza wydzielanie substancji w jamie nosowej, powoduje łzawienie oczu oraz oczyszcza zmysły. Pomaga w leczeniu chorób związanych z powolną pracą jelit, otyłością, opuchlizną w podbrzuszu oraz nadmiarem płynów w ciele. Nadaje smak pożywieniu, łagodzi swędzenie (…) zabija robaki i zarazki (…) udrażnia naczynia krwionośne” – piszą dr Frawley i Lad (cytując fragment Czaraka Samhita, jednego z najbardziej znanych traktatów poświęconych ajurwedzie). Później dodają, że ostry stosowany w nadmiarze osłabia męskość, wywołuje ospałość i wyczerpanie. Jego dominującymi żywiołami są ogień i powietrze. Sprawia to, że ostry odpowiada za pieczenie, „wysuszenie” organizmu, podrażnienia, stany zapalne i  przeszywające bóle w ciele. Emocjonalnie, ostry pobudza nas do działania. Kieruje naszą uwagę od środka na zewnątrz. Jednak w nadmiarze prowadzi do gniewu i rozdrażnienia. Jakie przyprawy są ostre? Lista jest dość długa, a na niej m.in. asafetyda, czarny pieprz, kardamon, cynamon, goździki, kolendra, imbir, chrzan, oregano czy cebula.

Uwaga: ostry smak jest najczęściej efektem występowania w roślinach olejków eterycznych.

Gorzki

Choć sam w sobie nie jest przyjemny, spełnia niezwykle ważną funkcję. Jaką? Odrobina gorzkości równoważy wszystkie pozostałe smaki. Uwypukla słodycz. Maciek zawsze powtarza, że słodkie dania (jak np. pierogi ruskie) potrzebują gorzkiego (w tym przypadku reprezentowanego przez mocno przypieczoną cebulkę). Podobnie w naszym życiu. Niewielka ilość bólu, pomaga nam docenić szczęście… Zastanówmy się teraz, jaką funkcję pełnią wszystkie gorzkie zioła? Oczyszczającą i ściągającą. Podobnie działa gorzki smak. Obniża gorączkę, wychładza, działa przeciwzapalnie i antybakteryjnie. Jak podkreślają wielokrotnie już cytowani autorzy Jogi ziół gorzki (…) „oczyszcza krew i wszystkie tkanki oraz powoduje zmniejszanie się guzów. Na ciało oddziałuje w sposób redukujący, wyniszczający oraz uspokajający, choć w niewielkich ilościach działa pobudzająco, zwłaszcza na trawienie”. Podobnie jak ostrość, gorzkość jest częstym smakiem wśród roślin. Gorzki, jak już wspomniałam, pomaga docenić to, co piękne w naszym życiu. Jako smak wychładzający kieruje naszą uwagę od zewnątrz do środka. Pomaga nam skonfrontować się z rzeczywistością. Jednak w nadmiarze wywołuje żal, gorycz i frustrację! Jakie rośliny mają smak gorzki? Na przykład aloes.

Cierpki

Podobnie jak gorzki (i słodki) wychładza. Kieruje więc naszą energię do środka. (…) „smak cierpki ma działanie uspokajające, powstrzymuje biegunkę, działa leczniczo na stawy (ale nie na osteoporozę), sprzyja zabliźnianiu się oraz leczeniu ran i skaleczeń, działa wysuszająco, ujędrniająco i ściągająco. Łagodzi kapha i pitta, hamuje krwawienie oraz sprzyja wchłanianiu płynów” (…) – czytamy w Czaraka Samhita. Okazuje się, że cierpki ma działanie przeciwzapalne. Jednak w nadmiarze prowadzi do zaparć, bólu serca, osłabienia i przedwczesnego starzenia. Z natury jest suchy, nieprzyjemny i oczyszczający. Emocjonalnie, cierpki sprawia, że stajemy się bardziej świadomi siebie (tego co w środku). Jednak w nadmiarze zwiększa lęki, prowadzi do introwertyzmu i braku poczucia bezpieczeństwa. Jaki jest przykład cierpkiej przyprawy? Sumak, ale również kurkuma.

Wspomniany kwaśny, słony i ostry kierują naszą uwagę ze środka na zewnątrz. Z kolei smaki wychładzające (słodki, gorzki i cierpki) sprawiają, że energia skierowana jest do wewnątrz. Gdy zjemy coś intensywnie rozgrzewającego, krew dopływa do skóry, która automatycznie staje się rumiana. Z kolei, gdy jest nam zimno, gdy jesteśmy wycofani, krew odpływa od powierzchni skóry. Stajemy się bladzi. Wyglądamy trochę jakby „kropelka po kropelce”, „oddech po oddechu” uchodziło z nas życie. Dlatego osoby pogrążone w depresji mają najczęściej słabe krążenie, zimne nogi, ręce i blady, prawie biały odcień skóry.

Zastanówmy się teraz, kiedy możliwe jest osiągnięcie prawdziwego szczęścia (i zdrowia)? Jeśli w naszym życiu panuje równowaga między tym co w środku, a tym co na zewnątrz. Jeśli mamy za co żyć, spełniamy się zawodowo, ale również od czasu do czasu przyglądamy się naszym emocjom. Jesteśmy ich świadomi. Nie wypieramy ich. Potrafimy nimi zarządzać. Bardzo pomocne w osiągnięciu owej harmonii są właśnie smaki.

Jak tłumaczy Robert Swoboda w Prakriti. Odkryj swoją pierwotną naturę „Twoja osobowość zawsze stara się zapewnić sobie jak największy komfort. Dąży do zaspokojenia, które daje słodki smak. Aby to uzyskać, wykorzystuje także inne, niezbędne smaki – rozgrzewające lub wychładzające, w zależności od potrzeby. Smaki kwaśny, słony i ostry są rozgrzewające. Natomiast słodki, gorzki i cierpki – wychładzające. Każda z odpowiadających im emocji jest odpowiednio gorąca lub zimna. Gorąco powoduje rozszerzanie się, a zimno kurczenie się. Ze zdrowiem jest tak samo jak z zasadami fizyki. Chłód zwęża kanały fizyczne i mentalne, a ciepło je rozszerza”.

Fragment z książki „Przyprawy, które leczą” Karoliny i Macieja Szaciłło.

  1. Zdrowie

Pyłek pszczeli - właściwości i zastosowanie. Jak go stosować?

Zarówno pyłek pszczeli jak i pierzga mają wiele właściwości zwiększających wytrzymałość organizmu. (fot. iStock)
Zarówno pyłek pszczeli jak i pierzga mają wiele właściwości zwiększających wytrzymałość organizmu. (fot. iStock)
Pyłek pszczeli ma szczególne zastosowanie w okresie zimowym i wczesno wiosennym. Jest naturalnym źródłem cennych witamin i minerałów. Pomaga wzmocnić system immunologiczny poprzez szybkie przyswajanie zawartych w nim składników.

Pyłek pszczeli to potoczna nazwa na pyłek kwiatowy (męskie komórki rozrodcze roślin) zbierany przez pszczoły. Pszczoły zbierają pyłek z pręcików kwiatów (czyli z męskiej części kwiatów), po czym umieszczają go na swoich odnóżach zlepiając niewielką ilością nektaru. Tak przymocowany pyłek zanoszą do ula.

Pszczelarze pozyskują pyłek pszczeli zakładając przy wlocie do ula tzw. poławiacze pyłku. Część pyłku zostawia się wtedy pszczołom do dyspozycji, część zostaje w poławiaczu. Suszony i „przewiany” pyłek (wydmuchuje się z niego drobne zanieczyszczenia) nadaje się już do spożycia. Charakteryzuje się przyjemnym, słodkawym smakiem.

Pyłek pszczeli to jednak nie jedyny produkt, który wykazuje zdrowotne właściwości… Otóż tam, gdzie nie stosuje się poławiaczy pyłku, pszczoły gromadzą pyłek w plastrach, w dużych ilościach. Składając go w komórkach plastra, dodają troszeczkę miodu i enzymów pszczelich, a następnie ubijają całość główkami. Mieszanka pyłkowa, ubita w komórkach plastra, fermentuje przy pomocy bakterii kwasu mlekowego. Tak właśnie powstaje pierzga, która ma już bardziej gorzkawy i kwaskowy posmak.

Pierzga jest wyjątkowym darem natury, choć często zbyt mało znanym i niedocenionym przez ludzi. (fot. iStock) Pierzga jest wyjątkowym darem natury, choć często zbyt mało znanym i niedocenionym przez ludzi. (fot. iStock)

Pyłek pszczeli – właściwości

Zarówno pyłek pszczeli jak i pierzga to całe bogactwo witamin, minerałów, makroelementów, aminokwasów. Dzięki zastosowaniu tych naturalnych produktów bardzo szybko uzupełniamy w organizmie różne niedobory, przez co wzmacniamy odporność i przyspieszamy jego regenerację.

Właściwości lecznicze pyłku pszczelego (szczególnie w formie pierzgi) to m.in. zwiększona wytrzymałość i odporność organizmu, poprawa koncentracji, poprawa wzroku, działanie antydepresyjne, antyalergiczne, odtruwające i przeciwzapalne.

Pyłek pszczeli posiada też właściwości regulujące trawienie i poprawiające metabolizm. Ponadto przyspiesza regenerację wątroby i zmniejsza ryzyko wystąpienia prostaty u mężczyzn. Działa przeciwmiażdżycowo, reguluje poziom cukru we krwi, obniża poziom lipidów we krwi, wpływa na wzrost czerwonych krwinek, zawartość hemoglobiny i żelaza we krwi, wspomaga leczenie nadciśnienia tętniczego.

Warto więc zadać sobie pytanie, dlaczego pyłek pszczeli ma aż tak szerokie zastosowanie? Otóż pamiętajmy, że pyłek pszczeli to są komórki rozrodcze roślin - muszą więc być bogate w substancje odżywcze. Swoje wyjątkowe właściwości pyłek pszczeli zawdzięcza takim składnikom jak: witaminy (A, B1, B2, B6, B12, C, D, E, K, P i PP), pierwiastki (potas, żelazo, selen, magnez, miedź, krzem, chlor, siarkę, mangan), enzymy (inwertazę, katalazę, trypsynę, lipazę, laktazę) oraz aminokwasy (metionina, lizyna, treonina, histydyna, leucyna, izoleucyna, walina, fenyloalanina, tryptofan).

Pierzga z kolei bogatsza jest od pyłku o enzymy pszczele, miód i bakterie kwasu mlekowego, a dzięki procesom fermentacji pierzga jest też lepiej przyswajalna. Dodatkowo bakterie kwasu mlekowego poprawiają nasze trawienie i wspomagają oczyszczanie organizmu z toksyn.

Pyłek pszczeli – jak stosować

Zanim dowiemy się jak stosować pyłek pszczeli, warto poznać podstawowe zasady dotyczące jego przyswajalności. Sam pyłek, bez moczenia, przyswajalny jest przez nasze organizmy zaledwie w kilku procentach, pierzga – w kilkunastu. Natomiast po namoczeniu, zarówno pyłek jak i pierzga są przyswajalne w ponad 90%! Dlatego jeśli chcemy stosować pyłek pszczeli i skorzystać w pełni z jego właściwości, powinniśmy namaczać go przez minimum 4 godziny (zarówno pyłek jak i pierzgę).

Jak stosować pyłek pszczeli, który został już dobrze namoczony? - Należy go spożywać przynajmniej pół godziny przed posiłkiem, na czczo, lub dwie godziny po posiłku. Dawkowanie pyłku lub pierzgi zalecane jest w ilości od 10 do 30 g dziennie (przed namoczeniem) - czyli mniej więcej od 1 do 3 łyżek.

Jeśli chcemy uzyskać widoczne efekty, powinniśmy przyjmować pyłek lub pierzgę przez okres od jednego do dwóch miesięcy.

Konsultacja merytoryczna: Artur Rosłoniec, pszczelarz z 12-letnim doświadczeniem, pasjonat pszczelarstwa. Prowadzi rodzinne gospodarstwo pasieczne Złota Pszczółka na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego.